Meteor (rakieta)
Meteor – klasa polskich rakiet meteorologicznych na stały materiał pędny , służących do badania górnych warstw atmosfery pod kątem kierunków i sił wiatrów na wysokościach od 18 do ponad 50 km. Rakiety Meteor były dziełem inżynierów warszawskiego Instytutu Lotnictwa , wyprodukowanym przez zakłady WSK-Mielec .
Spis treści |
[ edytuj ] Historia
Pierwszym stanowiskiem startowym rakiet sondażowych w Polsce była Pustynia Błędowska, gdzie od 1958 roku startowały rakiety różnych typów, w tym RD oraz Rasko . Eksperyment biologiczny z wcześniej trenowanymi dwiema białymi myszami wykonano w rakiecie RM-2D , która osiągnęła wysokość 1580 metrów.
W latach 1965 - 1974 odbyła się seria startów rakiet Meteor odpalanych z poniemieckiego poligonu w okolicy Łeby . Ośrodek ten powstał na terenie bazy rakietowej z okresu wojennego , po którym pozostał betonowy lej z rampą i podmurówki dwu radarów. Obecnie mieści się tu muzeum. Później odpalano rakiety ze stanowiska znajdującego się 5 km od Ustki (pod koniec lat 60. była wymieniana jako kosmodrom dla rakiet sondujących jonosferę ). Startów eksploatacyjnych wszystkich typów rakiet Meteor 1 było 224 (wraz z prototypami), w efekcie uzyskano cenne dane, zarówno z dziedziny meteorologii jak i techniki rakietowej. W archiwach Instytutu Lotnictwa zachowały się zdjęcia z tych prób. Lista startów wraz z pułapem, w tym wszystkich rakiet typu Meteor 2, jest dostępna w niemiecko- i angielskojęzycznej wersji hasła.
[ edytuj ] Meteor-1
Rakieta Meteor-1 miała 2470 mm wysokości i masę startową 32 kg, a czas lotu na pułap 35 km wynosił 80 sek. Maksymalna prędkość 1120 m/sek, zaś czas pracy silnika 2, 3 sek. W roku 1965 wystartowało 6 rakiet Meteor 1, 12 w 1966 , 40 w 1967 , 45 w 1968 , 36 w 1969 , 34 w 1970 i 4 w 1971 .
Rakiety te wystrzeliwały ładunek metalowych dipoli, które były obserwowane na radarze. Na tej podstawie dokonywano pomiarów siły i kierunku wiatru w górnych warstwach atmosfery.
[ edytuj ] Meteor-2
Najbardziej zaawansowanym modelem rakiety Meteor był Meteor 2K - osiągnął on rekordowy dla polskich rakiet pułap 90 km [1] . Rakiety tego typu zostały zastosowane do sondażu jonosfery , docierając do granicy warstw D i E. Wykonano 10 startów, podczas których mierzono prędkość wiatrów jonosferycznych oraz wykonywano pomiary temperatury. Przeważnie osiągana była wysokość około 70 kilometrów. Długość kadłuba rakiety wynosiła około 4, 5 metra (była większa od nowszej wersji używanej od 1968 roku angielskiej rakiety sondażowej Petrel ). Meteor 2 nie był produkowany seryjnie.
[ edytuj ] Meteor-3
Rakiety Meteor-3 były rozwojową wersją rakiety Meteor-1. Zwiększono zasięg oraz wprowadzono możliwość wystrzeliwania kilku ładunków dipoli. Pułap rakiety Meteor 3 to 65 km.
[ edytuj ] Zakończenie programu
Pięć egzemplarzy rakiet Meteor 1 wyeksportowano do NRD . Od roku 1972 Polska uczestniczyła w programie badań meteorologicznych w ramach Interkosmosu i polski program rakietowy przestał być kontynuowany. Ostatni lot rakiety Meteor odbył się 6 czerwca 1974 , zaś Stacja Łeba została zdemontowana. Obecnie na dawnym stanowisku w Rąbce pod Łebą eksponowane są zachowane niekompletne kadłuby tych rakiet i ich rekonstrukcje.
Przypisy
[ edytuj ] Bibliografia
Polskie opracowania tematu Jacka Walczewskiego, Pawła Elszteina, Ryszarda Lewandowskiego i T. Zbigniewa Dworaka.
Home Page , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

