Mineriada

Mineriada ( rum. Mineriadă, od: miner – górnik, termin urobiony na wzór cruciada = krucjata ) – seria siłowych interwencji górników rumuńskich w Bukareszcie , na korzyść władz postkomunistycznych , w celu stłumienia opozycji demokratycznej. Najkrwawsza Mineriada miała miejsce 14-15 czerwca 1990 roku.

Styczeń 1990

W początkowej fazie rumuńskiej demokracji dochodziło do spięć między Ionem Iliescu (postkomunistyczny prezydent) i opozycją antykomunistyczną. Prezydent Iliescu był wspierany przez Front Wyzwolenia Narodowego.

28 stycznia

W Bukareszcie odbyła się demonstracja przeciwko prezydentowi. Wśród protestujących pojawiało się hasło Wczoraj Ceauşescu , dziś Iliescu, sugerujące, że nowy prezydent chce przywrócić dyktaturę. Front Ocalenia Narodowego zorganizował alternatywny wiec pod hasłem Śmierć intelektualistom, w którym uczestniczyło wielu stołecznych robotników. Prezydent wezwał ludność Rumunii, by przyjechała do Bukaresztu bronić demokracji.

29 stycznia

O poranku 29 stycznia, na wezwanie przywódców, do miasta ściągnęło ponad 5000 górników. Wobec zamieszek prezydent i premier przyjechali uspokoić tłum i wysłali demonstrantów do domu.

Luty 1990

28 lutego miała miejsce następna demonstracja antykomunistyczna. Miała mieć charakter pokojowy, ale doszło do rozruchów stłumionych przez policję i wojsko. Do Bukaresztu przybyło 4000 górników, którzy poprzestali jednak na groźbach.

Liderzy opozycji i niezależne media spekulowały, że demonstracja była manipulowana przez Securitate .

Czerwiec 1990

Wybory parlamentarne wygrał prezydencki Front Ocalenia Narodowego. Było to spowodowane prawdopodobnie brakiem opozycji w mediach. Rozpoczęły się strajki, a jednym z postulatów było odsunięcie od władzy ludzi dawnego reżimu (czyli także prezydenta). Wielodniowe demonstracje przybierały na sile, a starcia z policją były coraz gwałtowniejsze. Ostatecznie wojsko, transportery opancerzone i kilkanaście tysięcy górników zakończyło demonstrację. Według oficjalnych źródeł zginęło 7 osób, niezależne media mówią o ponad stu i zbiorowej mogile pod Bukaresztem.

Wrzesień 1990

Górnicy oskarżyli rząd o nieskuteczność. Pod dowództwem Mirona Cozmy górnicy zajęli ratusz w Petroşani . Powstała idea powtórnej wizyty w stolicy. Górnicy porwali pociąg, a ich kilkutysięczna grupa przyjechała do Bukaresztu. Premier odmówił negocjacji, więc górnicy zaatakowali jego siedzibę. Rząd podał się do dymisji dzień później. Górnicy domagali się też dymisji prezydenta, ale Cozma i Iliescu osiągnęli porozumienie. We wrześniowej Mineriadzie zginęły 3 osoby.

W późniejszych latach odbyło się kilka małych Mineriad. W 1999 roku Miron Cozma został skazany na 18 lat więzienia. Pod koniec kadencji (2004) prezydent ułaskawił górnika, ale cofnął decyzję po reakcji mediów.