Ludwik III (król Bawarii)

Ludwik III Wittelsbach König von Bayern, Herzog von Franken, Herzog in Schwaben und Pfalzgraf bei Rhein.
król Bawarii
Okres panowania	od 5 listopada 1913 do 7 listopada 1918
Poprzednik	Otto Wittelsbach
Następca	-
Dane biograficzne
Dynastia	Wittelsbachowie
Urodzony	7 stycznia 1845
Zmarł	18 października 1921
Ojciec	Luitpold Wittelsbach
Matka	Augusta Ferdynanda Habsburg-Lotaryńska
Żona	Maria Teresa Habsburg-Este

Ludwik Leopold Józef Maria Alojzy Alfred Wittelsbach (ur. 7 stycznia 1845 w Monachium ; zm. 18 października 1921 w Sárvár , Węgry ) – ostatni król Bawarii , panował w latach 1913 - 1918 .

Ludwik urodził się w Monachium jako najstarszy syn księcia Luitpolda , regenta Bawarii oraz jego żony Augusty Ferdynandy , arcyksiężniczki austriackiej (córki Wielkiego Księcia Toskanii, Leopolda II ). Miał troje rodzeństwa: Leopolda , Teresę oraz Arnulfa . Ludwik odziedziczył imię po swoim dziadku, królu Bawarii Ludwiku I .

Życie

Pierwsze lata swojego życia Ludwik spędził w rezydencji w Monachium, w Pałacu Wittelsbachów. Kiedy skończył dziesięć lat, wraz z rodziną przeniósł się do pałacu Leuchtenberg. W 1861 roku szesnastoletni książę rozpoczął swoją karierę wojskową, kiedy jego wuj Maksymilian II , mianował go porucznikiem i dał mu własny batalion. Rok później Ludwik wstąpił na Uniwersytet Ludwika Maksymiliana w Monachium , gdzie studiował filozofię, historię, prawo i ekonomię. Dnia 23 czerwca 1863 r. został członkiem Reichstagu . Uczestniczył w wojnie z Prusami. Pod rozkazami swojego ojca brał udział w kampanii nad Menem w ramach wojny austriacko-pruskiej . W sumie jednak był przeciwny wszelkim akcjom militarnym.

W 1868 r. objął honorową prezydenturę w Centralnym Komitecie Związku Rolniczego. Jako członek Reichstagu głosował w 1870 r. za objęciem akceptacją traktatów federalnych. W 1871 r. kandydował po raz pierwszy w wyborach do Reichstagu z ramienia Bawarskiej Partii Patriotycznej, ale bez sukcesu. W 1875 r. kupił pałac Leutstetten w Starnbergu i stworzył tam wzorowe gospodarstwo rolne. W 1906 r. optował się za reformą prawa wyborczego.

Jeszcze jako książę, ale także jako król lubił Ludwik nierozważnie spacerować po Monachium i spotykał się ze swoimi miejskimi przyjaciółmi w lokalu na Türkenstrasse. Znana dobrze pasja króla do rolnictwa rozwinęła się po objęciu tronu, tak że ludzie na wsi mówili o "militarnym farmerstwie". Liczne żarty związane z tymi określeniami Ludwik traktował z humorem. Czynnie uczestniczył w rozbudowie kanału na Menie . Podczas I wojny światowej postulował przyłączenie Alzacji oraz części Belgii z Antwerpią do Bawarii, aby południowe Niemcy uzyskały dostęp do morza i większy udział w światowym handlu. Powyższe żądania nie były wyłącznie jego własnym pomysłem, gdyż część partii Centrum miała takie plany. Powodem takich planów były m.in. obawy o nadmierny wzrost potęgi Prus .

Małżeństwo

20 lutego 1868 roku w wiedeńskim kościele świętego Augustyna Ludwik ożenił się z Marią Teresą Habsburg-Este , jedyną córką arcyksięcia Ferdynanda Karola (syna Franciszka IV, księcia Modeny ). Leopold i Maria Teresa doczekali się trzynaściorga dzieci:

1. Rupprechta (1869-1955) - księcia Bawarii
2. Adelgundy Marii Augusty (1870-1958) - żony Wilhelma, księcia Hohenzollern-Sigmaringen
3. Marii Ludwiki Teresy (1872-1954) - żony Ferdinando Piusa , księcia Obojga Sycylii , księcia Kalabrii ,
4. Karla Marię Luitpolda (1874-1927),
5. Franza Marię Luitpolda (1875-1957) - męża Isabelli von Croÿ,
6. Matyldy Marii Teresy (1877-1906) - żony Ludwiga Gastona Klemensa Marii, księcia Saxe-Coburg-Gotha ,
7. Wolfganga Marię Leopolda (1879-1895),
8. Hildegardę Marię Christinę (1881-1948),
9. Notburgę Karolinę Marię Teresę (1883),
10. Wiltrudę Marię Alix (1884-1975) - żonę Wilhelma Wirtemberskiego , księcia Urach,
11. Helmtrudę Marię Amalię (1886-1977),
12. Dietlindę Marię Teresę (1888-1889),
13. Gundelindę Marię Josephę (1891-1983) - żonę Johanna Georga, hrabiego Preysing-Lichtenegg-Moos.

Objęcie tronu i abdykacja

Ojciec Ludwika zmarł 12 grudnia 1912 roku. Na mocy konstytucji Ludwik przejął tron po królu Ottonie , który cierpiał na chorobę psychiczną. Gdy 6 listopada parlament przystał na zmianę króla, Ludwik złożył przysięgę. Osobiście Ludwik przyjął tytuł niechętnie. 7 listopada 1918 roku poprzez proklamowanie przez Kurta Eisnera Monachium wolnym miastem. Ludwik III został zmuszony do abdykacji. Był pierwszym niemieckim monarchą, którego spotkał ten los. Mimo kryzysu i narastających wokół problemów nie był do tego przygotowany. O wybuchu rewolucji dowiedział się podczas codziennego popołudniowego spaceru od przechodnia. Po powrocie do pałacu zorientował się, że służba i straż opuściły go, a reszta dworu uciekła do Austrii, gdzie w końcu i królewska para na zamku Anif pod Salzburgiem znalazła swój azyl. 13 listopada 1918 roku zwolnił urzędników, oficerów i żołnierzy z ich obowiązku dochowywania wierności tronowi.

Krótkie panowanie Ludwika III cechował konserwatyzm i katolicyzm. Jego polityka socjalna zdeterminowana był silnie encykliką Rerum Novarum ogłoszoną w 1891 roku przez papieża Leona XIII . Za aprobatą Watykanu ustanowił dzień 14 maja 1916 dniem patronalnym Bawarii - w kolejnych latach nie we wszystkich diecezjach bawarskich jednak obchodzonym. Na konferencji biskupów w 1970 roku zmieniono termin tego święta na 1 maja . W sumie Ludwika III uznano za najbardziej niedocenionego władcę w historii, gdyż na czas jego panowania przypadły przełomowe wydarzenia, przez co jego dokonania pozostały w tle i przeszły niezauważone.

Król Bawarii Ludwik III zmarł 18 października 1921 roku na emigracji w Sárvár na Węgrzech na zamku Nádasdy, właścicielami którego Wittelsbachowie byli od 1875 roku do nacjonalizacji . Wraz z żoną został pochowany w katedrze w Monachium .

Genealogia

Prapradziadkowie	Fryderyk Michał Wittelsbach (1724-1767) ∞1746 Maria Franciszka Wittelsbach (1724-1794)	Jerzy Wilhelm Hessen-Darmstadt (1722-1782) ∞1748 Maria Leiningen-Dagsburg-Falkenburg (1729-1818)	Ernest Fryderyk III Wettyn (1727-1780) ∞1758 Ernestyna Augusta Wettyn (1740-1786)	wielki książę Karol II Mecklenburg-Strelitz (1741–1816) ∞ 1768 Fryderyka Karolina Hessen-Darmstadt (1752–1782)	cesarz rzymski Leopold II Habsburg (1747-1792) ∞1765 Maria Ludwika Burbon (1745-1792)	król Obojga Sycylii Ferdynand I Burbon (1751-1825) ∞1768 Maria Karolina Habsburg (1752-1814)	elektor Saksonii Fryderyk Krystian Wettyn (1722-1763) ∞1747 Maria Antonina Wittelsbach (1724-1780)	Ferdynand I Burbon-Parmeński (1751-1802) ∞1769 Maria Amalia Habsburg (1746-1804)
Pradziadkowie	król Bawarii Maksymilian I Józef Wittelsbach (1756-1825) ∞1785 Augusta Wilhelmina Hessen-Darmstadt (1765-1796)		Fryderyk Wettyn (1763-1834) ∞1785 Charlotta Mecklenburg-Strelitz (1769-1818)		Ferdynand III Habsburg-Lotaryński (1769-1824) ∞1790 Luiza Maria Burbon-Sycylijska (1773-1802)		Maksymilian Wettyn (1759-1838) ∞1792 Karolina Burbon-Parmeńska (1770-1804)
Dziadkowie	król Bawarii Ludwik I Wittelsbach (1786-1868) ∞1810 Teresa Wettyn (1792-1854)				Leopold II Habsburg-Lotaryński (1797-1870) ∞1817 Maria Anna Wettyn (1799-1832)
Rodzice	Luitpold Wittelsbach (1821-1912) ∞1844 Augusta Ferdynanda Habsburg-Lotaryńska (1825-1864)
Ludwik III Wittelsbach (1845-1921), król Bawarii

Literatura

• Alfons Beckenbauer: Ludwig III. von Bayern 1845–1921. Ein König auf der Suche nach seinem Volk. Pustet, Regensburg 1987, ISBN 3-7917-1130-X (Biographie)
• Heinrich Biron: Ludwig III.(in er Reihe Königreich Bayern). TR Verlagsunion, München 2006, ISBN 3-8058-3769-0
• Hubert Glaser: Ludwig II. und Ludwig III. - Kontraste und Kontinuitäten. In: Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte 59 (1996), S. 1-14
• Eberhard Straub: Die Wittelsbacher. Siedler, Berlin 1994, ISBN 978-3-88680-467-2

Poprzednik Otto

Król Bawarii 1913-1918

Następca republika

Poprzednik -

Pretendent do tronu Bawarii 1918-1921

Następca Rupprecht