Plagiat

Plagiat ( łac. plagium - kradzież ) - skopiowanie cudzej pracy/pomysłu (lub jej części) i przedstawienie pod własnym nazwiskiem, np. obrazu, grafiki, fotografii, odkrycia, piosenki, wiersza, wynalazku, pracy magisterskiej, pracy doktorskiej, publikacji naukowej.

Plagiat oznacza – w języku potocznym – kradzież utworu lub pomysłu. Plagiatem jest przywłaszczenie sobie autorstwa cudzego utworu lub jego fragmentu (cudzych elementów twórczych), to znaczy ukrycia źródła ich pochodzenia. Oznacza więc kradzież intelektualną . Plagiat z założenia jest umyślny, plagiator (osoba, która dopuściła się plagiatu) przypisuje sobie cudzą twórczość. Plagiator świadomie zataja źródło pochodzenia istotnych zapożyczeń. Według niektórych autorów ...niechlujstwo i rażąca niedbałość, względnie nieumiejętność w redagowaniu przypisów nie stanowi (…) okoliczności łagodzącej.

Plagiat jest szczególnie niechlubnym przestępstwem, dyskwalifikującym autora całkowicie do uczestnictwa w środowisku naukowym. Dotyczy to zarówno studentów, jak i pracowników naukowych. Plagiat polega na kopiowaniu cudzych pomysłów i tekstów – jest to kradzież idei..

Trudności definicyjne

Plagiat w ujęciu prawniczym jest trudny do zdefiniowania. Z tego względu nie zawsze stanowi naruszenie praw autorskich lub pokrewnych, ale nawet wtedy jest czynnością naganną moralnie.

Trudność w definiowaniu plagiatu wynika m.in. z faktu, że cały dorobek intelektualny i artystyczny ludzkości powstaje w wyniku przetwarzania i rozwijania dorobku poprzedników. Zatem informowanie o każdym, nawet najmniejszym zapożyczeniu prowadzi do absurdu. Na dodatek z wielu zapożyczeń nie zdajemy sobie sprawy, a plagiat jest zamierzeniem celowym. Trudno więc mówić o plagiacie niezamierzonym. Plagiatem będzie jedynie nie informowanie o istotnych zapożyczeniach. Być może kłopotliwe i nieostre będzie uznanie istotnych i nieistotnych zapożyczeń.

Rodzaje plagiatu

• Plagiat jawny polega na przejęciu całości lub fragmentu cudzego utworu i opatrzenia go własnym nazwiskiem.
• Plagiat ukryty występuje wtedy, gdy autor przejmuje fragmenty z cudzego utworu bez podania źródła i pierwotnego autora, a następnie wplata je do własnych wywodów. Odnosi się to nie tylko do dosłownych zapożyczeń (słowo w słowo, kopiowanie), ale również na odwzorowaniu danego utworu przy użyciu innych wyrazów, oddających jednak dokładnie tę sama treść i konstrukcję myślową (rodzaj wywodu).

Autoplagiat

Autoplagiat to dzieło będące powtórzeniem wcześniejszych utworów (lub ich znaczących fragmentów) tego samego twórcy. Autoplagiat własnych utworów (lub odkryć, danych) spotykany jest czasem wśród naukowców, którzy w ten sposób chcą ilościowo powiększyć swój dorobek.

Autoplagiat występuje wtedy, gdy autor przepisuje rozległe fragmenty opublikowanego już (lub oddanego w ramach pracy zaliczeniowej) tekstu. Są różne standardy mówiące, ile powtórzeń jest dopuszczalnych, najbardziej liberalne mówią o 20%. Jednak szanujący się autorzy unikają przepisywania w pełnym brzmieniu nawet jednego akapitu. Autoplagiat jest powodem do wstydu, a niekiedy także przestępstwem (publikacja, zaliczenie).

Niekiedy praktykuje się i uważa za dopuszczalne wydawanie w formie zwartej monografii zbioru artykułów, ale za wskazaniem miejsca oryginalnej publikacji.

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją .

Przykłady przyznania pierwszeństwa odkrycia

Często otwarte przyznanie pierwszeństwa poprzednikowi przynosi więcej korzyści. Augustin-Jean Fresnel przyznał otwarcie pierwszeństwo wynalazku do skonstruowanej przez siebie soczewki , Georges'owi Buffonowi , który opisał ją w Historii naturalnej . Jednak soczewka nazywana jest Soczewką Fresnela, a zdarzenie podawane jest jako przykład honoru wynalazcy.

Znane przykłady plagiatu

Obraz Ferdinanda Hodlera, który stał się przedmiotem plagiatu Aleksandra Dejneki

• Thomas Savery w 1699 kopiuje podnośnik wody Somerseta z ok. 1628 , wykupuje i niszczy wcześniejsze publikacje.
• W 1890 roku Siergiej Mosin umieszcza w swoim karabinie magazynek skonstruowany przez Leona Naganta , który następnie nieskutecznie próbuje opatentować. Wywołuje to wielki skandal.
• Firma "Majestic Studios" w 2008 roku wydała grę "Limbo of the Lost", którą tworzono 12 lat. Okazało się że cała gra to jeden wielki plagiat innych gier, filmów itp. Doszukano się lokacji, postaci, przedmiotów z innych gier, takich jak Painkiller, Diablo , Oblivion , Thief 3, Morrowind , Crysis , Unreal , Return to Castle Wolfenstein itd. Gra wywołała wielki skandal na całym świecie i została natychmiast wycofana ze sprzedaży.

Zobacz też

• kopia
• replika
• cytat , prawo cytatu
• falsyfikat
• ściąga , ściąganie
• wzorowanie się
• prawa autorskie

Linki zewnętrzne

• Uchwała Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich w kwestii plagiatów