Sekunda

sekunda (s)
Układ	SI , CGS
Wymiar	$\mathrm{[s]}$
Jednostka	czasu , okresu
Typowe symbole wielkości	t, T, τ
w jednostkach SI	podstawowa
w jednostkach CGS	podstawowa
Pochodzenie nazwy	łac. pars minuta secunda – druga mała część

Sekundy odmierzane przez wskazówkę zegarka (wskazówka sekundowa jest rozmyta)

Sekunda ( łac. secunda – następna, najbliższa) – jednostka czasu , jednostka podstawowa większości układów jednostek miar np. SI , MKS , CGS – obecnie oznaczana s, niegdyś sek.

Jest to czas równy 9 192 631 770 okresom promieniowania odpowiadającego przejściu między dwoma poziomami F = 3 i F = 4 struktury nadsubtelnej stanu podstawowego ²S_1/2 atomu cezu ¹³³ Cs (powyższa definicja odnosi się do atomu cezu w spoczynku w temperaturze 0 K) . Definicja ta, obowiązująca od 1967 r., została ustalona przez XIII Generalną Konferencję Miar . Poprzednio sekundę definiowano jako 1/31 556 925, 9747 część roku zwrotnikowego 1900 (XI Generalna Konferencja Miar z 1960 r.) lub 1/86400 część doby (do 1960 r.).

Termin sekunda pochodzi od łacińskiego wyrażenia pars minuta secunda (druga mała część).

Określenie sekunda jest stosowane także jako miara kąta i interwał muzyczny .

Przedrostki SI

Wielokrotności i podwielokrotności sekundy (wyróżniono najczęściej używane):

Wielokrotności				Podwielokrotności
Mnożnik	Nazwa	Symbol		Mnożnik	Nazwa	Symbol
100	sekunda	s
101	dekasekunda	das		10–1	decysekunda	ds
102	hektosekunda	hs		10–2	centysekunda	cs
103	kilosekunda	ks		10–3	milisekunda	ms
106	megasekunda	Ms		10–6	mikrosekunda	µs
109	gigasekunda	Gs		10–9	nanosekunda	ns
1012	terasekunda	Ts		10–12	pikosekunda	ps
1015	petasekunda	Ps		10–15	femtosekunda	fs
1018	eksasekunda	Es		10–18	attosekunda	as
1021	zettasekunda	Zs		10–21	zeptosekunda	zs
1024	jottasekunda	Ys		10–24	joktosekunda	ys

W praktyce używa się tylko niektórych podwielokrotności jednostki, ponieważ wielokrotności jako mało naturalne zastępowane są innymi, choć nienależącymi do układu SI , ale za to łatwiejszymi do wyobrażenia, takimi jak minuta , godzina , doba , tydzień , miesiąc , rok itd. Jedna z wielokrotności SI – gigasekunda – mogłaby prowadzić do nieporozumień, ponieważ jej skrót jest identyczny z jednostką indukcji magnetycznej Gs układu CGS (podobnie: ps jako pikosekunda lub parsek ).

Wielokrotności sekundy

• 1 hektosekunda to 1 minuta i 40 sekund.
• 1 kilosekunda to ok. 17 minut.
• 3, 6 ks to 1 godzina.
• 10 kilosekund to ok. 2 godziny i 50 minut.
• 100 kilosekund to ok. 1 dzień i 4 godziny.
• 1 megasekunda to ok. 11 dni i 13 godzin.
• 10 megasekund to ok. 3 miesiące i 25 dni.
• 100 megasekund to ok. 3 lata i 2 miesiące.
• 1 gigasekunda to ok. 32 lata.
• 10 gigasekund to ok. 3 wieki.
• 100 gigasekund to ok. 3 tysiąclecia.
• 1 terasekunda to ok. 32 tysiąclecia.
• 1 petasekunda to ok. 31689 tysiącleci.

Zobacz też

• kwarta
• tercja
• sekunda przestępna
• minuta
• godzina
• doba
• rok
• wiek
• tysiąclecie

Linki zewnętrzne

• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar ( Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1638 )