Statut

Statut − akt prawny regulujący zadania, strukturę organizacyjną i sposób działania podmiotu prawa publicznego lub prywatnego .

Statut jest pojęciem języka prawnego , a nie jednolicie uregulowaną instytucją prawną. Identyczna dla wszystkich statutów jest tylko ich funkcja: statut określa wewnętrzną organizację, cele istnienia, tryb działania i podobne zagadnienia ustrojowe danego podmiotu prawa. Tu jednak już kończą się podobieństwa, ponieważ podmiot ten może należeć do sfery prawa publicznego albo prywatnego - w których statuty są zupełnie czym innym. Zresztą również w ramach prawa publicznego i prywatnego nie ma jednolitej regulacji pojęć statutu. Wymagania co do formy i treści poszczególnych rodzajów statutów określają każdorazowo inne przepisy.

W prawie publicznym statut jest aktem władczym organu administracji publicznej, a jego przedmiotem jest - najogólniej rzecz ujmując - instytucja publiczna. Na podstawie statutów działają wszelkie urzędy administracyjne (nie: organy administracji , które działają na podstawie ustaw!): urzędy jednostek samorządu terytorialnego oraz urzędy centralnych i terenowych organów administracji rządowej (wszelkie ministerstwa i kancelarie), a także agencje administracyjne , fundusze , zakłady administracyjne (szkoły, biblioteki, muzea) i inne instytucje publiczne. Statuty prawa publicznego są zazwyczaj nadawane przez organy nadrzędne nad regulowanymi podmiotami, w drodze aktu normatywnego , na podstawie przepisu ustawy. Statuty jednostek samorządu terytorialnego i zawodowego nadają sobie same te jednostki w drodze odpowiednich uchwał .

Prawo wymaga, by statut miały

W prawie prywatnym statut jest wspólnym oświadczeniem woli podmiotów tworzących osobę prawną i dotyczy tej właśnie tworzonej osoby prawnej. Prawo wymaga, by statut miały:

1. fundusze inwestycyjne ,
2. fundusze emerytalne ,
3. spółdzielnie ,
4. przedsiębiorstwa państwowe ,
5. partie polityczne ,
6. stowarzyszenia ,
7. związki zawodowe ,
8. jednostki badawczo-rozwojowe ,
9. spółki komandytowo-akcyjne ,
10. spółki akcyjne ,
11. wszelkie szkoły wyższe - państwowe i niepaństwowe. cywilne i wojskowe, „ogólne" i wyspecjalizowane,
12. fundacje ,
13. związki wyznaniowe ,
14. koło naukowe .

Statut może podlegać zatwierdzeniu przez organ władzy publicznej. Może być również (i z reguły jest) wymagany przy rejestracji osoby prawnej, czy to w Krajowym Rejestrze Sądowym czy w rejestrze administracyjnym.

Jako "statuty" określano dawniej również ustawy zasadnicze nadane przez suwerenów zewnętrznych (np. Statut Organiczny dla Królestwa Polskiego , Statut Organiczny Województwa Śląskiego ) oraz wydawane przez władców zbiory praw (zwanych wówczas przywilejami ), które dziś określilibyśmy jako kodeksy lub ustawy (np. Statut Kazimierza Jagiellończyka ), a nawet po prostu ważniejsze akty prawne (np. statuty piotrkowskie ).

Pojęcia "statut" nie należy mylić z pojęciem "status", które dotyczy zupełnie czego innego (sytuacji prawnej danego podmiotu).

Statut w prawie prywatnym międzynarodowym

W prawie prywatnym międzynarodowym statut to "prawo właściwe dla jakiegoś zakresu na podstawie miarodajnych w tej mierze norm kolizyjnych ".

Wyróżnia się statuty rzeczowy, kontraktowy, rozwodowy i personalny.

W zależności do subokreślnika temporalnego wyróżnia się statut niezmienny lub zmienny.

Zmiany statutu i związane z tym kwestie intertemporalne polska ustawa Prawo prywatne międzynarodowe z 1965 roku nakazuje rozstrzygać według reguł ukształtowanych na użytek stosunków cywilnoprawnych.

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii .