Palau

Belu’u era Belau Republic of Palau Republika Palau
Flaga Palau Godło Palau
Dewiza : ( ang. ) Rainbow's End (Koniec tęczy)
Hymn : Belau rekid
Język urzędowy	palau , angielski , japoński (w stanie Angaur)
Język używany	angielski, palau, sonsorol, tobi, anguar, japoński, tagalog, chiński
Stolica	Ngerulmud
Ustrój polityczny	republika
Głowa państwa	prezydent Johnson Toribiong
Szef rządu	prezydent Johnson Toribiong
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	180. na świecie 508 km² 0%
Liczba ludności  ( 2005 )  • całkowita   •  gęstość zaludnienia	220. na świecie 20 800 44 osób/km²
PKB ( PPP ) ( 2008 )  • całkowite   • na osobę	164 mln. USD 8100 USD
Jednostka monetarna	dolar amerykański (USD)
Niepodległość	od USA 1 października 1994
Strefa czasowa	UTC +9
Kod ISO 3166	PW
Domena internetowa	.pw
Kod samochodowy	PW
Kod telefoniczny	+680

Palau, Republika Palau ( ang. Republic of Palau, palau Belau, Belu’u era Belau) – wyspiarskie państwo samorządowe, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi , położone na Oceanie Spokojnym , w Oceanii oraz w Mikronezji , ok. 1160 km na południe od Guam , ok. 800 km na wschód od Filipin i 3200 km na południe od Tokio . Obejmuje zachodnią część archipelagu Karolinów oraz 4 pojedyncze wyspy koralowe ( Sonsorol , Merir , Pulo Anna i Tobi ) i atol Helen (łącznie ponad 250 wysp).

Historia

Wyspy odkryte zostały w 1543 przez R. L. de Villalobosa . Od końca XVII wieku do 1899 jako część Karolinów stanowiły posiadłość hiszpańską, a następnie zostały sprzedane Niemcom , które rozpoczęły na wyspach wydobycie boksytów (rudy aluminium) i innych zasobów.

Koror w okresie administracji japońskiej

W 1914 roku wyspy przejęli Japończycy . Sześć lat później wprowadzono administracje japońską z ramienia Ligi Narodów. Podczas II wojny światowej w 1944 wyspy zostały zajęte przez Stany Zjednoczone po Bitwie o Peleliu .

Po wojnie, w latach 1947 - 1994 terytorium powiernicze ONZ pod administracją USA (do 1990 w ramach Powierniczych Wysp Pacyfiku ).

W 1978 Palau stało się oddzielnym państwem i przyjęło nazwę Belau (po podziale administracyjnym przez USA wysp Oceanu Spokojnego ). W 1979 mieszkańcy Palau odrzucili propozycję wstąpienia do Sfederowanych Stanów Mikronezji . W 1981 państwo przyjęło konstytucję Palau. W tym samym roku została także wprowadzona autonomia wewnętrzna kraju. W 1982 władze państwa zawarły ze Stanami Zjednoczonymi układ o wolnym stowarzyszeniu swobodnym stowarzyszeniu. Ratyfikowano go w 1993 .

1 października 1994 Palau uzyskało niepodległość jako państwo stowarzyszone z USA. Państwo utrzymuje związki o charakterze gospodarczym z USA , Japonią i Tajwanem (pomoc finansowa). 15 grudnia 1994 zostało członkiem ONZ oraz kilku innych organizacji międzynarodowych.

Ustrój polityczny

Budynek Kongresu Narodowego w Ngerulmud

Palau jest republiką . Konstytucja została przyjęta w 1980 , zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 1981 roku. Polityka zagraniczna i obronna podlega USA. Głową państwa i szefem rządu jest prezydent, wybierany na kadencję 4-letnią w wyborach powszechnych. Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego Kongresu Narodowego ( Izba Przedstawicieli i Senat ), wybieranego w wyborach powszechnych. Władza wykonawcza należy do rządu, powoływanego przez prezydenta.

Geografia

Palau obejmuje ponad 250 wysp (największe – Babeldaob, Koror) w zachodniej części archipelagu Karoliny , otoczonych szeroką rafą. Występują jeziora krasowe z wodą morską i jaskinie . Najwyższym punktem jest Ngerchelchauus, który ma wysokość 242 m n.p.m. Klimat wysp to klimat równikowy wybitnie wilgotny (odmiana monsunowa): średnia temperatura miesięczna w ciągu całego roku wynosi ok. 28 °C , a roczne opady 3800 mm. Bujna szata roślinna; drzewo żelazne , pandan , gaje palmy kokosowej . Palau posiada bogatą faunę, występuje tam ponad 1400 gatunków ryb, 700 korali, żyją tam także słonowodne krokodyle.

Podział administracyjny

Od 1984 roku Palau dzieli się na 16 stanów:

• Aimeliik
• Airai
• Angaur
• Hatohobei
• Kayangel
• Koror
• Melekeok
• Ngaraard
• Ngarchelong
• Ngardmau
• Ngatpang
• Ngchesar
• Ngaremlengui
• Ngiwal
• Peleliu
• Sonsorol

Gospodarka

Rock Islands na Palau

Na większości wysp rośnie palma kokosowa . Główne rośliny żywieniowe: kolokazja ( taro ), maniok , bataty , banany . Dużą rolę odgrywa połów ryb (zwłaszcza tuńczyka ), żółwi, muszli. Palau eksportuje ryby, olej kokosowy i koprę , wyroby rzemiosła artystycznego i szylkret . Rozwija się turystyka, sporty wodne.

Jako jedno z niewielu państw na świecie Palau nie ma długu zagranicznego.

Międzynarodowy port lotniczy położony jest na wyspie Babelthuap , połączonej mostem z wyspą Koror.

57% PKB pochodzi z usług, a pozostałe 43% z rolnictwa i przemysłu.

Ludność

Ludność posługuje się głównie językiem palau (z grupy indonezyjsko-oceanicznej języków austronezyjskich ) natomiast językiem urzędowym jest angielski. Stale zamieszkanych tylko 8 wysp, a średnia gęstość zaludnienia to 44 osoby/km².

• Skład etniczny: Palauanie ( Mikronezyjczycy ), Amerykanie .
• Główne wyznania: anglikanie , katolicy , protestanci

Religia (2000)

• Katolicyzm : 46, 33%

• Protestantyzm : 32, 03%
  • Ewangeliczny Kościół w Palau : 18%
  • Kościół Adwentystów Dnia Siódmego : 11%
  • Zbory Boże : 0, 85%
• Modekngei : 8, 2%
• Mormoni : 2, 6%
• Buddyzm i religie chińskie: 1, 2%
• Bahaizm : 0, 9%
• Świadkowie Jehowy : 0, 5%

• pozostali: 8, 24%

Ciekawostki

• Na archipelagu znajdują się 3334 endemiczne gatunki roślin,
• Na wyspach Palau odbyła się 10 edycja programu Survivor_(reality_show) , w Polsce znany jako "Ryzykanci".
• Na Palau średnia gęstość zaludnienia jest najbardziej zbliżona do średniej gęstości zaludnienia na świecie.
• Państwo Palau stworzyło pierwsze na świecie tzw. rekinie sanktuarium, zakazujące całkowicie połowów tych zwierząt na swoich wodach (powierzchnia około 600 tys. km kwadratowych jest wielkości niemal całej Francji).

Linki zewnętrzne

• Strona internetowa Palau