Niemcy (naród)
Niemcy – naród zamieszkujący przede wszystkim Republikę Federalną Niemiec , posługujący się językiem niemieckim z grupy języków germańskich . Pod względem wyznaniowym Niemcy podzieleni są na katolików (płd. i zach. Niemcy) i protestantów (płn. i wsch. Niemcy).
Spis treści |
[ edytuj ] Populacja i regiony zamieszkania
Populacja jest trudna do oszacowania, gdyż zawiera w sobie nie tylko rodowitych Niemców, ale także ich potomków rozsianych na kilku kontynentach. Mieści się ona w przedziale pomiędzy 80 a 160 milionów osób.
W przybliżeniu około 100 milionów ludzi na świecie uważa język niemiecki za swój język ojczysty , natomiast około 75 milionów uważa się za Niemców[ potrzebne źródło ]. Kolejne 70 milionów ludzi, głównie w USA , Brazylii , Kazachstanie i Kanadzie , deklaruje, że posiada niemieckich przodków, jednak nie posługuje się na co dzień językiem niemieckim. W Stanach Zjednoczonych co najmniej co czwarty biały obywatel ma niemiecki rodowód[ potrzebne źródło ].
Niemcy tworzą ważną grupę mniejszościową w kilku krajach w środkowej i wschodniej Europie , głównie Polsce ( Polska ), Węgrzech , Rumunii , Rosji , jak również w Namibii (1% populacji całego kraju, zobacz: Niemiecka Afryka Południowo-Zachodnia ), Brazylii ( Brazylijczycy niemieckiego pochodzenia ), Peru , Argentynie i Chile .
Do 1990 roku, około dwóch milionów Niemców mieszkało na terenach byłego Związku Radzieckiego , szczególnie w Rosji i w Kazachstanie (→ Niemiecka Nadwołżańska ASRR ).
W Stanach Zjednoczonych, według spisu z roku 1990, 57 milionów ludzi było rodowitymi Niemcami bądź ich potomkami, tworząc największą grupę etniczną w tym kraju.
Znaczna liczba potomków Niemców żyje również w Kanadzie (ok. 9% populacji) i Australii (ok. 4% populacji).
[ edytuj ] Historia
[ edytuj ] Wędrówki ludów i pochodzenie
(zobacz też: sekcja "Starożytność" )
Pierwsze ludy germańskie pojawiły się w południowej Skandynawii w wiekach Wielkiej Migracji. Sąsiadowały one z ludami ugrofińskimi , na północy i wschodzie, słowiańskimi i bałtyckimi na wschodzie i celtyckimi na południu. Stopniowo, w miarę upływu czasu, ludy germańskie – tak jak większość innych europejskich grup etnicznych – mieszały się z wyżej wymienionymi narodami. Na terenach dzisiejszych Niemiec pojawili się oni w X w. p.n.e. głównie na obszarach dorzecza Łaby i Renu . W drugiej połowie IV wieku wielokrotne najazdy Hunów pustoszyły tereny germańskie. Prowadziło to do wielkich przemieszczeń ludów znad Łaby w kierunku wschodnim, równocześnie Słowianie powoli kolonizowali opustoszałe germańskie tereny. Skutkiem była kolonizacja niemiecka tak dalekich obszarów na wschód jak Rumunia (zobacz też: Ostsiedlung ), natomiast kolonizacja słowiańska postąpiła aż po dzisiejszą Lubekę , Hamburg i wzdłuż rzeki Łaby.
Germańska tożsamość etniczna pojawiła się w trakcie średniowiecza , pod wpływem zjednoczenia Państwa wschodniofrankijskiego w IX wieku. Proces ten był stopniowy i do dziś jest to temat sporów.
[ edytuj ] Czasy hanzeatyckie
Po chrystianizacji , hierachia Kościoła rzymskokatolickiego poparła niemiecką ekspansję na tereny zamieszkane przez Słowian. Równocześnie postęp w budowie okrętów przyczynił się do rozwoju handlu prowadzonego przez Hanzę w Europie Środkowo-Wschodniej i na Bałtyku . Małe osady, położone wzdłuż hanzeatyckich szlaków handlowych, stały się wielkimi centrami niemieckiego handlu, w których zamieszkiwały stosunkowo bogate społeczeństwa. Niemcy dzięki Hanzie kolonizowali również obszary znacznie wysunięte na północ, jak norweskie Bergen , Sztokholm i Wyborg (obecnie w Rosji). Należy zauważyć, że Liga Hanzeatycka nie była narodowo wyłącznie niemiecka. Wiele miast, które dołączyły do ligi, było z obszaru Świętego Imperium Rzymskiego .
[ edytuj ] Podzieleni Niemcy
[ edytuj ] Starożytność
Początki podzielonych Niemiec sięgają daleko w przeszłość, dokładnie jeszcze do starożytności; od germańskich terenów zachodnich i Galii zajętych przez Rzymian do Wolnej Germanii na wschodzie (zwyczajową granicę, zwłaszcza od bitwy w Lesie Teutoburskim stanowiła rzeka Ren ).
[ edytuj ] Nowożytność
Z kolei od pokoju westfalskiego , Niemcy byli "jednym narodem w wielu krajach". Sąsiednie władze długo starały się skłócać księstwa niemieckie, aby nie dopuścić do jednoczenia się tych terenów, gdyż mogłoby to stanowić zagrożenie. W XIX wieku, po wojnach napoleońskich , tak Cesarstwo Austrii jak i Prusy próbowały zdominować i zjednoczyć pod swym panowaniem niemieckie posiadłości. W 1870 roku, Prusy przekonały nawet Bawarię do utworzenia Imperium Niemieckiego, skutecznie przeciwstawiając się wieloetnicznemu państwu austriackiemu.
[ edytuj ] Zjednoczeni Niemcy
Pierwsze zjednoczenie Niemiec w 1871 roku, w którego efekcie powstało Cesarstwo Niemieckie , było wielkim zaskoczeniem dla obcych władz, a szczególnie dla pozostających w konflikcie Austrii i Prus , które przez dziesiątki lat starały się nie dopuścić do tego wydarzenia. Po zjednoczeniu większości księstw, niemieckie dążenia skoncentrowały się na włączeniu Austrii do Wielkiej Rzeszy . Dążenia te nasiliły się szczególnie po rozpadzie Imperium Austro-Węgierskiego .
W tym czasie powstał Volkizm , ruch, który m.in. próbował podkreślać – a czasem również przeakcentować – kulturalną więź między Niemcami. Koniec XIX wieku dał Niemcom wrażenie kulturalnego zwierzchnictwa pod wpływem światowego szacunku i podziwu niemieckiej nauki, a także wojskowych, jak i politycznych sukcesów Bismarcka (zobacz: Kulturkampf ).
Już po świetności okresu Żelaznego Kanclerza, naziści usiłowali połączyć "wszystkich Niemców" w jednym państwie . Było to przyjmowane z aplauzem przez Niemców zamieszkujących tereny Czechosłowacji (zobacz: Kraj Sudecki ), Austrii , Polski , Wolnego Miasta Gdańska oraz w zachodniej Litwie (zobacz: Okręg Kłajpedy ). Praktyki te budziły jednak sprzeciw w Szwajcarii czy też w Holandii , gdzie obywatele byli zadowoleni ze swych samodzielnych państw.
Ponowne podzielenie narodu niemieckiego miało miejsce po II wojnie światowej (zobacz m.in: żelazna kurtyna , NRD , Trizonia ), jednak z racji tego, że trwało ono stosunkowo krótko (1945/49–1990, zobacz: Zjednoczenie Niemiec ) i było na podłożu głównie ideologicznym , nie miało żadnych następstw etnograficznych (zaistniał jednak pewien podział kulturowy na Wessi i Ossi ).
[ edytuj ] Kwestia Austriaków
Przed II wojną światową , większość Austriaków uważała siebie za Niemców i zaprzeczała istnienia odmiennej austriackiej tożsamości. Po wojnie jednak większość Austriaków zaczęła postrzegać siebie jako odmienny naród. Dziś, według różnych statystyk, nie więcej niż 5% niemieckojęzycznych Austriaków widzi w sobie przynależność do narodu niemieckiego poprzez język bądź krew[ potrzebne źródło ].
[ edytuj ] Regionalne grupy etniczne
Naród niemiecki wywodzi się głównie z takich niemieckich plemion jak Frankowie , Sasi , Szwabowie i Bawarowie . Ich tradycje i dialekty kultywowane są przez regionalne grupy etniczne. Grupom tym przypisywane są też różnorodne charakterystyczne cechy, i tak Meklemburczycy mają być zamknięci w sobie, Szwabowie – oszczędni, Nadreńczycy – radośni, a Sasi – pracowici i przebiegli. Podkreślane są też trudności w porozumieniu się przedstawicieli różnych regionów w przypadku posługiwania się swoimi dialektami, np. pomiędzy Meklemburczykiem a Bawarczykiem [25] .
[ edytuj ] Imigranci i mniejszości
W niedawnych latach, niemieckojęzyczne kraje Europy zostały skonfrontowane ze zmianami etnicznymi z powodu czasów szybkiego przemieszczania się ludności i masowej imigracji zarobkowej. Zmiany te doprowadzały często do ożywionych debat, kto powinien być uznawany za Niemca, a kto nie. Imigranci stanowią obecnie w Niemczech więcej niż 8% populacji. Są to głównie potomkowie pracowników ( gastarbeiterów ) przybyłych w latach 60. i 70. ubiegłego wieku. Z największych grup można wyróżnić Turków , Włochów , Greków i przedstawicieli narodów byłej Jugosławii .
Ponadto znaczna część obywateli Niemiec (blisko 5%), to niemieccy przesiedleńcy , którzy w różnym stopniu zachowali tożsamość kulturową i językową z krajów urodzenia. Najwięcej przesiedleńców pochodzi z terenów byłego Związku Radzieckiego, tworzą oni drugą największą populację o tle migracyjnym w Niemczech. Kontrowersje budziła repatriacja Niemców nadwołżańskich , którzy osiedlali się w Rosji w XVIII wieku i ani oni, ani ich przodkowie (kilka pokoleń wstecz) nie byli kiedykolwiek w Niemczech. Dla kontrastu należy zauważyć, że osoby o niemieckich korzeniach np. z USA, Kanady lub Brazylii nie miały automatycznego prawa powrotu i musiały udowodnić w podobnych przypadkach swoją kwalifikację do nabycia niemieckiego obywatelstwa zgodnie z klauzulami dotyczącymi niemieckiego prawa.
W przeciwieństwie do stosunkowo niedawno przybyłych niemieckich przesiedleńców, potomkowie imigrantów, którzy urodzili się już i wychowali w Niemczech, zachowują nadal status obcokrajowców, ze względu na ograniczenia co do dopuszczalności posiadania podwójnego obywatelstwa, mimio pewnej liberalizacji w ostatnich latach przepisów dotyczących nadawania takim osobom obywatelstwa , często nie mając prawnej możliwości nabycia obywatelstwa niemieckiego, np. bez zrzeczenia się dotychczasowego obywatelstwa kraju pochodzenia.
W Niemczech nie jest w żaden sposób ewidencjonowane równoległe posiadnie innych oprócz niemieckiego obywatelstw, ani też informacji dotyczących pochodzenia narodowego lub etnicznego, co prowadzi do zaburzenia statystyk demograficznych , które jedynie na podstawie ewidencjonowanego niemieckiego obywatelstwa pokazują, iż państwo to jest jednym z najbardziej monoetnicznych państw Europy, zaś w rzeczywistości sytuacja wygląda dużo bardziej zróżnicowanie. W dodatku, z racji tego że Niemcy posiadają ujemny przyrost naturalny [26] , a wciąż obserwuje się tendencje do jego spadku, nie prognozuje się, by obecna sytuacja się zmieniła.
Poza imigrantami i przesiedleńcami istnieją również historyczne mniejszości etniczne jak Duńczycy czy Fryzowie (szczególnie w regionie Szlezwik-Holsztyn ), bądź też zamieszkujący wschodnie Niemcy słowiańscy Serbołużyczanie .
[ edytuj ] Zobacz też
- Historia Niemiec
- Amerykanie niemieckiego pochodzenia
- Brazylijczycy niemieckiego pochodzenia
- Niemcy karpaccy
- Niemcy kaukascy
- Niemcy bałtyccy
- Niemcy sudeccy
- Niemcy nadwołżańscy
- Niemcy krymscy
- Liechtenstein
Przypisy
- ↑ Bevölkerung nach Migrationshintergrund (destatis)
- ↑ United States Census Bureau: US demographic census ( ang. ). 2007-08-02. [dostęp 20 marca 2009].
- ↑ http://www.passeiweb.com/na_ponta_lingua/sala_de_aula/geografia/geografia_do_brasil/demografia_imigracoes/brasil_imigracoes_alemanha A Imigração Alemã no Brasil.
- ↑ Dane Spisu Powszechnego z 2001 roku dają 2 742 765 całkowitych respondentów stwierdzających ich etniczne pochodzenie jako częściowo Niemiec, z 70 600 stwierdzającymi "pojedynczymi przodkami".
- ↑ France
- ↑ Alsatians
- ↑ skutek m.in. zsyłek do Związku Radzieckiego. Zobacz: etnologia
- ↑ Australijskie Biuro Statystyczne mówi o liczbie 742 212 ludzi posiadających niemieckich przodków w Spisie z 2001 roku. Niemców w prostej linii jest około 135 tys., z czego 105 tys. urodziło się w Republice Federalnej
- ↑ Zgodnie z The Embassy claims there are 600,000 people of German descent and 50,000 German citizens
- ↑ German Embassy in Chile
- ↑ United Kingdom: Stock of foreign-born population by country of birth, 2001
- ↑ INE (2006)
- ↑ 163 923 resident aliens (nationals or citizens) in 2004 (2.2% of total population), compared to 112, 348 as of 2000. 2005 report of the Swiss Federal Office of Statistics . 4.6 million including Alemannic Swiss: CIA World Fact Book , identifies the 65% (4.9 million) Swiss German speakers as "ethnic Germans".
- ↑ Głównie w województwie opolskim .
- ↑ spis z 2001
- ↑ Internet Archive Wayback Machine
- ↑ Account Suspended
- ↑ Statistik Austria – Census 2001 , CIA World Factbook ; see also Demographics of Austria; 7.9 million including Austrians, if Austrians are regarded as Germans: Austrians are ethnically also included under "Germans" by the US Department of State
- ↑ Bevolking per nationaliteit, geslacht, leeftijdsgroepen op 1/1/2008
- ↑ EU Passport Gets Popular in Israel | Europe | Deutsche Welle | 21.07.2004
- ↑ German minority
- ↑ Ethnic German Minorities in the Czech Republic, Poland and Slovakia – Radio Prague
- ↑ http://demo.istat.it/str2006/query.php?lingua=ita&Rip=S0&paese=A11&submit=Tavola
- ↑ Oprócz tego również 15 tys. czarnoskórych mieszkańców posługuje się językiem niemieckim.
- ↑ Ludność. W: Niemcy w świetle faktów i liczb. Societäts-Verlag, 1996.
- ↑ CIA Factbook
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
