Muzyka poważna

Muzyka poważna – w potocznym znaczeniu muzyka tworzona w celach artystycznych, w przeciwieństwie do muzyki rozrywkowej i ludowej .

Obiegowy podział historii muzyki poważnej na epoki jest podobny jak w literaturze i sztukach pięknych. W specjalistycznych publikacjach stosuje się jednak inne podziały.

Charakterystyka

Do muzyki poważnej zalicza się gatunki przeznaczone tylko do słuchania (np. symfonia , fuga , koncert ), nie zalicza się zaś muzyki do tańca (np. polonez, walc) i muzyki filmowej.

Według innego podziału muzykę klasyczną (poważną) od każdej innej odróżniają:

1. instrumentarium; wyłącznie instrumenty, z których dźwięk uzyskuje się w sposób mechaniczny; brak instrumentów elektrycznych i elektronicznych; wyjątkiem są tu instrumenty, których zasada działania oparta jest na mechanice, a elementy elektryczne zostały wprowadzone dla uproszczenia obsługi instrumentu, ale bez zmiany jego brzmienia (np. modyfikacje organów w wielu kościołach)
2. czerpanie (w różnym zakresie) z klasycznych form muzycznych ( sonata , opera , symfonia , preludium itp.)
3. oryginalność treści; brak np. tzw. "cytatów" (zapożyczeń z innych dzieł, utworów) występujących często w muzyce filmowej. Nie oznacza to jednak całkowitego braku zapożyczeń. Przykładowo: szczególnie częste w XIX w. były zapożyczenia i inspiracje muzyką ludową (np. duża część twórczości Fryderyka Chopina – walce, polonezy i inne)
4. dzieła klasyczne są zapisywane w formie partytur (zapis oparty na nutach), w zasadzie brak improwizacji (odmiennie niż np. w jazzie)
5. współczesna muzyka klasyczna jest kontynuatorką wielowiekowej europejskiej tradycji muzycznej. Nie oznacza to braku nowatorstwa czy zamknięcia w schematach, jednak ma pewne wielopłaszczyznowe konsekwencje. Część z nich została już wymieniona wyżej. Inne to np. ogólnie przyjęty sposób dotyczący np. miejsca publicznego jej wykonywania, zachowanie słuchaczy i inne.

Krytyka terminu

Pewne środowiska niepowiązane zawodowo z fachem muzykologa uznają narzucający przez termin podział na muzykę poważną i rozrywkową za sztuczny i niepotrzebny. Przeciwnicy stosowania takiego rozróżnienia argumentują, że muzyka zawsze pełniła funkcję użytkową oraz przedstawiają przykłady form muzycznych lub stylów w muzyce rockowej , które jakoby wymykały się takiej klasyfikacji.^{[ potrzebne źródło ]}

Zobacz też

• muzyka w starożytności
• muzyka w średniowieczu
• muzyka renesansu
• muzyka baroku
• muzyka klasycyzmu
• muzyka romantyzmu
• muzyka współczesna
• polscy kompozytorzy muzyki poważnej

Bibliografia

• J. M. Chomiński , K. Wilkowska-Chomińska Historia muzyki, t. 1-2, PWM, Kraków 1989 i 1990
• D. Gwizdalanka Historia muzyki, cz. 1 i 2, PWM Kraków 2005 i 2006
• M. Kowalska ABC historii muzyki, Musica Iagellonica, Kraków 2001
• Encyklopedia muzyczna PWM. Część biograficzna, ukazuje się od 1979 - Kraków, PWM
• Encyklopedia muzyki, red. A. Chodkowski, Warszawa (PWN) 2006 (oraz poprzednie wydania)
• Leksykon muzyki od A do Ż. Warszawa (Muza) 1995
• E. Fubini Historia estetyki muzycznej, Kraków, Musica lagellonica 1997
• N. Cook Muzyka, Prószyński i s-ka, Warszawa, 1998
• E. Macan Progresywny u-rock, C&T, Toruń, 2001