Saksonia w XVIII wieku
Władcy Saksonii w XVIII wieku : Fryderyk August I Mocny , Fryderyk August II Wettyn , Fryderyk Krystian Wettyn , Fryderyk August III Sprawiedliwy .
Spis treści |
[ edytuj ] Dzieje polityczne
W XVIII stuleciu elektorat Saksonii pozostawał w Unii z Polską (od 1697 roku), aż do roku 1763 . Punktem kontaktowym dla Polaków odwiedzających Drezno był Hotel Pologne.
[ edytuj ] 1700-1721
III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Danią, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej, której pomysłodawcą był August II Mocny przyczyniła Saksonii jedynie strat i upokorzeń. W 1706 roku do Saksonii wkroczyli Szwedzi zmuszając Elektora saskiego do podpisania niekorzystnego traktatu pokojowego ( Pokój w Altranstädt ).
Minister Jakob Heinrich von Flemming (1667–1728), podówczas wszechwładny na dworze drezdeńskim, był zwolennikiem agresywnej polityki polskiej. Wojna północna miała romantyczno-rycerskich polaków przekonać do nowego władcy.
W roku 1703 minister Adolf Magnus Hoym wprowadził w całym kraju akcyzę, która wydatnie zwiększyła dochody dworu.
[ edytuj ] 1721-1748
W wojnie o sukcesję austriacką (1741-1748) August III Sas (elektor Fryderyk August II) poparł Francję i Bawarię przeciw Austrii. Wojna nie przyniosła nikomu żadnych korzyści poza królem Prus.
W tych latach zawrotna karierę robił saski minister hrabia Heinrich von Brühl (1700-1763). Po umiejętnym odsunięciu konkurenta - faworyta Augusta III Józefa Sułkowskiego , skumulował w swoich rękach praktycznie wszystkie najważniejsze urzędy saskie i w 1746 został "premier-ministrem".
Brühl prowadził niesłychanie skomplikowaną grę dyplomatyczną, wikłając Saksonię w trzy wojny śląskie , zmieniając sprzymierzeńców szybciej niż zdążyły dobiec echa z pól bitewnych. Snuł plany utworzenia saskiego korytarza, który by połączył Saksonię z Polską. Jego syn hrabia Alojzy Fryderyk von Brühl był później ważną postacią polskiej polityki i wielkim polskim patriotą.
[ edytuj ] 1756-1763
Gdy rozpętała się wojna siedmioletnia ( 1756 - 1763 ) zdecydował sie z kolei bronić Austrii przeciw Prusom. Wynikało to z tzw. renversement des alliances . Nieszczęściem Saksonii było to, ze już w 1757 jej terytorium podbili Prusacy, którzy grabili kraj na cele wojenne.
[ edytuj ] 1763-1800
Thomas von Fritsch saski dyplomata, minister i polityk-reformator, był tym człowiekiem dzięki pracy którego Elektorat Saksonii odzyskał dawną kondycję finansową i gospodarczą po katastrofie jaką były wojna siedmioletnia i najazd Pruski. Okres odbudowy był nazywany z francuska: Rétablissement .
Komisja odbudowy zwana Restaurierungskommission działała od 30 kwietnia 1762 do 5 sierpnia 1763 , wydała w sumie 34 dekrety. Otoczony zdolnymi współpracownikami takimi jak Friedrich Ludwig Wurmb (1723-1800) i Christian Gotthelf Gutschmid (1721-1798), von Fritsch rozpoczął zakrojony na szeroką skalę plan odbudowy.
[ edytuj ] Historia gospodarcza i społeczna
[ edytuj ] Handel
Miasto Lipsk było jedną ze stolic handlu w Niemczech już od XVII wieku. W XVIII stuleciu handel znajdował sie w rozkwicie. Fryderyk August I mógł finansować swe wojny głównie dzięki temu.
[ edytuj ] Przemysł
W Saksonii kwitło tez górnictwo i metalurgia. Odkryta tez została na nowo porcelana . manufaktury były liczne i sprawnie działające. Pod koniec wieku na obszary Badenii, Prus, Turyngii i właśnie Saksonii wkracza rewolucja przemysłowa .
[ edytuj ] Religia
Całe społeczeństwo saskie było protestanckie. August III Sas jednak jeszcze jako książę przeszedł na katolicyzm . W Dreźnie znajdowały sie kościoły obu wyznań. Johann Sebastian Bach uświetniał swą muzyka religijne wydarzenia protestanckie, a Czech Jan Dismas Zelenka katolickie.
Nikolaus Ludwig von Zinzendorf ( 1700 - 1760 ), pietysta i reformator religijny, wprowadził do Saksonii pietyzm .
[ edytuj ] Formy rozrywki
Wśród warstw wyższych niezwykle popularne były polowania z nagonką. Wszyscy zaś mieszczanie sascy byli pasjonatami gier karcianych takich jak Skat i Jass .
[ edytuj ] Kultura
[ edytuj ] Armia
Armia saska w XVIII wieku liczyła średnio ok. 35.000 żołnierzy. Była to dobrze wyszkolona bitna armia. Na początku stulecia żołnierze byli odziani w czerwone mundury typowe dla wojsk państw protestanckich, jednak gdy August III Sas panował katolicyzm poczynił już na dworze takie postępy, ze zaczęto używać jasnego umundurowania typowego dla państw katolickich.
[ edytuj ] Prasa
W latach 1790 - 1791 w Dreźnie wychodziły tak zwane "Roczniki niemieckich Akademii" ( Annalen der Teutschen Akademien ) propagowały one idee naukowe i odkrycia dokonane w różnych niemieckich placówkach naukowych.
[ edytuj ] Architektura
- Drezno stało sie w XVIII wieku jednym z głównych , najbogatszych i najprężniejszych miast Europy. Wiele budowli świadczy o jego dawnej świetności; Zwinger , Frauenkirche w Dreźnie , Katedra św. Trójcy w Dreźnie . Architektem Zwingeru i wielu innych budowli był Matthäus Daniel Pöppelmann .
[ edytuj ] Muzyka
Saksonia już w XVII wieku był jedna z europejskich stolic muzycznych. W XVIII wieku tworzą tam m.in.: Johann Sebastian Bach i Johann Adolph Hasse .
[ edytuj ] Nauka
W roku 1708 Johann Friedrich Böttger odkrył tajniki wyrobu porcelany, dzięki czemu Europa nie była już uzależniona wyłącznie od azjatyckich dostaw.
[ edytuj ] Bibliografia
- Karl Czok , Am Hofe August des Starken, Edition Leipzig, Leipzig 1989
- Karl Czok , August der Starke und Kursachsen, Koehler u. Amelang, Leipzig 1987.
- Piotr Napierała , "Die polnisch-sächsische Union (1697-1763) - Polens letzte Hoffnung - Sachsens Traum von der Macht" [w:] Polen un Deutschland. Zusammenleben und -wirken, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 2006.
- Jacek Staszewski , August II Mocny , Wrocław Warszawa Kraków (Ossolineum) 1998. ISBN 83-04-04387-4
- Jacek Staszewski , August III Sas , Wrocław Warszawa Kraków Gdańsk Łódź (Ossolineum) 1989.
- Jacek Staszewski , Polacy w osiemnastowiecznym Dreźnie
- Jacek Staszewski , August III. Kurfürst von Sachsen und König von Polen. Eine Biographie, Berlin 1996
- Jacek Staszewski , O miejsce w Europie. Stosunki Polski i Saksonii z Francją na przełomie XVII i XVIII wieku, Warszawa 1973.
- Fritz Löffler , Bernardo Bellotto genannt Canaletto : Dresden im 18. Jahrhundert, 2007.
[ edytuj ] Zobacz też
.svg&filetimestamp=20090925124306){kind=small}
.png&filetimestamp=20061218115514){kind=small}
.gif&filetimestamp=20070605173218){kind=small}
.svg&filetimestamp=20080309020503){kind=small}
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
