Prezydenci Polski
Lista prezydentów Polski i osób sprawujących urząd głowy państwa polskiego od 1918 roku:
[ edytuj ] Królestwo Polskie i II Rzeczpospolita ( 1918 – 1939 )
Niepodległość Polski została ogłoszona 7 października 1918 roku, proklamację wydała Rada Regencyjna .
Po puczu wojskowym w 1926 faktycznie najwyższą władzę w państwie miał Józef Piłsudski , który piastował urząd Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych .
[ edytuj ] Władze Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie ( 1939 – 1990 )
Do 5 lipca 1945 r. Rząd RP na uchodźstwie miał pełne uznanie międzynarodowe (z wyjątkiem ZSRR , III Rzeszy i jej sojuszników), po tej dacie przez kilkanaście lat uznawany był przez niewielką liczbę państw ( Irlandia , Hiszpania , Kolumbia , Kuba , Liban , Watykan , Wenezuela ).
| L.p. | Zdjęcie | Imię i nazwisko | Okres sprawowania urzędu |
|---|---|---|---|
| - | |
Edward Śmigły-Rydz – wyznaczony 1 września 1939 przez prezydenta Mościckiego "na swego następcę na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju" – zgodnie z art. 24 Konstytucji kwietniowej , decyzja odwołana 17 września 1939 (zarządzenie antydatowane) | - |
| - | |
Bolesław Wieniawa-Długoszowski – wyznaczony 17 września 1939 (zarządzenie antydatowane) przez prezydenta Mościckiego "na swego następcę na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju" – zgodnie z art. 24 Konstytucji kwietniowej , zrzekł się urzędu następcy prezydenta RP, decyzja o wyznaczeniu następcy odwołana 17 września 1939 (zarządzenie antydatowane) | - |
| 1. | |
Władysław Raczkiewicz | 30 września 1939 – 6 czerwca 1947 (do 5 lipca 1945 roku Prezydent i Rząd RP na uchodźstwie posiadały pełne uznanie międzynarodowe) |
| 2. | |
August Zaleski – sprawował swój urząd, nie licząc się z upływem kadencji, której koniec przypadał w 1954 roku | 9 czerwca 1947 – 7 kwietnia 1972 |
| - | |
Rada Trzech – w opozycji wobec Augusta Zaleskiego , niekonstytucyjna kolegialna głowa państwa wyłoniona przez część środowisk emigracji, jako protest przeciw przedłużeniu przez prezydenta własnej kadencji, a od 1956 roku z prerogatywami prezydenta
W skład rady trzech zawsze wchodzili Edward Bernard Raczyński i Władysław Anders (Anders umarł w okresie kadencji 1969 - 1970 więc został zastąpiony przez Stanisława Kopańskiego na kolejne dwa lata do czasu upadku Rady po śmierci Zaleskiego) W skład rady trzech wchodzili również: Tomasz Arciszewski ( 1954 − 1955 ), Tadeusz Bór-Komorowski ( 1956 − 1966 ), Roman Odzierzyński ( 1966 − 1968 ), Stanisław Mglej ( 1968 − 1969 ), Alfred Urbański ( 1969 − 1972 ) |
1954 – 7 kwietnia 1972 |
| 3. | |
Stanisław Ostrowski | 9 kwietnia 1972 – 24 marca 1979 |
| 4. | |
Edward Bernard Raczyński | 8 kwietnia 1979 – 8 kwietnia 1986 |
| 5. | |
Kazimierz Sabbat | 8 kwietnia 1986 – 19 lipca 1989 |
| 6. | |
Ryszard Kaczorowski – po zaprzysiężeniu Lecha Wałęsy przekazał mu swe uprawnienia, a rząd emigracyjny utworzył komisję likwidacyjną, która do 31 grudnia 1991 zakończyła działalność wszelkich emigracyjnych struktur władzy | 19 lipca 1989 – 22 grudnia 1990 |
[ edytuj ] Rzeczpospolita Polska tzw. Polska Ludowa ( 1944 – 1952 )
| L.p. | Zdjęcie | Imię i nazwisko | Okres sprawowania urzędu |
|---|---|---|---|
| 1. | |
Bolesław Bierut – Prezydent Krajowej Rady Narodowej [4] | 31 grudnia 1944 – 4 lutego 1947 |
| 2. | |
Bolesław Bierut – Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej [4] | 5 lutego 1947 – 20 listopada 1952 |
[ edytuj ] Polska Rzeczpospolita Ludowa ( 1952 – 1989 )
Konstytucja PRL z 22 lipca 1952 r. znosiła urząd prezydenta. Jego rolę przejęła Rada Państwa (urząd istniejący już pod rządami Małej Konstytucji z 1947 r. ) – konstytucyjna kolegialna głowa państwa, na czele z Przewodniczącym Rady Państwa . Kolejnymi przewodniczącymi byli: Bolesław Bierut (do 1952 ), Aleksander Zawadzki ( 1952 − 1964 ), Edward Ochab ( 1964 − 1968 ), Marian Spychalski ( 1968 − 1970 ), Józef Cyrankiewicz ( 1970 − 1972 ), Henryk Jabłoński ( 1972 − 1985 ), Wojciech Jaruzelski ( 1985 − 1989 ). Najważniejszą osobą w PRL był jednak de facto I Sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej . Kolejnymi I sekretarzami byli: Bolesław Bierut (do 1956 ), Edward Ochab ( 1956 ), Władysław Gomułka ( 1956 − 1970 ), Edward Gierek ( 1970 − 1980 ), Stanisław Kania ( 1980 − 1981 ), Wojciech Jaruzelski ( 1981 − 1989 ). W 1989 roku Radę Państwa zastąpiono urzędem prezydenta PRL .
| L.p. | Zdjęcie | Imię i nazwisko | Okres sprawowania urzędu |
|---|---|---|---|
| 1. | |
Wojciech Jaruzelski – prezydent PRL | 19 lipca 1989 – 30 grudnia 1989 [c] |
[ edytuj ] III Rzeczpospolita (od 1989 roku)
31 grudnia 1989 roku weszła w życie ustawa konstytucyjna o zmianie nazwy państwa na Rzeczpospolita Polska.
* Niejasne jest sprawowanie zastępczo urzędu Prezydenta przez Marszałka Sejmu Józefa Zycha 23 grudnia 1995 – od momentu zakończenia sprawowania urzędu przez prezydenta Lecha Wałęsę z końcem 22 grudnia 1995 , do zaprzysiężenia przed Zgromadzeniem Narodowym następnego dnia o godzinie 13 prezydenta-elekta Aleksandra Kwaśniewskiego . Sytuacja ta wynikała z niespójnych przepisów Małej Konstytucji z 1992 i ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 września 1990. Mała Konstytucja z 1992 nie precyzowała kwestii sprawowania zastępczo urzędu Prezydenta po upływie kadencji, a objęcie urzędu przez Prezydenta wybranego przed upływem kadencji dotychczasowego Prezydenta, nastąpiło zgodnie z art. 30 Ustawy Konstytucyjnej następnego dnia po upływie kadencji urzędującego Prezydenta.
[ edytuj ] Żyjący byli Prezydenci
PRL /III RP
III RP
[ edytuj ] Niedokończone kadencje
Prezydenci zmarli w trakcie pełnienia funkcji:
- II RP
- władze RP na uchodźstwie
- Władysław Raczkiewicz
- August Zaleski (w trakcie sprawowania urzędu pomimo upływu kadencji)
- Kazimierz Sabbat
- III RP
Prezydenci, którzy ustąpili z funkcji przed upływem kadencji:
Prezydenci, których kadencja została skrócona na mocy ustawy konstytucyjnej:
- III RP
[ edytuj ] Obecny Prezydent
4 lipca 2010 w 2. turze przyspieszonych wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wybrany został Bronisław Komorowski [9] , który został zaprzysiężony 6 sierpnia 2010.
[ edytuj ] Zobacz też
- prezydent
- Rada Państwa
- I sekretarze KC PZPR
- Prezydent Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
- Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
- Pełniący obowiązki Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
- władcy Polski
- premierzy Polski
Uwagi
- ↑ 1,0 1,1 11 grudnia 1922 r. Gabriel Narutowicz zaprzysiężony został na Urząd Prezydenta RP, ale dopiero 14 grudnia J. Piłsudski przekazał mu władzę jako Naczelnik Państwa, co zostało ujęte w oficjalnym protokole
- ↑ Wybrany na drugą kadencję 8 maja 1933 roku, zaprzysiężenie prezydenta odbyło się 9 maja .
- ↑ 3,0 3,1 31 grudnia 1989 weszła w życie ustawa zmieniająca Konstytucję PRL wprowadzając nowe nazewnictwo urzędów państwowych
Przypisy
- ↑ Od 11 listopada 1918 .
- ↑ Od 14 listopada 1918 .
- ↑ J. Piłsudski Pisma zbiorowe t. V, Instytut Józefa Piłsudskiego, Warszawa 1937 str. 296
- ↑ 4,0 4,1 Mołdawa T.: Ludzie władzy 1944-1991. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1991, s. 89
- ↑ Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: Art. 2. 1. Kadencja Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wybranego przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 19 lipca 1989 r. ulega skróceniu i wygasa z chwilą objęcia urzędu przez Prezydenta wybranego w wyborach powszechnych.
- ↑ 6,0 6,1 Komunikat Nr 152/VI kad. . sejm.gov.pl, 2010-04-10. [dostęp 2010-04-10].
- ↑ 7,0 7,1 Marszałek Borusewicz głową państwa. Do osiemnastej?
- ↑ Dz. U. z 1990 r. Nr 67, poz. 397
- ↑ Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 5 lipca 2010 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej . pkw.gov.pl, 2010-07-05. [dostęp 2010-07-05].
|
||||||||||||||||||||||
Home Page , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


