Marilyn Monroe
| Marilyn Monroe | |||||||||
 Monroe w filmie Książę i aktoreczka , 1957 rok. |
|||||||||
| Prawdziwe imię i nazwisko | Norma Jeane Mortenson (później Norma Jeane Baker) | ||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 1 czerwca 1926 Los Angeles , Stany Zjednoczone |
||||||||
| Data i miejsce śmierci | 5 sierpnia 1962 Los Angeles , Stany Zjednoczone |
||||||||
| Zawód | aktorka , modelka , piosenkarka , producent filmowy | ||||||||
| Współmałżonek | James Dougherty (1942–1946) Joe DiMaggio (1954–1954) Arthur Miller (1956–1961) |
||||||||
| Lata aktywności | 1947 – 1962 | ||||||||
|
|||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||
 Marilyn Monroe w Wikicytatach |
|||||||||
| Strona internetowa | |||||||||
Marilyn Monroe ("MM"), właśc. Norma Jeane Mortenson, Norma Jeane Baker (ur. 1 czerwca 1926 w Los Angeles , zm. 5 sierpnia 1962 tamże) − amerykańska modelka i aktorka filmowa , gwiazda filmowa , legenda światowego kina lat 50. i 60. XX w.
Spis treści |
[ edytuj ] Życiorys
[ edytuj ] Wczesne lata
Martin Edward Mortensen (piekarz) i Gladys Pearl Monroe (montażystka filmowa) rozeszli się przed narodzeniem Normy Jeane, zarejestrowanej potem w urzędzie jako Mortenson (prawdziwego, biologicznego ojca, nigdy nie ustalono, prawdopodobnie był nim Charles Stanley Gifford[ potrzebne źródło ], pracujący razem z Gladys w studiu RKO ), w młodości znanej też jako Baker po pierwszym mężu Gladys, którym był John Newton Baker i z tym nazwiskiem została ochrzczona przez matkę. Wychowywana w rodzinach zastępczych i sierocińcu.
19 czerwca 1942, w wieku 16 lat, po raz pierwszy wyszła za mąż za 21-letniego Jamesa Dougherty'ego , pracownika fabryki samolotów. 13 września 1946, po przeszło czterech latach małżeństwa rozwiedli się.
[ edytuj ] Kariera
Jako modelka prezentowała kostiumy kąpielowe. 29 lipca 1946 została zauważona przez Howarda Hughesa , szefa studia filmowego RKO, a w sierpniu wezwana do biura Bena Lyona , kierownika ds. obsady. Tam obrała pseudonim sceniczny Marilyn (imię Marilyn Miller (1898–1936), aktorki, wybrane przez Lyona) Monroe (nazwisko panieńskie matki), lecz pierwszy kontrakt (za namową agenta) podpisała z wytwórnią filmową 20th Century Fox .
W latach 1947-1948 wystąpiła w kilku filmach, z których żaden nie odniósł większych sukcesów i wytwórnia filmowa 20th Century Fox nie przedłużyła z nią kontraktu.
Wróciła do zawodu modelki oraz wstąpiła do szkoły aktorskiej. W 1949 pozowała nago do zdjęć, które w 1953 (kupione przez Hugh Hefnera ) ukazały się w pierwszym numerze Playboya .
W 1950 zagrała małe role w kilku filmach, dwie z nich zauważyli widzowie i producenci. W 1952 (już jako znana aktorka) po raz pierwszy jako "platynowa blondynka" wystąpiła w filmie Małpia kuracja, a w 1953 w filmie Mężczyźni wolą blondynki , który przyniósł jej status gwiazdy i sławę. Platynowe blond włosy i malowane na policzku znamię, charakterystyczne znaki uwodzicielskiego stylu, były tak naprawdę inspirowane wizerunkiem artystycznym Jean Harlow , aktorki lat trzydziestych wylansowanym w filmie Platynowa blondynka (1931) [1] .
.jpg&filetimestamp=20051217161422)
W początku lutego 1952 poznała Joego DiMaggio , słynnego baseballistę , a 14 stycznia 1954 po raz drugi wyszła za mąż. 27 października 1954, po 274 dniach burzliwego małżeństwa (ona niewierna, on zazdrosny) rozwiedli się.
15 września 1954 wystąpiła w słynnej scenie z uniesioną podmuchem z kanału wentylacyjnego metra białą sukienką, w trakcie realizacji filmu Słomiany wdowiec w Nowym Jorku . Podczas zdjęć Monroe, spotkała tam aktorkę Ginę Lollobrigidę .
12 grudnia 1955 spotkała podczas premiery filmu Tatuowana róża aktorkę Jayne Mansfield .
29 czerwca 1956 po raz trzeci wyszła za mąż za Arthura Millera , dramaturga , dokonując konwersji na judaizm reformowany . W trakcie najdłuższego małżeństwa dwukrotnie poroniła . 29 października 1956 uczestniczyła (między innymi z Brigitte Bardot ) w dorocznej gali z udziałem Elżbiety II w Empire Theatres w Londynie . 20 stycznia 1961, po przeszło czterech latach małżeństwa, para rozwiodła się. Rozstanie przypieczętowali wspólnym filmem (o sobie) Skłóceni z życiem, którego scenariusz napisał Miller, a wystąpiła w nim Marilyn.
Nadużywała alkoholu i barbituranów , popadała w coraz częstsze i dłuższe depresje , chorowała na bulimię , sprawiała coraz większe problemy na planie, opóźniając realizację filmów. Wraz z rozpoczęciem zdjęć do filmu Słodki kompromis stała się bardziej punktualna. Niechęć reżysera do aktorki, złe traktowanie przez wytwórnię Fox (oskarżającą ją niesłusznie o opóźnianie zdjęć) spowodowało rozwiązanie umowy z wytwórnią. Kroplą przelewającą czarę było opuszczenie planu, aby zaśpiewać Happy Birthday z okazji 45 urodzin Johna F. Kennedy'ego .
[ edytuj ] Śmierć
5 sierpnia 1962 znaleziono ją martwą w jej domu w Brentwood w Los Angeles , nagą na łóżku ze słuchawką telefoniczną w dłoni. Przyczyną zgonu, wg protokołu z sekcji zwłok, było przedawkowanie środków nasennych ( barbituranów ), choć nadal niewyjaśnione są ostatecznie tajemnicze okoliczności jej śmierci [2] [3] .
Istnieją hipotezy, iż nie był to przypadek, a morderstwo (zaaplikowanie leków) upozorowane na samobójstwo, z powodu jej związków z rodziną Kennedych oraz komunistami [4] . Aktorka romansowała zarówno z Johnem F. Kennedym , jak i jego bratem, Robertem F. Kennedym [5] . Pojawiały się więc spekulacje, że miała dostęp nie tylko do sypialni tych dwóch polityków, ale także do tajemnic państwowych i stała się z tego powodu zagrożeniem dla wpływowych kręgów politycznych. Za śmierć Marilyn obwiniano amerykańskie służby specjalne, a nawet samą rodzinę Kennedych. Silny wpływ na popularność hipotezy o morderstwie miał fakt, że zamordowano Johna F. Kennedy'ego i jego brata Roberta F. Kennedy'ego.
[ edytuj ] Filmografia
- Filmy fabularne
- 1962: Something's Got to Give jako Ellen Wagstaff Arden
- 1961: Skłóceni z życiem (The Misfits) jako Roslyn Taber
- 1960: Pokochajmy się (Let's Make Love) jako Amanda Dell
- 1959: Pół żartem, pół serio (Some Like It Hot) jako Sugar Kane Kowalczyk
- 1957: Książę i aktoreczka (The Prince and the Showgirl) jako Elsie Marina
- 1956: Przystanek autobusowy (Bus Stop) jako Cherie
- 1955: Słomiany wdowiec (The Seven Year Itch) jako Dziewczyna
- 1954: Rzeka bez powrotu (River of No Return) jako Kay Weston
- 1954: Nie ma jak show (There's No Business Like Show Business) jako Vicky
- 1953: Jak poślubić milionera (How to Marry a Millionaire) jako Pola Debevoise
- 1953: Mężczyźni wolą blondynki (Gentlemen Prefer Blondes) jako Lorelei Lee
- 1953: Niagara jako Rose Loomis
- 1952: Małpia kuracja (Monkey Business) jako Panna Lois Laurel
- 1952: Na krawędzi (Clash by Night) jako Peggy
- 1952: Uprzejmie informujemy, że nie są państwo małżeństwem (We're Not Married!) jako Annabel Jones Norris
- 1952: O. Henry przy pełnej widowni (Full House) jako Prostytutka (fragment "The Cop and the Anthem")
- 1952: Proszę nie pukać (Don't Bother to Knock) jako Nell Forbes
- 1951: Pobierzmy się (Let's Make It Legal) jako Joyce
- 1951: Pamiętniki Don Giovanniego (Love Nest) jako Roberta 'Bobbie' Stevens
- 1951: As Young as You Feel jako Harriet
- 1951: Opowieść z rodzinnych stron (Home Town Story) jako Iris Martin
- 1950: Wszystko o Ewie (All About Eve) jako Panna Claudia Casswell
- 1950: Asfaltowa dżungla (The Asphalt Jungle) jako Angela Phinlay
- 1950: Right Cross jako Dusky Ledoux (niewymieniona w czołówce)
- 1950: Podróż do Tomahawk (A Ticket to Tomahawk) jako Clara (niewymieniona w czołówce)
- 1950: Błyskawica (The Fireball) jako Polly
- 1949: Szczęśliwa miłość (Love Happy) jako Klientka
- 1948: Dziewczęta z chóru (Ladies of the Chorus) jako Peggy Martin
- 1948: Green Grass of Wyoming jako Epizod z Square Dance (niewymieniona w czołówce)
- 1948: Scudda-Hoo! Scudda-Hay! jako Dziewczyna w kajaku (niewymieniona w czołówce)
- 1948: You Were Meant for Me (niewymieniona w czołówce)
- 1947: Dangerous Years jako Evie, kelnerka w Gopher Hole
- 1947: Szokująca panna Pilgrim (The Shocking Miss Pilgrim) jako Operatorka telefonu (niewymieniona w czołówce)
- Producent wykonawczy
- 1957: Książę i aktoreczka (The Prince and the Showgirl)
[ edytuj ] Nagrody i nominacje
- 1960 − najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicalu − Pół żartem, pół serio
- 1957 − nominacja: najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicalu − Przystanek autobusowy
- Henrietta Award
- 1962 − ulubiona aktorka filmowa na świecie
- 1954 − ulubiona aktorka filmowa na świecie
- 1958 − nominacja: najlepsza aktorka zagraniczna − Książę i aktoreczka
- 1956 − nominacja: najlepsza aktorka zagraniczna − Słomiany wdowiec
- 1958 − Złota Płyta za aktorstwo − Książę i aktoreczka
[ edytuj ] Upamiętnia ją
- 1962 − portret Marilyn Monroe autorstwa Andy'ego Warhola
- 1962 − własna gwiazda w Hollywood Walk of Fame znajdująca się przy 6778 Hollywood Boulevard
- 1984 − teledysk do piosenki Material Girl Madonny
- 1987 − piosenka Candle in the Wind Eltona Johna
- 1988 − gwiazda "Corona Borealis" RA 16h Om 5s 30 53'
- 1988 − piosenka Marilyn et John Vanessy Paradis
- 1996 − piosenka i album Krew Marilyn Monroe zespołu Róże Europy
- 1996 − piosenka Z twarzą Marilyn Monroe zespołu Myslovitz
- 1999 − szóste miejsce w rankingu Amerykańskiego Instytutu Filmowego " AFI 100 Lat... 100 Gwiazd "
- 2011 − najseksowniejszy pomnik świata Forever Marilyn autorstwa Sewarda Johnsona
- 2011 − film biograficzny Mój tydzień z Marilyn
- 2012 − piosenka Marilyn Monroe napisana przez Nicki Minaj . Utwór znajduje się na płycie Pink Friday: Roman Reloaded
- 2012 − piosenka Marilyn Monroe napisana przez Brianna Perry .
Przypisy
- ↑ Kronika Kobiet, Warszawa 1993, s.474.
- ↑ Marilyn Monroe's Official Web site .::. Biography
- ↑ Adam Victor The Marilyn Encyclopedia ISBN 1-58567-188-6
- ↑ Marilyn, ostatnie seanse, Warszawa 2008
- ↑ Kronika Kobiet, Warszawa 1993, s.554.
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Marilyn Monroe w bazie Internet Movie Database (IMDb) ( ang. )
- Marilyn Monroe w bazie filmweb.pl
- Marilyn Monroe w bazie stopklatka.pl
- Marilyn Monroe w NNDB ( ang. )
|
|
||
| Poprzednik Rosalind Russell za Ciotka Mame |
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu 1960 za Pół żartem, pół serio |
Następca Shirley MacLaine za Garsoniera |
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
