Polityka
Polityka (z gr. poly - mnogość, różnorodność; polis - państwo-miasto ) – pojęcie właściwe naukom społecznym , rozumiane na wiele sposobów.
U Arystotelesa jest rozumiana jako rodzaj sztuki rządzenia państwem, której celem jest dobro wspólne. W starożytności i średniowieczu dominowała podobna idealizacja polityki i polityków i wywodzenie jej źródeł z praw natury bądź woli sił nadprzyrodzonych, służąca uzasadnianiu nierównoprawnych podziałów na uprzywilejowanych rządzących i podporządkowanych ich interesom poddanych.
Zapoczątkowane w czasach nowożytnych procesy demokratyzacji sprzyjały obiektywizacji poglądów na genezę i społeczną rolę polityki i polityków. Wyrazem tego współczesna definicja zakładająca, że polityka to uzgadnianie zachowań współzależnych społeczeństw o sprzecznych interesach. Jej szersza wykładnia wyjaśnia, iż polityka to działalność polegająca na przezwyciężaniu sprzeczności interesów i uzgadnianiu zachowań współzależnych grup społecznych i wewnątrz nich za pomocą perswazji , manipulacji, przymusu i przemocy , kontestacji , negocjacji i kompromisów , służąca kształtowaniu i ochronie ładu społecznego korzystnego dla tych grup stosownie do siły ich ekonomicznej pozycji i politycznych wpływów. Realia dziejów ludzkości i współczesności dowodzą, że polityki korzystnej dla wszystkich po równo zazwyczaj nie ma [1] .
Podobnie definiuje politykę Stephen D. Tansey konstatując że polityka obejmuje szeroki wachlarz sytuacji, w których ludzie kierujący się odmiennymi interesami działają wspólnie dla osiągnięcia celów, które ich łączą, i konkurują ze sobą, gdy cele są sprzeczne. I z tych pozycji zakłada, że warto raczej krytycznie odnieść się do standardowych akademickich definicji polityki i władzy. [2] .
Za podstawę nowożytnych definicji polityki uchodzą teorie Maksa Webera , twierdzącego, że polityka to dążenie do udziału we władzy lub do wywierania wpływu na podział władzy, czy to między państwami , czy też w obrębie państwa, między grupami ludzi, jakie to państwo tworzą [3] . I uściślającego wcześniejsze definicje konstatacją, iż istotną właściwością polityki jest "odwoływanie się do przemocy", bo w sferze stosunków politycznych "groźba przemocy i, ewentualnie, jej zastosowanie jest jednak swoistym środkiem, a zawsze ultima ratio, gdy inne środki zawiodą" [4] . Definicja ta jest o tyle uniwersalna, że akcentuje dwa wymiary polityki: wewnętrzny (wewnątrzpaństwowy) i zewnętrzny (międzypaństwowy). Ze względu na upływ czasu od powstania tej definicji (1. połowa XX wieku), dziś należałoby ją uzupełnić o stosunki państw narodowych z organizacjami międzynarodowymi oraz o stosunki między tymi organizacjami i w ich obrębie (zwłaszcza w kontekście Unii Europejskiej ).
W amerykańskiej literaturze współcześnie popularne jest definiowanie polityki jako sztuki bycia wybieranym (zdobywania władzy ). Inne definicje zakładają, iż "Polityka" to stosunek między tym, co rząd próbuje robić, a tym, co się naprawdę dzieje [5] . Leszek Sobkowiak w Leksykonie politologii pod redakcją Andrzeja Antoszewskiego i Ryszarda Herbuta [wyd. V, Wrocław 1999] ukazuje pięć ujęć polityki; że jest to orientacja formalnoprawna, czyli polityka to działalność instytucji państwowych ( aparatu państwowego ), podejście behawioralne czyli dowolny układ stosunków społecznych , w których występuje wyraźna obecność kontroli, wpływu, władzy lub autorytetu (za: R.A. Dahl, Modern Political Analysis, Prentice Hall 1991), orientacja funkcjonalna rozumiana jako funkcja systemu społecznego zapewniająca jego rozwój poprzez rozwiązywanie konfliktów, podejście racjonalne podejmowanie decyzji w ramach procesu sprawowania władzy i gry o władzę, w którym biorą udział rozmaite podmioty, stanowisko postbehawioralne przez które polityka rozumiana jest jako służba dążąca do zmniejszenia, czy też usuwania ograniczeń w zaspokajaniu potrzeb ludzi.
Definicja profesora Kazimierza Opałka: Działalność wytyczona przez ośrodek decyzji sformalizowanej grupy społecznej ( organizacji ), zmierzająca do realizacji ustalonych celów za pomocą określonych środków [6] .
[ edytuj ] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Mariusz Gulczyński : Nauka o polityce, Wydawnictwo Druktur, Warszawa 2007, ISBN 978-83-60197-49-3
- ↑ Stephen D. Tansey: Nauki polityczne, Poznań 1957
- ↑ Max Weber : Polityka jako zawód i powołanie, Kraków 1998
- ↑ Max Weber: Gospodarka i społeczeństwo, Warszawa 2002
- ↑ według Michaela Roskina, Roberta Corda, Jamesa Medeirosa i Waltera Jonesa Political Science. An Introduction wyd. amerykańskie 1997, wyd. polskie pt. Wprowadzenie do nauk politycznych, Poznań 2001.
- ↑ Kazimierz Opałek : Zagadnienia teorii prawa i teorii polityki, Wydawnictwo PWN, Warszawa, ISBN 83-01-06171-5
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
