Litewska Socjalistyczna Republika Radziecka
| Lietuvos Tarybų Socialistinė Respublika Литовская Советская Социалистическая Республика |
|||||
|
|||||
|
|||||
| Dewiza : Visų šalių proletarai, vienykitės! (Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!) |
|||||
| Hymn: Hymn Litewskiej SRR | |||||
| Państwo |  ZSRR |
||||
| Stolica | Wilno | ||||
| Data utworzenia | 21 lipca 1940 | ||||
| Data likwidacji | 11 marca 1990 | ||||
| Powierzchnia | 65 200 km² | ||||
| Miejsce w ZSRR | 11 | ||||
| Populacja • liczba ludności • gęstość |
3 689 779 56, 6 osób/km² |
||||
Litewska Socjalistyczna Republika Radziecka ( lit. Lietuvos Tarybų Socialistinė Respublika, rus. Литовская Советская Социалистическая Республика), LSRR - twór polityczny powstały w lipcu 1940 roku w wyniku aneksji Pierwszej Republiki Litewskiej przez ZSRR , rozwiązany ostatecznie we wrześniu 1991 roku, gdy kraje Zachodu uznały niepodległość Litwy i została ona przyjęta w poczet członków ONZ .
LSRR była także proklamowana w grudniu 1918, w lutym weszła w skład LitBiela i ostatecznie zlikwidowana przez polską ofensywę w sierpniu 1919. Plany bolszewików dotyczące inwazji Litwy w lecie 1920 i proklamowania LSRR zostały zniweczone przez porażkę w bitwie z Polakami pod Warszawą .
23 sierpnia 1939 roku III Rzesza i Związek Radziecki zawarły tajny układ ( pakt Ribbentrop-Mołotow ), który sytuował Litwę w niemieckiej strefie wpływów. Następnie w ramach rekompensaty Hitler oddał Litwę w radziecką strefę wpływów.
Dokonując licznych prowokacji granicznych w 1940 ZSRR wysunął wobec Litwinów ultimatum, żądając utworzenia baz sowieckich na terytorium republiki. 15 czerwca 1940 150 tysięczna armia radziecka rozpoczęła okupację Litwy. LSRR powstała 21 lipca 1940, a 3 sierpnia tego samego roku weszła w skład ZSRR. Kilkanaście dni przed wybuchem wojny niemiecko-radzieckiej , rozpoczęto deportacje 35 tysięcy ludności na Syberię .
Po II wojnie światowej ponownie rozpoczęła się sowiecka okupacja Litwy, na tereny tego kraju przywieziono wtedy wielu Rosjan, którzy, w większości, pozostali tam do dziś.
Powstał Ruch Walki o Wolność Litwy. Partyzantka litewska działająca w latach 1944-1953 była ruchem niepodległościowym łączącym zbrojny i cywilny charakter, stawiającym sobie za cel sprzeciwienie się przyłączeniu Litwy do ZSRR i budowę demokratycznej, niepodległej Litwy [1] .
W okresie walk partyzanckich zginęło ponad 30 tys. osób i ponad 350 tys. deportowani na Syberię.[ potrzebne źródło ]
Litewska Socjalistyczna Republika Radziecka przestała istnieć faktycznie po 11 marca 1990 roku, gdy Rada Najwyższa LSRR wydała deklarację niepodległości, a pierwszym krajem, który ją wówczas uznał była Islandia . Aż do sierpnia 1991 roku – kiedy to niepodległość tego kraju uznały wszystkie kraje NATO i Unii Europejskiej – Litwa i inne kraje bałtyckie traktowane były przez władze radzieckie jako część ZSRR .
Polska uznała niepodległość Litwy 26 sierpnia 1991 roku.
[ edytuj ] Demografia LSRR
[ potrzebne źródło ]
| Spis | Narodowość | Populacja w tys. | % populacji |
|---|---|---|---|
| 1959 | Litwini | 2, 150 | 79, 3 |
| Rosjanie | 231 | 8, 6 | |
| Polacy | 230 | 8, 5 | |
| Inni | 100 | 3, 6 | |
| 1970 | Litwini | 2, 507 | 80, 1 |
| Rosjanie | 268 | 8, 6 | |
| Polacy | 240 | 7, 7 | |
| Inni | 113 | 3, 6 |
- Na podstawie: Ochmański Jerzy; Historia Litwy, Wrocław 1982.
[ edytuj ] Zobacz też
- Wybory parlamentarne na Litwie w 1940 roku
- Sejm Ludowy Litwy
- Operacja Wiosna
- Partyzantka litewska (1944-1953)
Przypisy
- ↑ A. Bubnys, Antykomunistyczny ruch oporu na Litwie w latach 1944-1953 [w:] Polskie podziemie niepodległościowe na tle konspiracji antykomunistycznych w Europie środkowo-wschodniej w latach 1944-1956, Instytut Pamięci Narodowej, Lublin 2008
|
||||||||||||
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
