Encyklopedia internetowa

Projekt internetowej encyklopedii – projekt stworzenia encyklopedii za pomocą Internetu i tamże jej umieszczenia. Jego historia zaczęła się w 1991 roku, kiedy to postanowiono stworzyć internetową wersję The Hitchhiker's Guide to the Galaxy . Większość internetowych encyklopedii mogą modyfikować osoby, u których znajomość danego tematu nie jest potwierdzona.

Pierwsze internetowe encyklopedie

Najprawdopodobniej pierwsza wolna encyklopedia pisana przez ochotników ruszyła w 1991 r. Została ona zainicjowana przez czytelników grupy usenetowej alt.fan.douglas-adams, którzy rozpoczęli projekt polegający na stworzeniu prawdziwej wersji The Hitchhiker's Guide to the Galaxy , fikcyjnej encyklopedii używanej w pracach Douglasa Adamsa . Projekt stał się znany jako Project Galactic Guide . Początkowo miał zawierać jedynie prawdziwe i rzeczowe artykuły, zasada ta została zmieniona tak, aby można było tworzyć artykuły na tematy niewyobrażalne i nierealne. Project Galactic Guide zawiera około 1700 artykułów, lecz od 2000 roku nie dodano do niego żadnego hasła. Prawdopodobnie pośrednią przyczyną tego zastoju było założenie h2g2 , bardziej oficjalnego projektu z podobnymi zasadami.

Kluczową gałęzią digitalizacji domeny publicznej była digitalizacja starych encyklopedii. W styczniu 1995 wystartował Projekt Gutenberg mający na celu upublicznienie tekstu jedenastej edycji Encyklopedii Britannica (z 1911 roku), ale spór związany z metodami wstrzymał prace nad pierwszym tomem. Z powodu znaków towarowych encyklopedia ta została opublikowana jako Gutenberg Encyclopedia . W 2002 roku tekst wszystkich 28 tomów został opublikowany przez inne źródło na stronie o nazwie Classic encyclopedia .

Projekt Gutenberg ponownie rozpoczął pracę nad digitalizację tej encyklopedii, lecz do czerwca 2005 r. wciąż nie została ona wydana. W tym czasie, przed obliczem rywali takich jak Encarta , ostatnia Britannica została przepisana przez ich wydawców i wydana jako pierwsza encyklopedia na płycie CD, a następnie udostępniona jako serwis internetowy. Innym projektem digitalizacji księgi dostępnej jako domeny publicznej jest projekt prowadzony przez Christian Classics Ethereal Library mający na celu digitalizację Easton's Bible Dictionary (1897) . Najprawdopodobniej najważniejszym udanym procesem digitalizacji encyklopedii był projekt o nazwie Bartleby Project opierający się na Columbia Encyclopedia, Sixth Edition, 2000, która została udostępniona na stronie tego projektu w początku 2000 roku i jest okresowo uaktualniana.

Wybrane encyklopedie internetowe

Polskojęzyczne

• EMD - encyklopedia "muzyki niszowej" powstała w 2005 r. na bazie wcześniejszego serwisu muzycznego o tej samej nazwie.
• Polska Wikipedia - polskojęzyczna Wikipedia powstała 26 września 2001.

Niepolskojęzyczne

• Bulbapedia - encyklopedia Pokémonów , stworzona przez użytkowników strony fanowskiej o Pokémonach, Bulbagarden.
• Consumerium - projekt mający na celu opisanie produktów dostępnych w sprzedaży oraz wzrost roli konsumenta na rynku.
• EcuRed - Kubańska encyklopedia internetowa, prezentująca rzeczywistość z perspektywy rewolucji kubańskiej
• Enciclopedia Libre - projekt stworzenia hiszpańskiej encyklopedii używając oprogramowania wiki , publikowanej na licencji GFDL .
• Ekşi Sözlük - starszy turecki projekt w założeniach podobny do h2g2.
• Ekopedia jest projektem praktycznej encyklopedii mówiącej o alternatywnych metodach życia.
• Everything2 ma większy zakres artykułów i nie koncentruje się jedynie na tworzeniu encyklopedii. Jej zawartość nie jest dostępna na żadnej licencji copyleft .
• EvoWiki to "Wiki o ewolucji i początkach. Skupia się ona na edukacji ewolucyjnej, częściowo odwołując się do kreacjonizmu i Intelligent Design z perspektywy nauki. Inspirowana przez strony, takie jak talkorigins.org i talkdesign.org, wiki, której celem jest bardziej uzupełnienie niż duplikowanie tych zasobów".
• h2g2 to kolekcja humorystycznym artykułów encyklopedycznych, bazująca na idei The Hitchhiker's Guide to the Galaxy stworzonej przez Douglasa Adamsa. Artykuły nie są dostępne na copyleftowej licencji.
• NeoDex to encyklopedia o Neopets , założona przez członków strony fanowskiej Neopets, Pink Poogle Toy.
• Project Galactic Guide - starszy projekt zainspirowany przez The Hitchhiker's Guide to the Galaxy .
• Rehber Ansiklopedisi - internetowa wersja tureckiej encyklopedii "Yeni Reber Ansiklopedisi", często używana w tureckiej Wikipedii jako źródło informacji. http://kitap.hakikatkitabevi.com/cgi-bin/cgi.exe/rehber ?
• SourceWatch (początkowo nazwana Disinfopedia ) - projekt mający na celu wyjawianie propagandy .
• Turkcebilgi - projekt encyklopedii podobnej do Wikipedii w języku tureckim.
• Wikipedia - najpopularniejszy, wielojęzyczny projekt, powstały 15 stycznia 2001 roku
• MusicBrainz - otwarta encyklopedia muzyczna, najpopularniejszy i największy projekt o tej tematyce
• Wikitravel - darmowy przewodnik turystyczny, dostępny od czerwca 2003 .
• Yellowikis próbuje być dla książek telefonicznych, tym, czym Wikipedia dla Britanniki .

Różne internetowe encyklopedie zajmują się również specjalnie wybranymi dziedzinami (poniżej lista wybranych matematycznych encyklopedii internetowych):

• MathWorld - własnościowy system tworzony w Wolfram Research.
• PlanetMath - darmowa encyklopedia matematyczna oparta o mechanizm wiki. Początkowo tworzona była, by zastąpić MathWorld , który został zamknięty z powodów prawnych. Gdy MathWorld znowu powrócił, PlanetMath nie zostało zamknięte.

Nieistniejące

• Interpedia - projekt encyklopedii internetowej tworzonej przez ogół internautów dyskutowany na grupie usenetowej comp.infosystems.interpedia; nie doszedł do skutku.
• Nupedia - projekt tworzenia encyklopedii internetowej tworzonej przez ogół internautów ale z procesem recenzowania przez ekspertów; Nupedia została zamknięta 26 września 2003 ; przez proces recenzji przeszło do tego czasu kilka artykułów, które zostały włączone do Wikipedii.
• GNUPedia , inicjatywa Richarda Stallmana , zaproponowana w 1999 , funkcjonowała w latach 2001 - 2002 ; miała uproszczony w stosunku do Nupedii system recenzowania przez wybieranych przez Stallmana "ekspertów" wywodzących się z grona edytorów tej encyklopedii; projekt został zamknięty przez Stallmana, artykuły zostały przeniesione do Wikipedii.

Zobacz też

• biblioteka cyfrowa