Moździerz
Moździerz - rodzaj prostego działa strzelającego stromotorowo . W większości, z wyjątkiem największych rodzajów, nie stosuje się oporopowrotnika . Ponieważ rolę ciężkich moździerzy oblężniczych przejęło lotnictwo, obecnie często definiuje się moździerz jako działo nie mające oporopowrotnika. Bywa także utożsamiany z moździerzem piechoty, nazywanym moździerzem właściwym. W starszej literaturze można spotkać nazwę miotacz lub miotacz min.
Podział na moździerze, granatniki i haubice jest niejednoznaczny, zależny od okresu, kraju i publikacji. Wiele moździerzy oblężniczych miało budowę zbliżoną do współczesnych haubic, ale w okresie ich używania wyróżniał je większy kaliber. Granatniki odróżnia mniejszy kaliber i sposób użycia, ale granica jest płynna: na przykład niektóre lekkie moździerze o kalibrze do 60 mm jedni zaliczają do moździerzy inni do granatników. Przeważnie granatniki mają kaliber lufy mniejszy od 50 mm, a moździerze większy od 60 mm, ale nie jest to podział jednoznaczny. Podobnie jest z budową. Granatniki II wojny światowej : polskie granatnik wz. 1930, granatnik wz. 1936 kalibru 46 mm i niemiecki l.Gr.W.36 kalibru 50 mm miały budowę moździerza. Pociski także były typu moździerzowego. Spotyka się także błędne użycie nazwy "granatnik" w odniesieniu do moździerza piechoty.
[ edytuj ] Historia
W XIV wieku bombardy dużego kalibru o krótkiej lufie (1, 5 - 2 kalibrów) zaczęto nazywać moździerzami. Posiadały łoża klocowe i stały kąt podniesienia lufy 60-80 stopni. W XV wieku zastosowano lufy z czopami i kliny do zmiany kąta podniesienia lufy ( moździerz wiszący ). Pierwsze moździerze posiadały znaczny kaliber (do 880 mm). Pod koniec XVII wieku znormalizowano kalibry oraz wprowadzono śrubowy mechanizm podniesienia lufy . Moździerze tej budowy dotrwały do połowy XIX wieku , a używane były jeszcze w czasie I wojny światowej . W połowie XIX wieku wprowadzono ładowanie od tyłu i lufy gwintowane , przekształcając je stopniowo w moździerz oblężniczy . Moździerze oblężnicze po II wojnie światowej zostały wyparte przez lotnictwo.
Aktualnie stosowane są prawie wyłącznie moździerze piechoty i ich modyfikacje. Wojna rosyjsko-japońska zrodziła zapotrzebowanie na artylerię stromotorową do ostrzeliwania piechoty podchodzącej pod umocnienia. Stosowane do tego działa stromotorowe dały Niemcom impuls do opracowania broni bezpośredniego wsparcia piechoty - moździerza piechoty. W 1915 Anglik Wilfred Stokes opracował moździerz kalibru 76 mm , będący klasyczną konstrukcją moździerza piechoty, kopiowaną przez liczne państwa i z niewielkimi zmianami stosowaną do dzisiaj.
Do II wojny światowej były także stosowane moździerze trzonowe , w których pocisk z otworem był nasadzany na trzon.
Chęć zmniejszenia ciężaru i uproszczenia obsługi doprowadziła do powstania specjalnych odmian lekkich moździerzy, jak na przykład polski LM-60 K, zwanych Commando, bez mechanizmu kierunkowego i podniesienia. Moździerze montowane na pojazdach bywają przystosowane do strzelania ogniem bezpośrednim. Przystosowanie moździerza do zwalczania pojazdów doprowadziło do połączenia go z działem bezodrzutowym . Pojawiły się również moździerze automatyczne (np. rosyjski 2B9 Wasilok kalibru 82 mm).
[ edytuj ] Podział
- moździerz oblężniczy - np. Gruba Berta , Karl
- moździerz piechoty
- moździerz rakietowy
- moździerz samobieżny
-
Współczesny, lekki moździerz piechoty typu M224
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
