Równina Szatmarsko-Berehowska

Równina Szatmarsko-Berehowska ( węg. Szatmár-Beregi Sikság) - region geograficzny i etnograficzny we wschodnich Węgrzech , w Kraju Zacisańskim (Tiszántul), na Wielkiej Nizinie Węgierskiej .

Równina Szatmarsko-Berehowska stanowi tektoniczną nieckę, wypełnioną czwartorzędowymi osadami nanieionymi przez Cisę , Samosz , Krasnę i ich dopływy. Od wschodu sąsiaduje z wysoczyzną Nyírség , od której oddzielają ją Cisa i Krasna, natomiast przebieg jej pozostałych granic jest problematyczny, ponieważ jednorodna jednostka geomorfologiczna jest podzielona granicami państwowymi. Nazwę Równiny Szatmarsko-Berehowskiej nosi tylko jej część pozostająca w dzisiejszych granicach Węgier , część ukraińska (Beregi-sikság) nosi nazwę Niziny Zakarpackiej , a część rumuńska - (Szatmári-sikság) Równiny Samoszu .

Równina Szatmarsko-Berehowska powstała w holocenie wskutek tektonicznego obniżenia północno-wschodniej części ówczesnego Nyírség. Wskutek zmiany wysokości terenu swój bieg skierowały tu Cisa, Samosz i ich dopływy, które dawniej płynęły wprost na zachód przez dzisiejszy (właściwy) Nyírség. Rzeki te zapełniły obniżenie swoimi osadami. Jeszcze obecnie sporą część Równiny Szatmarsko-Berehowskiej zajmują mokradła. Wzdłuż rzek ciągną się łąki i pastwiska, zaś wyżej położone tereny, pokryte tzw. czerwonymi glinami, zajmują pola uprawne. Między Samoszem a Krasną znajdowały się wielkie bagna Ecsed , obecnie osuszone i zamienione w ziemie uprawne.

Tereny Równiny Szatmarsko-Berehowskiej leżały na granicy Księstwa Siedmiogrodu , dzięki czemu uniknęły zniszczeń podczas okupacji tureckiej . W wyniku podziału Węgier po traktacie w Trianon naturalne centra Równiny znalazły się poza granicami Węgier: Satu Mare w Rumunii, Użhorod , Mukaczewo i Berehowe na Ukrainie. Węgierska część Równiny jest pozbawiona większych ośrodków miejskich - na północy lokalnym centrum pozostaje miasteczko Vásárosnamény u ujścia Krasnej do Cisy, leżące na granicy Nyírség, a na południu - miasteczka Fehérgyarmat i Csenger . Na Równinie leżą krainy etnograficzne Tiszahát i Erdöhát . Obszar należy dziś do komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg .

Link zewnętrzny

• Strona na temat Równiny Szatmarsko-Berehowskiej (ang.)

Bibliografia

• Przemysław Burchard Węgry, PW "Wiedza Powszechna", Warszawa 1988, ISBN 83-214-0554-1
• Jerzy Midzio Krajobrazy węgierskie, WSiP, Warszawa 1988, ISBN 83-02-03732-X
• Wiesława Rusin Węgry, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2005, ISBN 83-7304-416-7
• Márton Pécsi, Béla Sárfalvi Węgry, PWN 1971