Niż baryczny
 |
Ten artykuł od 2012-02 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym , należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Niż baryczny, cyklon – system niżowy, w którym występują zazwyczaj układy frontalne . Nacisk jest tutaj położony na to, że niż baryczny jest zjawiskiem pogodowym , a nie po prostu obszarem niskiego ciśnienia . Wraz z przyjściem centrum niżu obserwuje się spadek ciśnienia i zazwyczaj zmianę innych parametrów, takich jak temperatura czy zachmurzenie . Wbrew potocznym oczekiwaniom wiatr w rozwiniętym (czasowo) niżu barycznym nie wieje od obszaru ciśnienia wysokiego do niskiego, lecz równolegle do linii stałego ciśnienia. W niżu wiatry wieją cyklonalnie, czyli na półkuli północnej przeciwnie do wskazówek zegara .
Niż (ciśnienie) i cyklon (kierunek wiatru) są synonimami.
Spis treści |
[ edytuj ] Cyklogeneza niżów (cyklonów) średnich szerokości
Systemy niżów barycznych średnich szerokości czerpią energię z różnicy temperatur pomiędzy ciepłym i zimnym powietrzem . Na płaszczyźnie pomiędzy nimi rozwijają się zaburzenia, które prowadzą do wślizgiwania się cieplejszego powietrza nad powietrze zimniejsze. Proces ten nazywany jest czasami pasem transmisyjnym - transportującym wilgotność i ciepło z obszarów południowych. Ruch tego zaburzenia na zachód powoduje, że obserwujemy cykl zimnego-ciepłego-zimnego powietrza. Z cyklogenezą związane jest zjawisko powstawania frontów atmosferycznych .
Zjawisko niżów barycznych charakterystyczne dla średnich szerokości nie występuje w obszarach tropikalnych czy w podzwrotnikowych .
[ edytuj ] Norweski model cyklonu średnich szerokości
Norweski model cyklonu został opracowany przez Vilhelma i Jakoba Bjerknesów , głównie dzięki gęstej stacji pomiarów synoptycznych w Norwegii . Nazwa fronty atmosferyczne pochodzi od frontów wojskowych z I wojny światowej .
[ edytuj ] Rola w ogólnej cyrkulacji atmosfery
Niże baryczne stanowią ważny element ogólnej cyrkulacji atmosfery umożliwiający efektywny transport ciepłego powietrza z obszarów podzwrotnikowych do obszarów biegunowych. Ruchy wstępujące w niżu barycznym są związane z pasem transmisyjnym (ciepłe powietrze wślizgujące się na powietrze zimne charakterystyczne dla frontu ciepłego), wypieraniem powietrza zimnego przez powietrze ciepłe i z innymi efektami dynamicznymi na górnych poziomach w atmosferze. Wyidealizowaną granicą szybkiej zmiany ciepłego powietrza na zimne w kierunku południowo-północnym jest front polarny. Niże baryczne związane są w górnej atmosferze z falami Rossby'ego , czyli falami o długości około 6000 km. Wokół Ziemi jest zazwyczaj 3-7 grzbietów fal Rossby'ego. To właśnie zmiana struktury tych fal (tzw. zmiana indeksu) powoduje zmianę cyrkulacji wczesną wiosną czy wczesną jesienią . Te długie fale w atmosferze i zaburzenia w ich strukturze są bezpośrednio związane ze strukturą i powstawaniem niżów barycznych. Dlatego prognozę poruszania i występowania niżów frontalnych synoptyk zaczyna od analizy struktury przepływu wiatru i rozkładu ciśnienia w górnych warstwach atmosfery . Podobnie, ze względu na siłę Coriolisa i tarcie powierzchniowe wiatru o podłoże analiza prognozy pogody niżów barycznych jest prostsza na górnych warstwach atmosfery. Niże baryczne są także ważnym elementem komórki Ferrela .
[ edytuj ] Ogólna zmiana klimatu
Częstotliwość i intensywność niżów atmosferycznych zależy od zmiany (gradientu) temperatury pomiędzy obszarami podzwrotnikowymi i obszarami biegunowymi . Wobec tego zmiana struktury tego gradientu spowoduje także zmianę intensywności niżów. Ta hipoteza sprzężenia zwrotnego jest nazywana zmianą propagacji niżów (ang. storm tracks) i jest badana za pomocą modeli prognoz pogody lub modeli ogólnej cyrkulacji atmosfery (GCM - ang. global circulation models).
[ edytuj ] Uwaga o terminologii
Systemy niżowe średnich szerokości określa się w Polsce niżem, a w literaturze anglosaskiej przyjęta jest nazwa cyklon średnich szerokości (mid-lattitude cyclone) lub sztorm średnich szerokości (mid-lattitude storm). W literaturze anglosaskiej pojęcie low pressure system nie odpowiada pojęciu "niżu barycznego" - jest ono szersze i używane do opisu różnych systemów meteorologicznych związanych z obszarami niskiego ciśnienia; dla przykładu, także ze zjawiskiem niskiego ciśnienia nad bardzo rozgrzaną pustynią ( niż termiczny ).
[ edytuj ] Zobacz też
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
