Ruch 4 Maja
| Ruch 4 Maja | |
| Nazwa chińska | |
| Hanyu pinyin | Wǔsì yùndòng |
| Wade-Giles | Wu-ssu yün-tung |
| Zn. tradycyjne | 五四運動 |
| Zn. uproszczone | 五四运动 |
Ruch 4 Maja – chiński antyimperialistyczny i kulturalny studencki ruch polityczny , skierowany przeciwko postanowieniom traktatu wersalskiego .
Spis treści |
[ edytuj ] Tło historyczne
W czasie I wojny światowej , w 1917 r. Chiny wypowiedziały Niemcom wojnę, licząc na uzyskanie należnej im pozycji w świecie oraz na odzyskanie prowincji Shandong . Podczas wojny dostała się ona pod kontrolę Japonii , bo kraj ten również przystąpił do wojny po stronie Ententy .
W 1918 r. rząd pekiński , kontrolujący tylko północną część kraju i pozostający w konflikcie z rządem Kuomintangu na południu, podpisał z Japonią tajną umowę, w której zaakceptował roszczenia tego kraju wobec Szantungu . Także podpisany 28 czerwca 1919 traktat wersalski potwierdził, że prowincja ta to japońskie terytorium.
[ edytuj ] Masowe protesty
Powstanie Ruchu datuje się na 4 maja 1919 roku, gdy na placu Niebiańskiego Spokoju w Pekinie zebrało się ponad 3000 studentów, domagających się odrzucenia traktatu wersalskiego, powrotu Shandongu do Chin i dymisji projapońskich członków rządu.
Próba stłumienia protestów i aresztowanie w przeciągu dwóch dni 700 osób spowodowały wybuch podobnych wystąpień studenckich w Tianjinie , Nankinie , Szanghaju , Wuhanie , Changshy i Kantonie . Do studentów przyłączyli się kupcy, ogłaszając bojkot japońskich towarów, a później także robotnicy.
Rozruchy szybko sparaliżowy większe chińskie miasta. W dniach 4-5 czerwca proklamowano strajk generalny w Szanghaju, do którego 10 czerwca przyłączyło się około 70 tysięcy robotników.
W obawie przed dalszym rozprzestrzenianiem się protestów rząd w Pekinie uwolnił aresztowanych studentów, zdymisjonował trzech najbardziej projapońskich ministrów ( Cao Rulina , Zhang Zongxianga i Lu Zongyu ), odmówił także podpisania traktatu wersalskiego.
[ edytuj ] Skutki
Ruch 4 Maja doprowadził do ogólnonarodowego "przebudzenia" i do rewolucji w myśli, sztuce, literaturze, w której główną rolę odegrało środowisko inteligenckie oraz akademickie. Środowisko, w którym Ruch się rozwijał było znane jako Ruch Nowej Kultury (新文化運動).
Wydarzenia 4 maja były punktem zwrotnym w historii chińskiego nacjonalizmu . Spowodowały gwałtowny wzrost popularności tej ideologii wśród ludności chińskiej .
[ edytuj ] Zobacz też
[ edytuj ] Bibliografia
- Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5 .
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
