Rycerstwo
Rycerstwo – od pełnego średniowiecza stan osób trudniących się służbą wojskową .
Rycerze posiadali specjalny status społeczny i byli przedstawicielami uprzywilejowanej warstwy feudalnej. Jako wasale – osoby podlegające zwierzchności swojego seniora – zobowiązani byli do pełnienia służby wojskowej i do ochrony swojego pana w zamian za przywileje. Ich postępowanie opierało się na specjalnym etosie z uwzględnieniem kodeksu rycerskiego . Godność rycerza była nadawana giermkowi podczas ceremonii pasowania .
W XIII i XIV wieku rycerstwo przekształciło się w szlachtę .
W większości państw europejskich tytuł rycerski stał się jednym z niższych tytułów szlacheckich , np. we Francji jako – chevalier, w Niemczech i Monarchii Austro-Węgierskiej – Ritter, w Wielkiej Brytanii – knight . W Polsce z uwagi na zasadę równości szlacheckiej rycerstwem tytułowano ogół szlachty, stosując też określenia kawaler (tytuł szlachecki) lub formę łacińską – equitus.
Spis treści |
[ edytuj ] Etymologia nazwy
Polskie słowo "rycerz" pochodzi od niem. Ritter, które oznacza jeźdźca, co potwierdza utożsamienie rycerza z jeźdźcem na koniu bojowym. W językach romańskich również zachował się ślad jeździeckich skojarzeń z rycerzem. Francuskie chevalier, hiszp. caballero, port. cavaleiro pochodzą od późnego łac. caballus, co znaczy "jeździec" [1] . Jednocześnie istniało staropolskie określenie na rycerza - raciądz, od psł. *ratęgъ (od *ratъ = walka, jak w imieniu Racibor ), które przeszło w nazwę osobową , stąd nazwy miejscowe : Raciąż , Raciążek [2] .
[ edytuj ] Patron
Patronem rycerzy był święty Jerzy , dziś opiekun harcerzy .
[ edytuj ] Współczesny obraz rycerza
W świadomości współczesnej obraz rycerza jawi się jako wizerunek szlachetnego opancerzonego wojownika walczącego konno za pomocą różnorakiej broni białej w obronie słabych i uciśnionych. Został on ukształtowany przez średniowieczną sztukę, m.in. francuskie pieśni rycerskie zwane chansons de geste oraz legendy ( Król Artur i Rycerze Okrągłego Stołu ), a także przez wyidealizowaną rolę rycerstwa podczas wypraw krzyżowych , kiedy to przedstawiani byli jako nieskazitelni wojownicy w błyszczących zbrojach szerzący Słowo Boże .
W dzisiejszych czasach rekonstrukcją obyczajów i strojów rycerskich zajmują się m.in. bractwa rycerskie .
[ edytuj ] Zobacz też
- Hereditary Knights
- Kawaler Złotej Ostrogi
- koń w średniowieczu
- krucjaty
- Paladyn
- Samuraj
- Spahisi
- turniej rycerski
- osiem cnót rycerskich
- tytuły szlacheckie
- zakon rycerski
Przypisy
- ↑ Anna Brzezińska, Poczet rycerzy [w:] Polityka , wydanie specjalne 4/2010, Pomocnik historyczny : 1410 Grunwald, s.27
- ↑ Stanisław Rospond , Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław 1984, s.318
[ edytuj ] Bibliografia
- Wrzesiński Sz. -"Tajemnice Rycerzy. Życie codzienne śląskich feudałów", REPLIKA, Zakrzewo-Poznań 2008
- Contamine P. – "Wojna w średniowieczu", BELLONA, Gdańsk – Warszawa 2004
- Baker A. – "Rycerstwo średniowiecznej Europy", Świat Książki, Warszawa 2004
- Barber R. – "Rycerze i rycerskość", Bellona, Warszawa 2000
- Brzustowicz B. – "Turniej rycerski w królestwie polskim w późnym Średniowieczu i Renesansie na tle europejskim", DiG, Warszawa 2004
- Flori J. – "Rycerstwo średniowiecznej Francji", Volumen, Warszawa 1999
- Huizinga J. – "Jesień średniowiecza", PIW, Warszawa 1967
- Iwańczak W. – "Tropem rycerskiej przygody", PWN, Warszawa 1985
- Kusiak F. – " Rycerze średniowiecznej Europy łacińskiej ", PIW, Warszawa 2002
- Le Goff, J. (red.) – "Człowiek średniowiecza", Warszawa 2000
- Nadolski A. – "Broń i strój rycerstwa polskiego", Ossolineum, Wrocław 1979
- Ossowska M. – "Ethos rycerski i jego odmiany", PWN, Warszawa 1973
- Pastoureau M. – "Życie codzienne we Francji i Anglii w czasach rycerzy Okrągłego Stołu", PIW, Warszawa 1983
- Franciszek Piekosiński Rycerstwo polskie wieków średnich, 1901
- Piwowarczyk D. – "Obyczaj rycerski w Polsce późnośredniowiecznej (XIV-XV w.)", Wydawnictwo DiG, 2000
- Skurzyński P. – "Rycerze polscy", Świat Książki
- Zakrzewski L.S. – "Ethos rycerski w dawnej i współczesnej wojnie", Trio, Warszawa 2004
- Żukowski R. – "Rycerstwo polskie X-XV w.", Volumen, Warszawa 1999
- Żygulski Z. (Jun.) – "Broń w dawnej Polsce na tle uzbrojenia Europy i Bliskiego Wschodu", PWN, Warszawa 1982
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
