Luizjana (kolonia)

Tereny objęte transakcją w 1803 roku (na zielono)

Z Frank Bond Luizjana i Zakup Luizjany

Luizjana – region geograficzny w Ameryce Północnej , obejmujący początkowo tereny na południe od Wielkich Jezior , w przybliżeniu zajmujący dorzecze Missisipi . Współcześnie teren ten jest zajmowany w całości lub częściowo przez stany: Alabama , Arkansas , Północna Dakota , Dakota Południowa , Illinois , Indiana , Iowa , Kansas , Kentucky , części Kolorado , Minnesota , części Montany , Nowy Meksyk , Luizjana (Luizjana właściwa), Missisipi , Missouri , Nebraska , Ohio , Oklahoma , północny Teksas , Tennessee , Wisconsin , części Wyoming , a także ziemie należące dziś do Kanady w prowincjach Manitoba , Saskatchewan i Alberta

Historia

Odkrywanie Luizjany przez Europejczyków rozpoczęło się w 1673 , kiedy to granice Nowej Francji przesunęły się do Wielkich Jezior. Tego roku Louis Joliet wraz z jezuitą , ojcem Marquette zawędrowali nad Jezioro Michigan , a następnie wędrując w górę rzeki Fox dotarli do Missisipi , po czym żeglując z jej biegiem, osiągnęli rzekę Arkansas . W obawie przed Hiszpanami powrócili na północ. Dziesięć lat później cała drogę od Wielkich Jezior do Zatoki Meksykańskiej przebył Robert la Salle , który ogłosił te ziemie domeną francuską i nazwał je Luizjaną, na cześć króla Francji Ludwika XIV .

Pierwsze osiedle w Luizjanie zwane Biloxi powstało w 1699 , w obecnym stanie Missisipi . W 1710 powstała kolonia Mobile u wybrzeży Zatoki Meksykańskiej, w dzisiejszym stanie Alabama . W 1718 kolonialny gubernator Jean Baptiste Le Moyne , zwany także „Ojcem Luizjany”, założył Nowy Orlean . Początkowo Luizjana była kolonią prywatną, lecz w 1732 została wzięta pod opiekę państwową i przekształcona w kolonię królewską.

Francuska Luizjana, choć teoretycznie obejmowała olbrzymi obszar pomiędzy Appalachami , a Górami Skalistymi , w szczytowym swym rozwoju była zamieszkiwana przez nie więcej niż 30 tysięcy białych mieszkańców, a większość z nich zamieszkiwała jej południowe krańce. Nigdy też nie osiągnęła samowystarczalności ekonomicznej. Francuzi w Luizjanie zdołali nawiązać przyjazne stosunki z Indianami prowadząc z nimi intratny dla obu stron handel skórami. Obszary w dorzeczu rzeki Ohio miały ważne znaczenie strategiczne, skąd łatwo dało się prowadzić dywersję w koloniach brytyjskich rozłożonych wzdłuż wschodniego wybrzeża. Teren ten był teatrem brytyjskiej wojny z Indianami i Francuzami w latach 1754 - 1760 .

Francja utraciła Luizjanę wraz z Nową Francją na rzecz Wielkiej Brytanii, zgodnie z pokojem paryskim kończącym w 1763 wojnę siedmioletnią . Brytyjczycy zajęli część Luizjany na wschód od Missisipi tylko formalnie, bowiem przez całe dziesięciolecia ziemie te pozostały terenami indiańskimi. Luizjana właściwa i tereny na zachód od Missisipi przypadły Hiszpanii jako rekompensata za Florydę . Hiszpanie nigdy nie zdołali skolonizować Luizjany i żywioł francuski ciągle pozostał w niej dominujący.

Luizjana powróciła w ręce francuskie na krótko w 1800 , na mocy traktatu z San Ildefonso . Napoleon Bonaparte przejął ją od Hiszpanii, w zamian za nigdy niedotrzymaną obietnicę oddania jej włoskiej Toskanii . Zanim jeszcze stałą się ona formalnie francuską kolonią, Talleyrand zaproponował Stanom Zjednoczonym sprzedaż całej Luizjany za około 15 milionów dolarów . Ten tak zwany zakup Luizjany - Louisiana Purchase, był największą w historii transakcją sprzedaży nieruchomości. 20 października Senat a 20 grudnia 1803 Kongres (przewagą głosów 20 do 6) ratyfikował podpisane 30 kwietnia porozumienie z Francją. Ostatecznie terytorium o powierzchni 2 144 476 km², stanowiące 23, 3% dzisiejszej powierzchni Stanów Zjednoczonych zakupiono za 23 213 568 dolarów amerykańskich (wraz z odsetkami). W rękach hiszpańskich pozostała jedynie zachodnia Floryda .

Zobacz też

• Lista kolonialnych gubernatorów Luizjany
• Akadia
• Nowa Francja
• Francuskie imperium kolonialne
• Historia USA