Sozologia

Sozologia (gr. sódzo=ochraniam, sódzein=ochraniać + lógos=nauka) - nauka o czynnej ochronie środowiska naturalnego , nauka zajmująca się problemami ochrony środowiska , przyczynami i następstwami niekorzystnych zmian w strukturze i funkcjonowaniu układów przyrodniczych (ekologicznych), zmian wynikających z rozwoju cywilizacji oraz sposobami zapobiegania im i łagodzenia ich skutków. Sozologia to nauka zajmująca się problemami ochrony przyrody i jej zasobów, bada przyczyny i skutki przemian w naturalnych lub zmienionych przez człowieka układach przyrodniczych, zachodzących na skutek procesów antropogenicznych. Poszukuje skutecznych sposobów zapobiegania degradacji środowiska, w zakresie środowiska wodnego zajmuje się jego ochroną przed zanieczyszczeniem, eutrofizacją i degradacją wód. W ramach sozologii są opracowywane praktyczne metody działania zmierzające do zapobiegania lub łagodzenia skutków niekorzystnych zmian środowiska.

Sozologia opisuje zmiany w środowisku przyrodniczym (np. zanieczyszczenie wód , zanieczyszczenie powietrza i gleby ), zachodzące zwłaszcza pod wpływem czynników postępu technicznego i sposoby zapewniające trwałość jego użytkowania, korzystająca z metod badań ochrony środowiska i nowocześnie ujmowanej geografii .

Sozologia jest nauką kompleksową (interdyscyplinarną), ściśle związaną z ekologią , geologią i geografią , wykorzystuje wiedzę z różnych nauk technicznych, ekonomicznych i humanistycznych. Sozologia swoje działania opiera na podstawach ekologii i pokrewnych nauk przyrodniczych takich jak: rolnictwo , leśnictwo , rybołówstwo i łowiectwo . Czasami sozologia uważana za dział ekologii stosowanej .

Sozologia zajmuje się zabezpieczeniem przed degradacją zasobów przyrody oraz racjonalnym ich gospodarowaniem, w celu zapewnienia trwałości jego użytkowania. W zakresie zainteresowań sozologii są także tzw. choroby cywilizacyjne .

Termin sozologia został wprowadzony w 1965 r. przez polskiego geologa W. Goetla .

Michajłow definiuje sozologię jako: Nauka o przyrodniczych i doraźnych skutkach, a także dalszych następstwach przemian zachodzących zarówno w naturalnym, jak i uprzednio już odkształconych układach przyrody na mniejszych lub większych obszarach biosfery w wyniku działalności społecznej i gospodarczej człowieka oraz o skutecznych sposobach zapobiegania jej ujemnym następstwom dla społeczeństwa lub przynajmniej o możliwościach maksymalnego ich załagodzenia.

Działy sozologii:

• sozologia szczegółowa
• sozologia dynamiczna
• sozologia planistyczna
• sozotechnika
• sozografia
• sozonomia

Zobacz też

• Ekologia
• Zasoby wodne
• Oszczędzanie wody
• Ochrona środowiska
• Ochrona przyrody
• Ekologia krajobrazu
• Efekt cieplarniany
• Zrównoważony rozwój
• Trwały i zrównoważony rozwój

Bibliografia

• Ekologia, słownik encyklopedyczny. Wydawnictwo Europa, 2006.
• L. Żmudziński , R. Kornijów , J. Bolałek, A. Górniak , K. Olańczuk-Neyman, A. Pęczalska, K. Korzeniewski. Słownik hydrobiologiczny. Wyd. PWN, Warszawa 2002.
• Leksykon ochrony środowiska ze słownikami polsko-angielskim, angielsko-polskim, polsko-niemieckim, niemiecko-polskim. Fundacja Ecobaltic, Gdańsk 1995.
• H. Tłuszczyk, A. Stankiewicz. Słownik szkolny – ekologia. WSiP, Warszawa 1996.