Rugia

Rugia
Zdjęcie satelitarne wyspy
Kontynent	Europa
Państwo	Niemcy
Akwen	Morze Bałtyckie
Powierzchnia	926 km²
Populacja (czerwiec 2005)  • liczba ludności  • gęstość	ok. 70, 7 tys. ok. 76, 4 os./ km²
Mapa wyspy
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Rugia ( niem. Rügen, połabski Rana) – największa wyspa Niemiec położona w południowo-zachodniej części Bałtyku . Administracyjnie w całości należy do powiatu Vorpommern-Rügen ( Meklemburgia-Pomorze Przednie ).

Geografia

Powierzchnia wyspy wynosi 926 km², najwyższy punkt (161 m n.p.m.) to Piekberg na półwyspie Jasmund . Rugia jest silnie rozczłonkowana z licznymi zatokami (największa i najgłębiej wcięta Jasmundzka na północy wyspy oraz Tromper Wiek ), półwyspami (największe: Jasmund, Wittow na północy oraz Zudar i Mönchgut na południu), wysepkami (m.in. Hiddensee , Ummanz ), a od lądu jest oddzielona wąską cieśniną Strelasund (t. Strela), nad którą przerzucono most drogowo-kolejowy (Rügendamm). Obecnie obok niego wybudowany jest nowy most autostradowy. Na Rugii znajdują się liczne miejscowości wypoczynkowe i uzdrowiskowe . Najliczniejszym miastem wyspy jest leżące na północno-wschodnim wybrzeżu, nad zatoką Prorer Wiek , Sassnitz . Kilka kilometrów na południe od miasta, w Neu Mukran , znajduje się terminal promowy zapewniający połączenie morskie z krajami skandynawskimi .

Na północ od Sassnitz, na kredowym półwyspie Jasmund zlokalizowany jest Park Narodowy Jasmund z klifowymi formacjami skalnymi m.in. Wissower Klinken , Stubbenkammer i centrum wystawowo-edukacyjnym Königsstuhl .
Liczne zatoki zachodniej części wyspy wraz z pasem wybrzeża łącznie z sąsiednią wyspą Hiddensee i leżącym na stałym lądzie (w powiecie Vorpommern- ) półwyspem Darß wchodzą w skład kolejnego parku narodowego – "Vorpommersche Boddenlandschaft" .
Kolejnym obszarem chronionym na Rugii jest Park Natury Rügen rozciągający się na większości obszaru wyspy z wyłączeniem niewielkiej części jej wnętrza oraz południowo-wschodniego półwyspu Mönchgut , na którym to (i na wyspie Vilm ) wytyczono rezerwat biosfery Südost-Rügen .

Historia

W średniowieczu tereny zachodniosłowiańskiego plemienia Ranów , z ośrodkiem religijnym w Arkonie na północnym półwyspie Wittow oraz świeckim w Gardźcu Rugijskim ( niem. Garz) na południu wyspy (ogółem znajdowało się tu ponad dwadzieścia grodów i osad wczesnosłowiańskich). W roku 1130 wyspa została opanowana przez Bolesława Krzywoustego , który posiłkował się pożyczoną od księcia duńskiego Magnusa flotą. Do bitwy morskiej połączonej z planowanym desantem nie doszło, Ranowie bez walki uznali zwierzchnictwo księcia Bolesława . Następnie tereny Rugii zostały podbite przez Duńczyków w 1168 . Był to początek Księstwa Rugijskiego, z własną dynastią, obejmującego także część terytoriów na stałym lądzie, naprzeciw wyspy. Księstwo aż do wymarcia rodzimej dynastii było lennem Królestwa Danii. W roku 1325 , po śmierci księcia Wisława III, przeszło pod władzę książąt pomorskich , ostatecznie stały się częścią cesarstwa niemieckiego (zobacz: → lista władców księstwa rugijskiego ).
Język słowiański zaginął w XV wieku , gdy w 1404 zmarła ostatnia mieszkanka Rugii władająca językiem Ranów. Na Rugii znajdowało się także ostatnie pogańskie sanktuarium w zachodniej Europie. Była to świątynia Świętowita spalona z rozkazu duńskiego króla Waldemara I 12 czerwca 1168 roku.

Zobacz też

• Rugiowie
• Świętowit
• Arkona
• 21074 Rügen

Linki zewnętrzne

• Oficjalna witryna regionu
• Rugia w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich , Tom IX (Poźajście – Ruksze) z 1888 r.