Porto

	Gmina Porto
Herb	Flaga
Powierzchnia	41, 66 km²
Położenie	41°9' N ; 8°38' W
Liczba ludności (2004)	238 465 (aglomeracja: 1 572 176) mieszk.
Gęstość zaludnienia	5785 mieszk./km²
Liczba sołectw	19
Region	Douro Litoral
Dystrykt	Porto
	http://www.cm-porto.pt/

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy .

Panorama miasta od strony Vila Nova de Gaia , miasta po przeciwnej stronie rzeki Douro . Na pierwszym planie barki, którymi spławiano tradycyjnie wino z plantacji . Po prawej charakterystyczny most Ponte Dom Luís I z 1886 roku, projektu ucznia Gustawa Eiffla . Na wprost historyczna dzielnica Ribeira.

Kamienice w nadrzecznej dzielnicy Ribeira.

Porto (wym. port. /ˈpoɾtu/ ; znane także jako Oporto, gdzie litera O występuje w roli rodzajnika męskiego^{[ potrzebne źródło ]}) – miasto w Portugalii , 263 tys. mieszkańców (zespół miejski 2, 2 mln), drugie co do wielkości w państwie. Leży u ujścia rzeki Douro ( hisz. Duero), nad Oceanem Atlantyckim , w północnej Portugalii, jest głównym miastem regionu Wielkie Porto .

[ edytuj ] Historia

Najstarsze informacje o mieście pochodzą z V wieku. Od ówczesnej nazwy miasta wywodzi się nazwa całego kraju: po łacinie Portus Cale (czyli "Port Cale") wkrótce przeniosło się na całe wówczas hrabstwo, zaś miasto straciło drugi człon i od tej pory jest to Porto.

Pierwotna osada założona przez Celtów lub Rzymian . W czasach rzymskich ważny port. W 409 zajęte przez Swebów , w 585 podbite przez Wizygotów . W 711 zdobyte przez Maurów . W 868 zdobyte przez pierwszego hrabiego Portugalii Vimara Peres , wasala króla Asturii , Leonu i Kastylii Alfonsa III . W 1387 Jan I , król Portugalii poślubił tutaj Filipę Lancaster i tym samym zawarł sojusz portugalsko-angielski. Dobre stosunki między tymi krajami trwały długie lata: w XVII wieku angielscy kupcy odkryli produkowane w regionie wino. Przypadło im do gustu tak bardzo, że podpisano porozumienie handlowe między oboma państwami ( traktat Methuena , 1703 r.), a portugalskie wino trafiło na angielski rynek. Dzięki angielskim kupcom region Porto zaczął szybko się rozwijać, a wkrótce wino stało się sławne na cały świat, nosząc nazwę jego stolicy. Wino z Porto jest symbolem czasów wiktoriańskich w Wielkiej Brytanii, a w Portugalii metaforą brytyjskiej obecności w tym mieście, która jest ciągle widoczna.

Porto znane jest ze swych bohaterskich rewolt republikańskich , które były skierowane przeciw mieszkającemu w Lizbonie królowi, Carlosowi I . Szczególnie jest znana ta z 31 stycznia 1891, która została brutalnie stłumiona.

W XIX wieku do miasta trafiła epoka przemysłowa. Wizerunkiem tego okresu jest interesujący, dwupoziomowy most Don Luis I nad Douro , zaprojektowany przez belgijskiego inżyniera Teofila Seyriga , ucznia Gustave'a Eiffla . Zaprojektowany został na cześć Ludwika I . Sam Gustave Eiffel zaprojektował pobliski jednopoziomowy most kolejowy Maria Pia (dziś nieczynny), który służył Seyringowi jako przykład.

[ edytuj ] Turystyka

Osobny artykuł: Turystyka w Porto .

[ edytuj ] Komunikacja

W mieście znajduje się port lotniczy Aeroporto Francisco Sá Carneiro oraz stacje kolejowe Estação Ferroviária de Porto-São Bento , Estação de Campanhã , Minho i Norte. Miasto posiada metro o łącznej długości 5 linii (A-niebieska, B-czerwona, C-zielona, D-żółta i E-purpurowa) 68 km i z 68 stacjami. Jest to największe metro w kraju. W Porto powstała pierwsza linia tramwajowa na Półwyspie Iberyjskim , otwarta 12 września 1895. Obecnie większe znaczenia mają autobusy oraz metro.

[ edytuj ] Sport

Najbardziej znanymi klubami z miasta są FC Porto oraz Boavista FC . Na Estádio do Dragão rozgrywany był m. in. mecz otwarcia ME w 2004 roku , swoje mecze rozgrywa tu także FC Porto, podczas gdy stadionem Boavisty jest Estádio do Bessa .