Palatynat

Pfalzgrafschaft bei Rhein Palatynat
1085–1803 → →
Flaga Palatynatu Herb Palatynatu
Język urzędowy	niemiecki
Stolica	Heidelberg Mannheim (od 1720)
Ustrój polityczny	monarchia konstytucyjna
Typ państwa	Księstwo
Ostatnia głowa państwa	Palatyn Maksymilian I Józef Wittelsbach
Status terytorium	część Świętego Cesarstwa Rzymskiego
likwidacja Świętego Cesarstwa Rzymskiego	12 lipca 1806
Religia dominująca	katolicyzm kalwinizm (od 1559) katolicyzm (od 1685)

Palatynat, Palatynat Reński ( niem. Pfalzgrafschaft, łac. palatium – pałac) – kraina historyczna w zachodnich Niemczech na zachód od Renu . Obecnie wchodzi w skład kraju związkowego Nadrenia-Palatynat i części Badenii-Wirtembergii ( Heidelberg ).

Palatynat Reński w 1447 roku.

Główne miasta: Ludwigshafen am Rhein , Kaiserslautern , Frankenthal (Pfalz) , Neustadt an der Weinstraße , Landau in der Pfalz , Heidelberg , Spira , Mannheim , Pirmasens , Zweibrücken .

Historia

Palatynat był od XI wieku pod władzą palatynów reńskich. W 1288 stolicą kraju został Heidelberg .

W latach 30. XVI wieku na terenach Palatynatu przyjął się luteranizm . Od 1559 roku w Palatynacie wpływy zdobyli kalwiniści .

W 1619 roku Fryderyk V przyjął tron Czech od miejscowych buntowników protestanckich , ale po bitwie na Białej Górze Palatynat znalazł się pod okupacją Hiszpanii i Bawarii . W 1648 Palatynat Górny został utracony. W 1742 Palatynat odziedziczył Karol Teodor Pfalz-Sulzbach i połączył go w roku 1777 z Bawarią.

Rewolucja francuska przyniosła upadek państwa. W 1795 zachodnią część Palatynatu zajęła i zaanektowała Francja , zaś wschodnią – Badenia . Po kongresie wiedeńskim Palatynat stał się częścią Królestwa Bawarii.

Po I wojnie światowej Palatynat znalazł się pod okupacją francuską (1919–1930). Po II wojnie światowej był częścią francuskiej strefy okupacyjnej.

Władcy Palatynatu Reńskiego

Hrabiowie Palatynatu Reńskiego (945–1356)

1. 945–994: Herman Lotaryński
2. 994–1034: Ezzo Lotaryński
3. 1034–1045: Otto I ze Szwabii
4. 1045–1061: Henryk I ze Szwabii
5. 1061–1085: Herman II Luksemburski
6. 1085–1095: Henryk II von Laach
7. 1095–1099: Henryk III von Limburg
8. 1099–1105: Ludwik von Limburg
9. 1105–1113: Zygfryd von Ballenstadt
10. 1113–1129: Gotfryd von Calw
11. 1129–1139: Wilhelm von Ballenstadt
12. 1139–1142: Henryk IV Jasomirgott
13. 1142–1155: Herman III von Stahleck
14. 1155–1195: Konrad von Hohenstaufen
15. 1195–1211: Henryk V z Welfów
16. 1211–1214: Henryk VI z Welfów

• Wittelsbachowie :

1. 1214–1227: Ludwik I Wittelsbach
2. 1227–1253: Otton II Wittelsbach
3. 1253–1294: Ludwik II Wittelsbach
4. 1294–1317: Rudolf I Wittelsbach
5. 1317–1327: Adolf Wittelsbach
6. 1327–1353: Rudolf II Wittelsbach
7. 1353–1356: Ruprecht I Wittelsbach

Elektorzy Palatynatu (1356–1803)

1. 1356–1390: Ruprecht I Wittelsbach
2. 1390–1398: Ruprecht II Wittelsbach
3. 1398]–1410: Ruprecht III Wittelsbach ( król rzymsko – niemiecki 1400–1410)
4. 1410–1436: Ludwik III Wittelsbach
5. 1436–1449: Ludwik IV Wittelsbach
6. 1449–1476: Fryderyk Wittelsbach
7. 1476–1508: Filip Wittelsbach
8. 1508–1544: Ludwik V Wittelsbach
9. 1544–1556: Fryderyk II Wittelsbach
10. 1556–1559: Otto Henryk Wittelsbach

• Ród Palatynatu-Simmern:

1. 1559–1576: Fryderyk III Wittelsbach
2. 1576–1583: Ludwik VI Wittelsbach (Pfalz-Simmern)
3. 1583–1610: Fryderyk IV
4. 1610–1623: Fryderyk V

• Ród Bawarski:

1. 1623–1648: Maksymilian I Bawarski

• Ród Palatynatu – Simmern (przywrócony):

1. 1648–1680: Karol I Ludwik
2. 1680–1685: Karol II

• Ród Palatynatu-Neuberg:

1. 1685–1690: Filip Wilhelm
2. 1690–1716: Jan Wilhelm
3. 1716–1742: Karol III Filip

• Ród Palatynatu-Sulzbach:

1. 1742–1799: Karol IV Teodor (od 1777 również elektor Bawarii )

• Ród Palatynatu-Zweibrücken:

1. 1799–1803: Maksymilian Józef (elektor Bawarii Maksymilian IV Józef, od 1805 król Bawarii )

Zobacz też

• Górny Palatynat
• Nadrenia-Palatynat