Richard Stallman

	Richard Matthew Stallman; rms
Data i miejsce urodzenia	16 marca 1953 ; Nowy Jork , USA
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Richard Stallman w Wikicytatach

Richard Matthew Stallman (znany też jako rms, ur. 16 marca 1953 w Nowym Jorku ) – haker i jeden z twórców ruchu wolnego oprogramowania , założyciel projektu GNU oraz Free Software Foundation , współtwórca licencji GNU GPL , jeden z twórców wielu kluczowych programów takich jak edytor Emacs , kompilator GCC czy debuger GDB .

Ustalił ramy moralne, polityczne i prawne dla ruchu wolnego oprogramowania, jako alternatywy dla programów o zamkniętym kodzie.

[ edytuj ] Życiorys

Okładka polskiego wydania Free as in Freedom . Książka wydana na zasadzie copyleft , tekst i fotografie są w dostępne m.in. na stronie polskiego wydawcy

Urodził się 16 marca 1953 na Manhattanie . W 1974 roku ukończył fizykę na Harvard University . Pracował jako haker w Laboratorium Sztucznej Inteligencji MIT , między innymi nad systemami operacyjnymi.

[ edytuj ] Stallman wobec rozpadu kultury hakerskiej

W latach 80. XX wieku kultura hakerska, stanowiąca centrum życia Stallmana, zaczęła się rozkładać pod naciskiem rosnącego w siłę przemysłu programistycznego^{[ potrzebne źródło ]}. Pozostali hakerzy z laboratorium sztucznej inteligencji zostali zatrudnieni przez firmy Symbolics i Lisp Machines . Usiłowały one zastąpić wolne oprogramowanie tego laboratorium własnym prawnie zastrzeżonym oprogramowaniem.

Przez dwa lata (od 1982 do końca 1983 ) Stallman samodzielnie zapobiegał uzyskaniu monopolu na komputerach laboratorium przez Symbolics dzięki równoległemu rozwijaniu analogicznego oprogramowania. Jednak wtedy był już ostatnim ze swojego pokolenia hakerów pozostającym w laboratorium. Został poproszony o podpisanie zgody na nieujawnianie informacji, do których miał dostęp. To oraz inne rzeczy, do których usiłowano go nakłonić, uznał za zdradę swoich podstawowych wartości.

[ edytuj ] Tworzenie GNU

27 września 1983 Stallman opublikował w Usenecie zapowiedź powstania wolnego systemu GNU , a dwa lata później Manifest GNU , który wyjaśniał jego zamiary i przyczyny stworzenia wolnej alternatywy dla systemu Unix . Planowany system nazwał GNU (GNU to Nie UNIX – ang. GNU's Not UNIX).
Wkrótce powstała niedochodowa organizacja Free Software Foundation w celu koordynowania prac.
Stworzył koncepcję copyleft , która została zawarta w GNU General Public License (znanej jako GPL) w 1989 r.

W tym samym czasie powstała większość systemu GNU, z wyjątkiem jądra .

W roku 1991 Linus Torvalds udostępnił tworzone przez siebie jądro – Linuksa – na licencji GPL. Po przystosowaniu niektórych komponentów GNU do działania z Linuksem powstał system operacyjny GNU/Linux .

Richard jest nazywany świętym Ignucym ^[1].

[ edytuj ] Promowanie Wolnego Oprogramowania

	Richard Stallman na WSIS 2005 w Tunisie World Summit on the Information Society 2005 w Tunisie , wypowiedź Richarda Stallmana w trakcie panelu pt. "Is Free/Open Source Software the Answer?" (15:32 min.)
Problem z odtwarzaniem pliku? Zobacz Pomoc .

	Richard Stallman na WSIS 2005 w Tunisie World Summit on the Information Society 2005 w Tunisie, wywiad z Richardem Stallmanem na temat Wolnego Oprogramowania i praw autorskich (32:09 min.)
Problem z odtwarzaniem pliku? Zobacz Pomoc .

Obecnie Richard Stallman zajmuje się promowaniem idei Wolnego Oprogramowania oraz pokrewnych wolności. RMS parokrotnie gościł w Polsce – pierwszy raz w listopadzie 2001 podczas Jesiennych Warsztatów GNU/Linuksowych w Zegrzu ^[2], później m.in. 10 maja 2003 na organizowanej przez FFII w Warszawie konferencji dotyczącej patentów na oprogramowanie^[3], 14 stycznia 2009 na konferencji IT Giants w Krakowie na AGH ^[4], 2 maja 2009 podczas zlotu Stowarzyszenia Wikimedia Polska w Jadwisinie ^[5].

[ edytuj ] Kontrowersje

Polityczne i moralne motywacje Richarda Stallmana uczyniły go postacią kontrowersyjną. Wielu wpływowych programistów^{[ kto? ]}, zgadzających się z pomysłem dzielenia się kodem, sprzeciwia się jego postawie moralnej, osobistej filozofii czy językowi, którego używa do opisu swoich poglądów. Jednym ze skutków tych dyskusji były narodziny koncepcji Open Source i stojącego za nim ruchu otwartego oprogramowania , niejako alternatywnego dla ruchu wolnego oprogramowania.

[ edytuj ] Nagrody

Stallman za swoją pracę otrzymał wiele nagród i odznaczeń, m.in.:

1990 – stypendium MacArthur Fellowship przyznane przez Fundację MacArthura
1990 – "The Association for Computing Machinery 's Grace Hopper Award " za prace nad edytorem Emacs
1996 – doktorat honorowy szwedzkiego Royal Institute of Technology
1998 – nagrodę Pioniera Electronic Frontier Foundation
1999 – nagrodę Yuri Rubinsky Memorial Award
1999 – nagrodę Linus Torvalds Award for Community Service – otrzymując tę nagrodę, zażartował: "Danie nagrody Linusa Torvaldsa Fundacji Wolnego Oprogramowania to coś jak nagroda Hana Solo dla Przymierza Rebeliantów"
2001 – nagrodę Takedy