Ludwik Bonaparte

Ludwik Bonaparte
ur. 1778 zm. 1846

Król Holandii

Król	1806 - 1810
poprzednik	Wilhelm V Orański
następca	Wilhelm I

Ojciec	Carlo Maria Buonaparte
Matka	Letycja Buonaparte

Ludwik Napoleon Bonaparte, fr. Louis Napoléon Bonaparte, Prince Impérial, Roi de Hollande (ur. 2 września 1778 w Ajaccio , zm. 25 lipca 1846 w Livorno ) – był czwartym z kolei synem Carlo Maria Buonaparte i jego małżonki Letycji . Był młodszym bratem Napoleona oraz ojcem Napoleona III .

[ edytuj ] Młodość

Po śmierci ojca w 1785 Ludwika wziął do siebie jego starszy brat, porucznik artylerii - Napoleon , który osobiście uczył go przedmiotów wojskowych, historii, geografii i języków. Młodzieniec walczył w kampaniach brata w Italii i Egipcie . Po tej ostatniej dostał awans na pułkownika , zaś po koronacji brata na cesarza został generałem brygady i otrzymał później - jako ostatni francuski wojskowy - honorowy tytuł konetabla Francji. W roku 1806 Napoleon rozwiązał położoną na terenie Niderlandów Republikę Batawii i stworzył Królestwo Holandii , tron którego przekazał Ludwikowi.

[ edytuj ] Król Holandii

Ludwik zwany teraz Lodewijk I początkowo wzdragał się przed przyjęciem korony, od lat cierpiał na silny reumatyzm i obawiał się wilgotnego klimatu Niderlandów, ale w końcu ugiął się przed wolą brata. Także entuzjazm Holendrów dla monarchii był raczej umiarkowany - przed rewolucją walczyli długo z monarchistycznymi ambicjami stadhouderów z dynastii orańskiej , którzy byli władcami obieralnymi i pełnili funkcje czysto reprezentatywne, ale wobec wszechwładzy Francji Niderlandczycy musieli w apatii czekać, jakie będą poczynania nowego władcy, któremu bardzo trudno przychodziło opanowanie mowy niderlandzkiej.

Ludwik starał się być dobrym władcą: założył wiele istniejących do dziś dnia instytucji kulturalnych jak Akademię Nauk (Koninklijk Instituut van Wetenschapen), Bibliotekę Królewską (Koninklijke Bibliotheek) i sławne Muzeum Narodowe (Rijksmuseum). Po wybuchu statku z prochem w Leiden w r. 1807 osobiście pośpieszył na miejsce katastrofy i kierował pracami ratowniczymi, podobnie postąpił przy wielkiej powodzi roku 1809 , gdy dając przykład wszystkim nosił worki z piaskiem dla wzmocnienia wałów. Otrzymał wtedy przydomek Ludwika Dobrego. Przeprowadził także na wzór francuski reformę administracyjną kraju, dzieląc go na dziesięć departamentów , co wzmocniło centralne władze w Hadze .

Ludwik prowadził bardzo liberalną politykę religijną. Wyznawcy religii żydowskiej i katolickiej posiadali wprawdzie od czasu Republiki Batawskiej na papierze te same prawa, co większość protestancka , ale w rzeczywistości byli nadal dyskryminowani - Ludwik dopuścił ich do urzędów państwowych i zwrócił katolikom wiele kościołów zagarniętych przez protestantów, m.in. Katedrę św. Jana w Hertogenbosch . Dokonał także reformy prawa, wprowadzając oparte na Kodeksie Napoleona Kodeks cywilny Burgerlijk Wetboek i Kodeks karny Wetboek van Strafrecht.

Z drugiej strony nie brakowało krytyki od poddanych Ludwika. Oszczędnym z natury Holendrom nie podobała się niesłychana pompa dworu królewskiego i coraz nowe rezydencje, które Ludwik wznosił lub przebudowywał, uciekając przed wilgotnym klimatem z Hagi do Utrechtu , stamtąd do Amsterdamu , gdzie kazał przebudować ratusz na pałac królewski (którym do dziś jest), na koniec do Haarlem , gdzie zaczął wznosić nową rezydencję, której już nie dokończył.

Ludwik Bonaparte

[ edytuj ] Konflikt z Napoleonem i abdykacja

Konflikt z Napoleonem wzrastał na sile. Cesarz ciągle zarzucał bratu, że preferuje interesy holenderskie przed francuskimi, zażądał od niego w r. 1808 dostarczenia 40 000 wyekwipowanych żołnierzy, co było niemożliwe dla kraju liczącego dwa miliony mieszkańców i udręczonego kontrybucjami francuskimi, wobec czego Ludwik odmówił. Odmówił także wprowadzenia powszechnej służby wojskowej. W tym samym roku Napoleon ogłosił blokadę kontynentalną przeciw Anglii - zakaz jakiegokolwiek handlu z tym krajem - czego Holendrzy, naród kupiecki i żeglarski, nie chcieli się trzymać. W roku 1809 Anglicy zajęli wyspę Walcheren i otworzyli przez to drogę do Antwerpii , dokonując masakry słabych oddziałów holenderskich. Wyparł ich dopiero na wiosnę tego roku sam Napoleon i wezwał brata do Paryża, gdzie zaproponował mu objęcie tronu Hiszpanii , na co Ludwik się nie zgodził. Powrócił do Holandii, gdzie 1 lipca 1810 abdykował na rzecz swojego syna Napoleona Ludwika ( 1804 - 1831 ), ale Napoleon już powziął decyzję aneksji Holandii przez Francję i wysłał tam wojska. Nominalnie Ludwikowi pozostał tytuł wielkiego księcia Bergu i Kleve , który mu przysługiwał do 1813 .

[ edytuj ] Po abdykacji

Po abdykacji Ludwik przebywał najpierw w Czechach, w Teplicach , a po upadku Napoleona przeniósł się do Florencji , gdzie żył pod nazwiskiem hrabiego de Saint-Leu (nadanie brata z r. 1805 ). Zmarł w Livorno w roku 1846 . Pochowany został w Saint-Leu-la-Forêt w pobliżu Paryża, obok dwóch starszych synów.

[ edytuj ] Rodzina

Wymuszone przez Napoleona w 1801 małżeństwo Ludwika z córką swej żony Józefiny , Hortensją , było dla obojga partnerów bardzo nieszczęśliwe, w związku z czym małżonkowie szukali pocieszenia w niezliczonych miłostkach. Mieli mimo to trzech synów:

- Napoleon Karol Bonaparte (1802 - 1807, być może syn Napoleona I),

- Napoleon Ludwik Bonaparte (1804 - 1831),

- Ludwik Napoleon Bonaparte, późniejszy Napoleon III , w przypadku którego ojcostwo Ludwika nie jest według niektórych biografów pewne.

Ludwik miał także nieślubnego syna - François de Castelvecchio (1826 - 1869).