Sampling (muzyka)

Ten artykuł dotyczy pojęcia muzycznego. Zobacz też: inne znaczenia pojęcia "sampling" .

Samplowanie (ang. sampling) – użycie fragmentu wcześniej dokonanego nagrania muzycznego, zwanego samplem jako elementu tworzonego utworu przy użyciu specjalnego instrumentu zwanego samplerem (lub komputera ). Sample uzyskuje się w sposób naturalny bądź sztuczny. Najczęściej sample stanowią pojedyncze dźwięki instrumentów naturalnych (np. sample perkusyjne ) lub odpowiednio wycięte części innych utworów.

[ edytuj ] Historia

Po raz pierwszy taką technikę zastosowali w latach 40. XX wieku awangardowi twórcy muzyki konkretnej ( Pierre Schaeffer ). W roku 1956 Bill Buchanan i Dickie Goodman użyli samplingu w nagraniu The Flying Saucer, w którym wykorzystali fragmenty popularnych piosenek. Sampling wykorzystywali w swojej twórczości także The Beatles , Frank Zappa i Pink Floyd . Na szeroką skalę technikę samplowania zaczęli w latach siedemdziesiątych stosować jamajscy didżeje , tworzący reggae i dub (np. Lee "Scratch" Perry ). Pierwszym nagraniem dokonanym przy użyciu samplowania, które odniosło sukces i wyznaczyło kierunek rozwoju muzyki hiphopowej , było Rappers Delight zespołu The Sugarhill Gang z końca lat 70. (samplowano w nim utwór zespołu Chic – "Good Times"). Wtedy też pojawiły się pierwsze prawne problemy dotyczące wykorzystywania fragmentów cudzych nagrań, oskarżono np. George'a Harrisona o wykorzystanie fragmentu melodii utworu He's so fine The Chiffons w piosence My sweet Lord. W latach 80. nie było to już przyjmowane jedynie jako plagiat .

[ edytuj ] Technika

Sampler Fairlight CMI z lat 70.

W czasach poprzedzających epokę elektroniki cyfrowej samplowania dokonywano za pomocą taśmy filmowej (w właściwie jej optycznej ścieżką dźwiękowej – jednym z najbardziej znanych przykładów jest "Weekend" Waltera Rutmanna z roku 1930 ), miękkich płyt gramofonowych (wykorzystywana przez wielu kompozytorów w latach 30. , m.in. Dariusa Milhauda, Johna Cage'a , a w końcu lat 40. przez Pierre'a Schaeffera i Pierre'a Henry'ego w pionierskich realizacjach muzyki konkretnej), a także taśmy magnetycznej ^[1]. Pierwsze komercyjne samplery oparte na technice cyfrowej, Fairlight CMI i Synclavier , pojawiły się w latach 70 .

Kilka typowych zastosowań samplerów to^[1]:

imitowanie brzmień różnych instrumentów (np. akustycznych)
cyfrowa synteza oparta na próbkowanych brzmieniach oscylatorów
uzyskiwanie niekonwencjonalnych efektów, np. zwalniania, cofania, filtrowania
tworzenie kombinacji niemożliwych do uzyskania w inny sposób, np. polifoniczne wersje monofonicznych instrumentów, wielowarstwowe barwy łączące próbki pochodzące z różnych źródeł
obróbka i odtwarzanie całych fraz (wykorzystanie w roli magnetofonu wielośladowego)
budowa systemu modularnego z wykorzystanie indywidualnych wyjść audio i zewnętrznych procesorów .

[ edytuj ] Zobacz też

Remiks
Loop

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 Dariusz Mazurowski. Próbkuj to sam, czyli sampling kreatywny . „ Estrada i Studio ”. 62, s. 28-35, listopad 2001 ( pol. ). [dostęp 2 lipca 2010].

[EiS-0] 1,0 ^1,1 Dariusz Mazurowski. Próbkuj to sam, czyli sampling kreatywny . „ Estrada i Studio ”. 62, s. 28-35, listopad 2001 ( pol. ). [dostęp 2 lipca 2010].

[1]