Sojusz Trzech Cesarzy

Aleksander II Romanow - cesarz Wszechrusi

Wilhelm I Hohenzollern - cesarz niemiecki

Sojusz Trzech Cesarzy – porozumienie monarchów Imperium Rosyjskiego , Cesarstwa Niemieckiego i Austro-Węgier sformalizowane 22 października 1873 , na mocy którego zobowiązywali się oni do wzajemnych konsultacji w razie rozbieżnych interesów, zachowania pokoju w Europie oraz szukania wspólnego rozwiązania w razie agresji państw trzecich.

Sytuacja po zjednoczeniu Niemiec

Początek lat 70. XIX wieku przyniósł zmiany w polityce Austro-Węgierskiej . Z urzędu ministra spraw zagranicznych odszedł hrabia Friedrich von Beust , rzecznik konfrontacji z Prusami w celu odzyskania przez Austrię czołowej pozycji w Rzeszy Niemieckiej . 8 listopada 1871 jego miejsce zajął Węgier , hrabia Gyula Andrássy , zwolennik ekspansji C. K. Monarchii na Bałkanach . Uważał on, że jedynym państwem, które mogłyby poprzeć taką politykę są właśnie zjednoczone przez Prusy Niemcy, do tej pory nieobecne w tym regionie. Zwrot ten spotkał się z życzliwą reakcją Niemiec, jako że przesunięcie wektora ekspansji austriackiej na południe odciągało dwór Habsburgów od prób powrotu do polityki niemieckiej. Dodatkowo kanclerz Rzeszy, książę Otto von Bismarck dostrzegał możliwość zajęcia pozycji mediatora pomiędzy Rosją, a Austro-Węgrami. Obawiał się także porozumienia Rosji z pokonaną Francją , w związku z czym już w 1871 podjął zabiegi dyplomatyczne mające dokonać zbliżenia między Berlinem a Petersburgiem . Austro-Węgry i Rosja wprawdzie rywalizowały ze sobą na Bałkanach, ale zbliżał je wspólny antagonizm względem Imperium Osmańskiego .

W lutym 1871 cesarz niemiecki Wilhelm I wysłał do cesarza Rosji Aleksandra II telegram, z wyrazami wdzięczności za postawę Rosji w wojnie z Francją . Tymczasem "Żelazny Kanclerz" wskazywał na wspólnotę interesów obu państw, zwłaszcza w kontekście sprawy polskiej. Starano się też podkreślać dobre relacje łączące Hohenzollernów z Romanowami .

Zawarcie układów

Europa w 1890

Franciszek Józef I - cesarz Austro-Węgier

We wrześniu 1872 doszło do spotkania trzech monarchów w Berlinie . Nie podpisano wówczas żadnych formalnych aktów, jednak doszło do porozumienia w kwestii dążenia do umocnienia pozycji trzech dynastii, w czasach walki społeczeństw o liberalizację systemów. Ponadto Niemcy podkreśliły swoje poszanowanie dla integralności terytorialnej Austro-Węgier, a Aleksander II i Franciszek Józef I zgodzili się na wspólne konsultacje w kwestiach polityki bałkańskiej.

6 maja 1873 w Petersburgu doszło do zawarcia tajnej konwencji wojskowej, pomiędzy cesarzem niemieckim i rosyjskim. Na mocy porozumienia oba państwa zobowiązały się do utrwalenia stanu pokoju istniejącego obecnie w Europie i oddalenia ryzyka wojny oraz wzajemnej pomocy, w liczbie 200 tysięcy ludzi w oddziałach bojowych, w razie agresji państw trzecich. O treści konwencji poinformowano monarchę Austro-Węgier, a 6 czerwca 1873 w Schönbrunn zawarto porozumienie rosyjsko-austro-węgierskie. Władcy zobowiązali się w nim do wzajemnych konsultacji w razie rozbieżności punktów widzenia, zachowania, a jeśli trzeba, narzucenia pokoju w Europie oraz znalezienie porozumienia w razie agresji innego mocarstwa. 22 października 1873 do powyższego układu dołączył cesarz Wilhelm I, co zakończyło proces formalizowania Sojuszu Trzech Cesarzy.

Konsekwencją zawarcia Sojuszu Trzech Cesarzy był Traktat reasekuracyjny , podpisany 18 czerwca 1887 .

Zobacz też

• Dwuprzymierze
• Święte Przymierze
• Przymierze trzech czarnych orłów

Bibliografia

• Wiesław Dobrzycki : Europa od zjednoczenia Niemiec do I wojny światowej. W: Wiesław Dobrzycki: Historia stosunków międzynarodowych 1815-1945. Wyd. X. Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, 2007, s. 157-159. ISBN 978-83-7383-062-2 .