Ród

Ród – grupa społeczna oparta na wspólnocie krwi , obejmująca rodziny wywodzące swe pochodzenie od wspólnego przodka . Więź wewnętrzną rodu u większości ludów pierwotnych oraz w bardziej rozwiniętych ustrojach stanowiło pochodzenie ojcowskie . Ród jest pojęciem nadrzędnym w stosunku do rodziny, składa się bowiem z wielu rodzin posiadających niejednokrotnie inne nazwiska .

Z różnych rodzajów ustroju rodowego wywodzi Feliks Koneczny różniczkowanie cywilizacyjne . Wyróżniał m.in. ród pierwotny, despocję rodową, spółki, wspólnoty z używalnością stałą oraz używalności czasowe.

Wczesne średniowiecze

We wczesnym średniowieczu ród tworzył wyodrębnioną (na stosunkowo rozległym terenie) całość osadniczą i gospodarczą. Zapewniał członkom rodu wyżywienie i bezpieczeństwo (zewnętrzne, czyli ochronę przed obcymi, i wewnętrzne, ład w grupie). Członków rodu łączyła wspólnota kultu przodków.

Pełne średniowiecze

W czasach rozwoju herbów ród posługiwał się wspólną symboliką oraz nazwą, będącą najczęściej proklamą herbu rodowego.

Ród heraldyczny

Osobnym i sztucznym pod względem pokrewieństwa pojęciem jest tak zwany ród heraldyczny funkcjonujący w średniowieczu , a dotyczący wyłącznie obszarów dawnej I Rzeczypospolitej – gdzie czynnikiem tworzącym ów "ród" był wspólny dla członków tej społeczności herb , nie zaś wspólnota krwi. Niejednokrotnie tym samym (nie zmienionym) herbem posługiwało się po kilkaset rodzin nie będących ze sobą spokrewnionymi.

To zjawisko socjologiczne wywodziło się z chorągiewnej struktury wojskowej, gdzie cała drużyna rycerska występowała pod znakiem swojego wojewody . Czynnik ten miał więc decydujący wpływ również na unikatowość polskiej heraldyki , różniącej ją od zachodniej.

Zobacz też

• klan