Morawy

Ten artykuł dotyczy krainy historycznej. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy .

Morawy — Morava

Stolica

Brno

Ważniejsze miasta

Ołomuniec ( czes. : Olomouc),

Zlín , Igława (czes.: Jihlava), Prościejów (czes.: Prostějov), Przerów (czes.: Přerov), Kromieryż (czes. Kroměříž), Šumperk , Hodonín , Brzecław (czes. Břeclav), Znojmo , Vsetín , Hranice (na Moravě), Vyškov (na Moravě), Valašské Meziříčí , Třebíč , Telč

Powierzchnia

26 300 km²

Liczba ludności
- ogółem
- gęstość zalud.

4, 2 mln
160 os./km²

Morawy ( czes. Morava, łac. Moravia, niem. Mähren) – kraina historyczna we wschodniej części dzisiejszej Republiki Czeskiej , jedna z trzech krain (obok Czech i Śląska Czeskiego ) wchodzących w skład tego państwa.

Historyczne Morawy zaznaczone są na zielono; czerwony - enklawy morawskie na Śląsku; niebieski - historyczne ziemie Dolnej Austrii przyłączone do Moraw w 1920

Obszar Moraw w zasadzie pokrywa się z obszarem zlewni rzeki Morawy . Na północy granice Moraw stanowi grzbiet Sudetów Wschodnich – Jesioników i Gór Odrzańskich , od wschodu – karpackie pasma Jaworników i Białych Karpat , od południa – Obniżenie Południowomorawskie , od zachodu – Wyżyna Czesko-Morawska . Morawy graniczą od północy ze Śląskiem , od zachodu z Czechami , od południa z Dolną Austrią , od wschodu ze Słowacją . Na terenie dawnego Śląska Austriackiego (dzisiaj tworzy większą część czeskiego Śląska) znajdowały się liczne enklawy morawskie. Podczas wymiany terytoriów w 1958 pomiędzy Polską a Czechosłowacją niewielkie fragmenty ziem należące niegdyś do tych enklaw przyłączono do Polski. Wcześniej, bo po wojnach śląskich , jedną z enklaw morawskich ( Kietrz ) przyłączono do Prus i w ten sposób od 1945 znalazła się w granicach Polski^[1].

Teren Moraw zamieszkany był przez człowieka co najmniej od okresu paleolitu , o czym świadczą stanowiska archeologiczne na Wzgórzach Pawłowskich w pobliżu Brna oraz w okolicy Dolní Věstonice i Předmostí (obecnie część Przerowa ).

W starożytności Morawy były zamieszkane przez Celtów , później przez germańskich Kwadów , a od VI wieku przez Słowian . Pierwsze wzmianki o ośrodkach politycznych na Morawach pojawiają się w kronikach Fredegarda w VII wieku. Wspomniany jest władca Samon , który odmówił posłuszeństwa Frankom . Jest to najstarsza wzmianka o istniejącej państwowości w krainach zamieszkanych przez Słowian .

[ edytuj ] Ważniejsze wydarzenia

VIII wiek – rozpoczęła się ewangelizacja Moraw (między innymi przez irlandzkiego misjonarza Wergiliusza z Salzburga ).
na przełomie VIII i IX wieku powstało tu państwo Wielkomorawskie
862 – na prośbę patriarchy Konstantynopola przybyli z misją ewangelizacyjną Cyryl i Metody
1003 – Morawy zostały zdobyte przez Bolesława Chrobrego i włączone do Królestwa Polskiego
1005 – najazd Węgrów na Morawy
1031 – utrata Moraw przez Polskę za panowania Mieszka II Lamberta
1182 – utworzenie Marchii Morawskiej

W latach 1182- 1526 Marchia Morawska była w różnym stopniu zależna od królestwa czeskiego, którego władcy stale dążyli do pełnego jej podporządkowania.

W okresie Cesarstwa Austriackiego i monarchii austro-węgierskiej Morawy były osobnym krajem koronnym ze stolicą w Ołomuńcu , a później w Brnie .