Nelson Rockefeller
| Nelson Rockefeller | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 8 lipca 1908 Bar Harbor ( Maine ) |
| Data i miejsce śmierci | 26 stycznia 1979 Nowy Jork |
| 41. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych | |
| Przynależność polityczna | Partia Republikańska |
| Okres urzędowania | od 19 grudnia 1974 do 20 stycznia 1977 |
| Poprzednik | Gerald Ford |
| Następca | Walter Mondale |
| 53. gubernator stanu Nowy Jork | |
| Okres urzędowania | od 1 stycznia 1959 do 18 grudnia 1973 |
| Poprzednik | W. Averell Harriman |
| Następca | Malcolm Wilson |
| Odznaczenia | |
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone)        _ribbon.png&filetimestamp=20080420144922){kind=small}     |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Nelson Aldrich Rockefeller (ur. 8 lipca 1908 w Bar Harbor w stanie Maine , zm. 26 stycznia 1979 w Nowym Jorku ) – amerykański polityk, działacz Partii Republikańskiej , wieloletni gubernator stanu Nowy Jork oraz 41. wiceprezydent USA .
Spis treści |
[ edytuj ] Pochodzenie
Nelson Rockefeller urodził się w Ban Harbor w stanie Maine . Jego ojcem był John D. Rockefeller, Jr. , jedyny syn Johna Rockefellera , założyciela koncernu naftowego Standard Oil i w owym czasie jednego z najbogatszych ludzi świata. Był starszym bratem Winthropa Rockefellera .
[ edytuj ] Tradycje polityczne
Dziadek Nelsona po kądzieli – Nelson W. Aldrich – był wpływowym senatorem ze stanu Rhode Island . Jego młodszy brat – Winthrop Rockefeller – w latach 1967 - 1971 pełnił funkcję pierwszego republikańskiego gubernatora Arkansas od czasów wojny secesyjnej . Natomiast jego bratanek – Jay Rockefeller – był gubernatorem, a obecnie senatorem ze stanu Wirginia Zachodnia .
[ edytuj ] Początki kariery politycznej
Podczas II wojny światowej Nelson został zastępcą sekretarza stanu odpowiedzialnym za sprawy Ameryki Łacińskiej .
Po zakończeniu wojny został przewodniczącym działającej przy administracji prezydenta Harry’ego Trumana komisji International Development Advisory Board .
Po wyborze generała Eisenhowera na prezydenta, Rockefeller został jego doradcą do spraw organizacji struktur rządowych. A następnie podsekretarzem departamentu zdrowia i edukacji.
[ edytuj ] Gubernator stanu Nowy Jork
Pod względem politycznym stan Nowy Jork jest zdominowany przez liberałów, co w nomenklaturze amerykańskiej oznacza osoby o poglądach na lewo od centrum. Liberałowie plasują się na przeciwnej stronie spektrum względem konserwatystów. W XX wieku i obecnie wyrazicielem tendencji liberalnych była Partia Demokratyczna w przeciwieństwie do konserwatywnych republikanów. Z tego też względu demokraci dominują w tym stanie.
Rockefeller był republikaninem. Ale liberalnym republikaninem (w ogóle lewe skrzydło tej partii było nazywane „Republikanami Rockefellera” w odróżnieniu od „Republikanów Goldwatera ”). Dzięki temu Rockeleffer pokonał w wyborach 1958 roku urzędującego demokratycznego gubernatora, a w przeszłości członka rządu i „latającego” ambasadora prezydenta Roosevelta – W. Averell Harrimana . Rockefeller funkcję gubernatora sprawował w latach 1959 - 1973 .
Jako gubernator odnosił pewne sukcesy, między innymi w zwalczaniu narkomanii. Za jego kadencji wykonano też ostatni wyrok i zniesiono karę śmierci w Nowym Jorku.
W roku 1973 ustąpił z urzędu, aby stanąć na czele National Commission on Critical Choices for America .
[ edytuj ] Aspiracje prezydenckie
[ edytuj ] Wybory 1960
Po raz pierwszy Rockefeller – będący już politykiem popularnym w całym kraju – starał się o nominację swej partii w wyborczym roku 1960 . Nominację uzyskał jednak wówczas bez większego trudu wiceprezydent (i późniejszy prezydent) Richard Nixon .
[ edytuj ] Wybory 1964
Rockefeller ponownie ubiegał się o prezydencką nominację w roku 1964 . Nixon – po porażce w wyborach prezydenckich i późniejszych gubernatorskich w Kalifornii – nie kandydował w tym roku. Głównym rywalem Rockefellera był zatem ultrakonserwatywny senator Barry Goldwater z Arizony . Goldwater pokonał gubernatora Nowego Jorku w prawyborach. W listopadzie przegrał jednak z urzędującym prezydentem Lyndonem Johnsonem , który uzyskał wtedy największą przewagę głosów powszechnych w historii USA (61% w stosunku do 38).
[ edytuj ] Wybory 1968
W szranki o uzyskanie nominacji prezydenckiej w 1968 roku stanęli gubernatorzy Rockefeller, Ronald Reagan ( Kalifornia ) i George Roomney ( Michigan ) oraz były wiceprezydent Nixon. Rockefeller atakował Nixona i głosił, że republikanie, mianując go swoim kandydatem sami, skazują siebie na porażkę. Nixon wygrał jednak prawybory, po czym pokonał w listopadowych wyborach urzędującego wiceprezydenta Huberta Humphreya .
[ edytuj ] Wiceprezydent USA
Rockefeller mógł zostać wiceprezydentem już w roku 1973 , kiedy ustąpił zajmujący ten urząd Spiro T. Agnew . Prezydent Nixon rozważał wtedy cztery kandydatury na powstały wakat: Rockefellera, Reagana i byłego gubernatora Teksasu Johna Connally’ego oraz przywódcę republikańskiej mniejszości w Izbie Reprezentantów Geralda Forda . Ostatecznie wiceprezydentem mianowano tego ostatniego.
Prezydent Ford, który objął ten urząd po ustąpieniu Nixona, skorzystał z 25. poprawki do konstytucji i mianował Rockefellera wiceprezydentem USA. Zajmował on ten urząd od 19 grudnia 1974 do 20 stycznia 1977 roku. A więc ponad dwa lata.
Jako wiceprezydent Rockefeller przewodniczył kilku komisjom, między innymi tej badającej nielegalne operacje CIA . Zajmując ten urząd, głosił również pogląd, że Stany Zjednoczone mogą dojść do pełnej samowystarczalności energetycznej i popierał udzielenie pomocy finansowej bankrutującemu miastu Nowy Jork .
Rockefeller był wymieniany – obok Forda – jako potencjalny kandydat w wyborach prezydenckich 1976 .
Jednakże konserwatywne skrzydło, dominujące w stronnictwie republikanów, odnosiło się do jego osoby z nieufnością, jako że był przywódcą liberalnego skrzydła. W końcu odmówiono mu poparcia w kwestii uzyskania nominacji wiceprezydenckiej, co zmusiło go do rezygnacji z dalszej kariery politycznej, którą ostatecznie zakończył, odchodząc z urzędu 20 stycznia 1977 roku.
[ edytuj ] Śmierć
26 stycznia 1979 roku Rockefeller uprawiał seks z kochanką Megan Marshak w swoim apartamencie. W czasie odbywania stosunku dostał ataku serca. Pani Marshak wezwała policję. Ocenia się, że gdyby wezwała najpierw pogotowie, Rockefeller miałby szanse przeżycia.
[ edytuj ] Kolekcjoner sztuki
Rockefeller był też kolekcjonerem sztuki. W swej rezydencji Kykuit zgromadził duże zbiory sztuki nowoczesnej, których kolekcjonowanie zapoczątkowała jego matka.
[ edytuj ] Książki
Rockefeller jest autorem książek The Future of Federalism (1968), Unity, Freedom and Peace (1968) i Our Environment Can Be Saved (1970).
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Biografia w Biographical Directory of the United States Congress ( ang. )
- Biografia Senat Stanów Zjednoczonych ( ang. )
|
||||||||||||||||||
| Poprzednik W. Averell Harriman |
Gubernator stanu Nowy Jork 1959 - 1973 |
Następca Malcolm Wilson |
| Poprzednik pierwszy w linii |
Linia sukcesji prezydenckiej 1974 - 1977 |
Następca Carl Albert |
| Poprzednik pierwszy w linii |
Linia sukcesji prezydenckiej 1977 |
Następca Tip O'Neill |
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
.png){kind=link}