Operacja Samum
Operacja Samum [1] – ściśle tajna operacja polskiego wywiadu , przeprowadzona w Iraku w 1990 .
Spis treści |
[ edytuj ] Przebieg
W 1990 CIA poprosiło europejskie instytucje wywiadowcze o pomoc w wydostaniu sześciu amerykańskich funkcjonariuszy CIA , DIA i NSA , którzy śledzili ruchy irackich wojsk przed wojną w Zatoce Perskiej . Państwa takie jak ZSRR , Wielka Brytania i Francja odmówiły pomocy w tak niebezpiecznej akcji. Jedynie Polacy zgodzili się na udział. Operacja była bardzo ryzykowna, ponieważ w przypadku zdemaskowania wszyscy biorący w niej udział zostaliby zabici.
Polska była związana z Irakiem, ponieważ prace budowlane były tam prowadzone przez polskie firmy inżynierskie i wysłała kilku funkcjonariuszy (wcześniej służących w SB – Departament I MSW ) nowo powołanego Zarządu Wywiadu UOP do pracy nad operacją. Dowódcą operacji został płk Gromosław Czempiński , a do niej został skierowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych (pełniącego również funkcję Szefa Urzędu Ochrony Państwa ) Krzysztofa Kozłowskiego . Głównym planem było nawiązanie kontaktu z ukrytymi szpiegami i przekazanie im polskich paszportów , dzięki czemu mogli opuścić Irak wyjeżdżając w busie razem z polskimi i rosyjskimi robotnikami.
Operacja była jednak bardzo trudna, gdyż Irakijczycy dostrzegli pewnego rodzaju amerykańsko-polską intrygę.
Szpiedzy dostali schronienie w polskim obozie budowlanym, zapewniono im paszporty i umieszczono w autobusie. Irakijczyk, który patrolował granicę studiował w Polsce i dosyć dobrze znał polski język. Kiedy dojechali do granicy strażnik zadał pytanie jednemu z Amerykanów w języku polskim. Szpieg nie znał języka, więc udawał pijanego (inna wersja mówi, że zemdlał). Miano mu wtedy powiedzieć, że niektórzy "Polacy" są tak pijani, iż kontakt z nimi (lub nim) jest niemożliwy. By odwrócić uwagę patrolującego, rozładować napięcie, kierowca wysiadł z autobusu i polskim zwyczajem uścisnął i trzy razy pocałował w policzek Irakijczyka. Paszporty okazały się niepotrzebne. Irakijczyk nawet ich nie przejrzał. Oto jego słowa: "Nie ma problemu. Jesteście przyjaciółmi, możecie jechać". Autobus przekroczył granicę ze wszystkimi pasażerami. Polacy przetransportowali szpiegów z Iraku do bezpiecznej Turcji . Funkcjonariusze USA i RP powrócili do swoich państw. Polski wywiad ratował nie tylko funkcjonariuszy, ale zdobył operacyjnie także tajne, szczegółowe mapy Bagdadu z opisanymi i oznaczonymi instalacjami wojskowymi rozrzuconymi po Iraku - niezwykle istotne dla operacji wojennej Pustynna Burza .
W nagrodę za pomoc w uwolnienu funkcjonariuszy wywiadu cywilnego i wojskowego USA oraz zdobyte tajne materiały irackie przydatne w wojnie USA, rząd USA obiecał umorzyć połowę długu zagranicznego Polski (zaciągniętego w okresie PRL-u ), czyli 16, 5 miliarda USD [2] . Także dzięki tej akcji Stany Zjednoczone Ameryki pomogły w zorganizowaniu JW GROM . Gromosław Czempiński za tę akcję został odznaczony wysokim odznaczeniem CIA.
[ edytuj ] Media
Informacja o tej akcji po raz pierwszy została ujawniona w 1995, przez The Washington Post . W 1999 polski reżyser Władysław Pasikowski nakręcił film, Operacja Samum o tej operacji. Była to pierwsza polska produkcja współfinansowana przez Warner Bros i trzecia przez HBO .
Amerykańskie media donosiły także, że na czele polskiej operacji stał "agent wywiadu pracujący poprzednio przez 20 lat dla Układu Warszawskiego ". Ważną rolę w tej operacji odegrali ppłk Sławomir Petelicki oraz płk Gromosław Czempiński – założyciele jednostki GROM.
Wiosną 2002 polskie służby specjalne po raz pierwszy potwierdziły - dotąd nieoficjalne - informacje o wyprowadzeniu z Iraku amerykańskich szpiegów. Szczegóły akcji wciąż pozostają jednak ściśle tajne. W maju 2002 na stronach internetowych UOP (miesiąc później został podzielony na AW (część wywiadowcza) i ABW ) pojawiła się informacja: "Z dużym uznaniem na arenie międzynarodowej spotkało się przeprowadzenie w 1990 roku przez polski wywiad operacji wyprowadzenia amerykańskich oficerów z Iraku".
Przypisy
- ↑ Samum – nazwa oznacza pustynny wiatr. Została użyta jako tytuł filmu Operacja Samum, ale nie ma żadnych źródeł potwierdzających, że to prawdziwy kryptonim tej operacji.
- ↑ During Gulf War, Polish Agents Saved 6 American Spies . New York Times. [dostęp 2012-01-07].
[ edytuj ] Bibliografia
- John Pomfret, Polish Agents Rescued 6 U.S. Spies From Iraq – Scotch Lubricated Escape During Gulf War. The Washington Post, 17 stycznia 1995 ( ang. )
- During Gulf War, Polish Agents Saved 6 American Spies , The New York Times , 18 stycznia 1995, ( ang. )
- John Pomfret, "Cloak and Dagger and Johnnie Walker Red", Washington Post National Weekly Edition, 23–29 stycznia 1995, 15-16. streszczony tutaj ( ang. )
- Bartosz Węglarczyk : Jak CIA poznała się z UOP. Gazeta Wyborcza , 11 października 2010
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
