Nowa Gwinea Niemiecka

Deutsch-Neuguinea Nowa Gwinea Niemiecka
1884-1919 → → →
Flaga Herb
Państwo	Cesarstwo Niemieckie
Stolica	Finschhafen (1885-91) Friedrich-Wilhelm-Hafen (1891-99) Herbertshöhe (1899-1910) Rabaul (od 1910)
Status terytorium	kolonia Niemiec
Powierzchnia  • całkowita	249.500 km²
Liczba ludności  ()  • całkowita   •  gęstość zaludnienia	600.000 2.4 osób/km²
Jednostka monetarna	marka
Utworzenie	3 listopada 1884
Likwidacja	28 czerwca 1919

Nowa Gwinea Niemiecka ( niem. Deutsch-Neuguinea) – niemiecki protektorat istniejący w latach 1884 - 1914 , który obejmował północno-wschodnią część wyspy Nowa Gwinea oraz szereg mniejszych wysp Oceanu Spokojnego . Zajmowała łączną powierzchnię 242 476 km², a zamieszkiwało ją 478, 8 tys. osób ( 1912 ).

Nowa Gwinea Niemiecka obejmowała następujące terytoria:

• Ziemia Cesarza Wilhelma – północno-wschodnia część Nowej Gwinei,
• Archipelag Bismarcka ,
• Niemieckie Wyspy Salomona – wyspy Buka i Bougainville ,
• Karoliny ,
• Palau ,
• Mariany (bez Guamu ),
• Wyspy Marshalla ,
• Nauru .

Historia

Pomimo, że zachodnia część Nowej Gwinei już od dłuższego czasu znajdowała się pod kontrolą holenderską , to wschodnia część wyspy pozostawała poza polem zainteresowania europejskich potęg aż do lat 80. XIX wieku . W 1883 brytyjska kolonia Queensland ( Australia ) zajęła, wbrew opinii rządu w Londynie, południowo-wschodnią część Nowej Gwinei. To spowodowało zainteresowanie Niemiec pozostałą częścią wyspy. 3 listopada 1884 nowo powołana Kompania Nowogwinejska (Neuguinea-Kompagnie) zajęła Ziemię Cesarza Wilhelma, Archipelag Bismarcka i Niemieckie Wyspy Salomona.

Piętnaście lat później, 1 kwietnia 1899 , niemiecki rząd oficjalnie przejął kontrolę nad tymi ziemiami, ustanawiając nad nimi swój protektorat. 30 lipca tego samego roku Niemcy podpisały traktat z Hiszpanią , na mocy którego przejęły kontrolę nad kilkoma kolejnymi archipelagami na Pacyfiku. W 1906 jako ostatnie do Nowej Gwinei Niemieckiej zostały włączone Wyspy Marshalla.

Po wybuchu I wojny światowej wojska australijskie zajęły niemiecką część Nowej Gwinei oraz pobliskie wyspy. Niemieckie wyspy na Pacyfiku zajęte zostały przez Japończyków . Na mocy ustaleń traktatu wersalskiego z 1919 Niemcy utraciły wszystkie swoje posiadłości kolonialne. Ziemia Cesarza Wilhelma i pobliskie wyspy otrzymały status terytorium mandatowego pod administracją australijską ( Nowa Gwinea Australijska ), w 1949 połączona została z położonym bardziej na południe terytorium Papui . Obecnie stanowią niepodległe państwo Papua-Nowa Gwinea . Pozostała część Nowej Gwinei Niemieckiej, a mianowicie wyspy na Pacyfiku, były aż do II wojny światowej japońskim terytorium mandatowym. Po 1945 administrację nad nimi przejęły Stany Zjednoczone . Obecnie tworzą one niepodległe państwa stowarzyszone z USA: Palau , Federacja Mikronezji i Wyspy Marshalla . Jedynie Mariany Północne pozostały w pełni zależne od Stanów Zjednoczonych.