Marek Grechuta
| Marek Grechuta | |
 Marek Grechuta |
|
| Imię i nazwisko | Marek Michał Grechuta |
| Data i miejsce urodzenia | 10 grudnia 1945 Zamość |
| Pochodzenie | Polska |
| Data i miejsce śmierci | 9 października 2006 Kraków |
| Instrument | fortepian |
| Gatunek | poezja śpiewana |
| Zawód | piosenkarz , poeta , kompozytor , malarz , architekt |
| Odznaczenia | |
   |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
| Strona internetowa | |
Marek Michał Grechuta (ur. 10 grudnia 1945 w Zamościu , zm. 9 października 2006 w Krakowie ) – polski piosenkarz , poeta , kompozytor i malarz , z wykształcenia architekt . Interesował się także rzeźbą i filozofią .
Jego twórczość określa się zazwyczaj mianem łagodnej formy progresywnego rocka z silnymi wpływami jazz rocka (szczególnie we wczesnym okresie twórczości), piosenki autorskiej lub poezji śpiewanej .
Spis treści |
[ edytuj ] Życiorys
Marek Grechuta od najmłodszych lat uczył się gry na fortepianie . Ukończył zamojskie I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Zamoyskiego . Po przeprowadzce do Krakowa podjął studia architektoniczne na Politechnice Krakowskiej . Spotkał tam Jana Kantego Pawluśkiewicza , z którym założył Kabaret Architektów Anawa (z francuskiego en avant – naprzód), który wkrótce się przeobraził w zespół towarzyszący mu na występach. Grechuta debiutował w 1967 roku zdobywając drugie miejsce na Studenckim Festiwalu Piosenki w Krakowie . W 1968 roku na VI KFPP w Opolu zdobył nagrodę dziennikarzy za piosenkę Serce, a rok później na VII KFPP jedną z głównych nagród (Nagroda TVP) za piosenkę Wesele. Z zespołem Anawa nagrał dwie swoje pierwsze płyty – Marek Grechuta & Anawa z 1970 roku oraz Korowód z 1971 . W tym roku na IX KFPP w Opolu Grechuta zdobył główną nagrodę za piosenkę Korowód. W 1971 Grechuta opuścił zespół Anawa i założył inny zespół o nazwie WIEM (W Innej Epoce Muzycznej). Z zespołem tym nagrał dwa albumy – Droga za widnokres oraz Magia obłoków . Pięć lat później ponownie zaczął współpracę z Pawluśkiewiczem i pisanie muzyki do tekstów Witkacego . W 1977 na XV KFPP w Opolu jego piosenka Hop – szklankę piwa zdobyła Nagrodę Grand Prix, również na tym festiwalu przez Krystynę Jandę wykonywana była piosenka Guma do żucia, której muzykę i słowa napisał Marek Grechuta. Grechuta był również wraz z Krzysztofem Jasińskim i Janem Kantym Pawluśkiewiczem , współautorem musicalu Szalona lokomotywa, według Stanisława Ignacego Witkiewicza.
W 1976 Marek Grechuta rozpoczął współpracę z Piwnicą pod Baranami , która trwała blisko 10 lat. W 1979 roku nagrał płytę z pieśniami do słów poety Tadeusza Nowaka . W 1984 roku wspólnie z Krystyną Jandą nagrał płytę "W malinowym chruśniaku". Kolejną płytę wydał w 1986 roku. Przyniosła ona przebój Wiosna, Ach to Ty. W 1987 roku napisał muzykę do przedstawienia teatralnego Jana Brzechwy – Kopciuszek. W 1989 roku wydał płytę Krajobraz pełen nadziei. W roku 2003 wspólnie z grupą Myslovitz wykonał cover ich przeboju Kraków który znalazł się na dwupłytowym albumie The Best of Myslovitz . Piosenka Marka Grechuty Dni, których nie znamy jest hymnem stadionu miejskiego w Kielcach. W roku 2006 na 43 KFPP w Opolu Marek Grechuta został uhonorowany Grand Prix tego festiwalu (Nagroda Prezesa TVP ).
Od 1970 był żonaty z Danutą, miał syna Łukasza – absolwenta Akademii Sztuk Pięknych.
Marek Grechuta wziął udział w programie Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie , w którym poruszano sprawę zaginięcia jego syna w 1999 roku. Syn odnalazł się po 8 miesiącach.
17 października 2006 r. [1] [2] został pochowany w Alei Zasłużonych Cmentarza Rakowickiego w Krakowie. Pogrzeb poprzedziła msza święta w Kościele Mariackim . Podczas Mszy artyści Piwnicy pod Baranami zaśpiewali Przychodzimy, odchodzimy i Dezyderata. Gdy trumna z ciałem Marka Grechuty opuszczała bazylikę rozległy się oklaski, którym towarzyszyła melodia piosenki artysty Ocalić od zapomnienia. Od bramy Cmentarza Rakowickiego trumnę Marka Grechuty nieśli jego przyjaciele z Piwnicy pod Baranami m.in.: Grzegorz Turnau , Jan Kanty Pawluśkiewicz , Zbigniew Preisner . Nad grobem Jan Kanty Pawluśkiewicz odczytał wiersz napisany przez Leszka Aleksandra Moczulskiego . W pogrzebie Grechuty uczestniczyli m.in.: Grzegorz Turnau , Mirosław Czyżykiewicz , Jacek Zieliński , Anna Szałapak , Jacek Wójcicki , Artur Rojek , Leszek Wójtowicz i prezydent Krakowa Jacek Majchrowski .
9 października 2007 , w pierwszą rocznicę śmierci artysty, na Cmentarzu Rakowickim odsłonięto jego pomnik. Uroczystość poprzedził przemarsz korowodu złożonego z przyjaciół poety i miłośników jego twórczości.
W 2009 roku powstał film dokumentalny o życiu Marka Grechuty, "Gdziekolwiek będę...", wyreżyserowany przez Piotra Poraj-Poleskiego i sfinansowany przez Państwowy Instytut Sztuki Filmowej oraz Telewizję Polską [3] .
NBP planował emisję monety z wizerunkiem Marka Grechuty w ramach serii „Historia polskiej muzyki rozrywkowej” [4] , lecz plany te nie zostały dotąd zrealizowane.
[ edytuj ] Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2006, pośmiertnie) [5]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2000) [6]
- Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2005) [7] .
[ edytuj ] Wybrana dyskografia
- Marek Grechuta & Anawa ( 1970 )
- Korowód ( 1971 )
- Droga za widnokres ( 1972 )
- Magia obłoków ( 1974 )
- Szalona lokomotywa ( 1977 )
- Pieśni Marka Grechuty do słów Tadeusza Nowaka ( 1979 )
- Śpiewające obrazy ( 1981 )
- W malinowym chruśniaku ( 1984 )
- Wiosna - ach to ty ( 1987 )
- Krajobraz pełen nadziei ( 1989 )
- Ocalić od zapomnienia ( 1990 )
- Piosenki dla dzieci i rodziców ( 1991 )
- Jeszcze pożyjemy ( 1993 )
- Dziesięć ważnych słów ( 1994 )
- Serce ( 1998 )
- Niezwykłe miejsca ( 2003 )
- Godzina miłowania ( 2005 )
[ edytuj ] Wydawnictwa muzyczne poświęcone Grechucie
- Wojciech Majewski Quintet Grechuta ( 2001 )
- Grzegorz Turnau Historia pewnej podróży ( 2006 )
- Michał Bajor Piosenki Marka Grechuty i Jonasza Kofty ( 2009 )
- Dzień dobry Dzień dobry Panie Marku ( 2010 )
- Plateau Projekt Grechuta ( 2011 )
- Chór Kameralny Fermata Grechuta niejednym głosem ( 2012 )
Przypisy
- ↑ Pogrzeb Marka Grechuty | News O.pl
- ↑ Tysiące osób pożegnały Grechutę – Wiadomości – WP.PL
- ↑ Premiera filmu dokumentalnego „Gdziekolwiek będę …” w TVP2 – Telewizja Polska SA
- ↑ Zapowiedź planu emisji monet kolekcjonerskich oraz monet 2 zł Nordic Gold na 2010 r.
- ↑ M.P. z 2007 r. Nr 9, poz. 92
- ↑ M.P. z 2000 r. Nr 17, poz. 369
- ↑ Medal Gloria Artis dla twórców i działaczy kultury . wp.pl, 5 października 2005. [dostęp 2 lipca 2011].
[ edytuj ] Bibliografia
- Wojciech Majewski: Marek Grechuta. Portret artysty. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2006. ISBN 83-2400-755-5 . ( pol. )
- Jakub Baran: Marek. Danuty Grechuty opowieść o Marku Grechucie. Kraków: Widnokres, b.r. ISBN 978-83-933988-0-5 . ( pol. )
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
