Sycylia

Sycylia
Flaga regionu
Podstawowe dane:
Stolica :	Palermo
Powierzchnia :	25 710 km²
Ludność :	5 036 666
Gęstość zalud. :	195, 1 os./km²
Dane administracyjne:
Prowincje :	9
Gminy:	390
Położenie regionu

Topografia Sycylii

Sycylia ( wł. , łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego , od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska . Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.

Razem z wyspami Wyspy Liparyjskie , Egady , Wyspy Pelagijskie i Pantelleria tworzy od 1946 roku region autonomiczny we Włoszech (o powierzchni 25, 7 tys. km² i 5, 1 mln ludności). Najwyższym wzniesieniem na wyspie jest wulkan Etna (3323 m n.p.m.). Na wyspie panuje klimat śródziemnomorski . Rozbudowana sieć rzeczna, największe rzeki to: Salso , Simeto , Platani .

Region Sycylia jest podzielony na 9 prowincji : Palermo , Katania , Mesyna , Syrakuzy , Trapani , Ragusa , Caltanissetta , Agrigento i Enna .

Historia

Pierwszymi znanymi mieszkańcami Sycylii byli Sykanowie , Sykulowie i Elymowie . Od XI wieku p.n.e. wyspa była kolonizowana przez Fenicjan , którzy założyli Palermo (wtedy Panormus). Od VIII wieku p.n.e. rozpoczęła się grecka kolonizacja wyspy . Kolonizatorzy z Hellady założyli takie miasta jak: Syrakuzy , Katanię i Mesynę (wtedy zwaną Zancle). Greckie miasta rozwijały się wspaniale stając się jednymi z ważniejszych miast greckich starożytnego świata (np. Syrakuzy). Właśnie to miasto w V wieku p.n.e. objęło władzę nad resztą greckich kolonii. W tym czasie odżyły też za sprawą Kartaginy fenickie wpływy na wyspie i po ciężkich bojach z Grekami Kartagińczycy opanowali przed rokiem 400 p.n.e. zachodnią część wyspy. Aż do III wieku p.n.e. trwały grecko-kartagińskie walki o panowanie nad Sycylią. Wtedy to do konfliktu włączyli się Rzymianie .

Po pierwszej wojnie punickiej Rzym wyparł Kartaginę z wyspy, a następnie w roku 215 p.n.e. , po śmierci ostatniego władcy Syrakuz, stał się jedynym właścicielem wyspy, czyniąc z niej rzymską prowincję. Pod rządami Rzymian Sycylia stała się spichlerzem Rzymu. Główną siłą roboczą byli niewolnicy, którzy wszczęli wiele powstań (m.in. w latach 135 - 132 p.n.e. i 104 - 100 p.n.e. ), bezwzględnie stłumionych przez wojska rzymskiego imperium. W połowie V wieku naszej ery Sycylia znalazła się w rękach Wandalów , którzy niewiele wcześniej opanowali Afrykę Północną . W roku 493 wyspę zdobyli Ostrogoci , a w 535 została wcielona do Bizancjum przez Belizariusza . W IX wieku (828) Sycylię podbili Arabowie i następnie rządzili nią przez kolejne dwa stulecia. Wyspę z rąk arabskich wydarli w latach 1060 - 91 Normanowie pod wodzą Rogera I . Roger II został w roku 1130 pierwszym królem Sycylii. Władca ten miał duży udział w przekazaniu arabskiej wiedzy Europie . Po śmierci ostatniego z normańskich królów w roku 1194 nowym władcą Sycylii został cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Henryk VI , a później Fryderyk II , który rządził wyspą od 1197 do 1250 roku.

W roku 1266 papież Klemens IV koronował Karola I z dynastii andegaweńskiej , który wcześniej zamordował syna Fryderyka II, Manfreda, na króla Neapolu i Sycylii. Jego rządy nie spotkały się jednak z ciepłym przyjęciem i 30 marca 1282 wybuchła rewolta, która określana jest w literaturze jako nieszpory sycylijskie . Sycylijczycy powołali na króla Piotra III z Aragonii . Wywołało to wojnę między Andegawenami i Aragonią. 31 sierpnia 1302 działania wojenne zostały zakończone pokojem w Caltabellotta . Władcą Sycylii został Fryderyk II ( 1296 - 1337 ) z Aragonii , a południowe Włochy pozostały w rękach Andegawenów. Po wygaśnięciu sycylijskiej linii aragońskiej dynastii w roku 1409 władzę na wyspie objęła główna linia z Aragonii. Trzydzieści trzy lata później Alfons V Aragoński zjednoczył Sycylię z królestwem Neapolu .

Na początku XVI wieku władzę w Hiszpanii (a tym samym i na Sycylii) przejęli Habsburgowie . Po nich rządy nad wyspą przejęli Burbonowie ( 1735 ). W roku 1816 południowe Włochy i Sycylia zostały zjednoczone przez Ferdynanda I , tworząc Królestwo Obojga Sycylii . W pierwszej połowie XIX wieku wyspą wstrząsały rebelie (w roku 1820 oraz w latach 1848 - 49 ).

W roku 1860 na czele swoich oddziałów wylądował na Sycylii Giuseppe Garibaldi . Opanował wyspę, a ta wkrótce przyłączyła się do królestwa Sardynii , aby potem wraz z całym królestwem wejść do zjednoczonych Włoch. O wejściu w skład Włoch zadecydował plebiscyt z 1861 roku. W ramach państwa włoskiego Sycylia była biednym, prowincjonalnym regionem.

Podczas drugiej wojny światowej ( 1943 rok) na wyspie wylądował silny desant aliancki i po trwających blisko miesiąc walkach opanował Sycylię. W 1947 wyspa otrzymała autonomię. Najpoważniejszym problemem wyspy po drugiej wojnie światowej była bardzo silna mafia , która zdominowała miejscową gospodarkę i politykę . Po zabójstwach włoskich sędziów śledczych Giovanniego Falcone i Paolo Borsellino w 1992 roku, władze przystąpiły do zdecydowanej walki ze zorganizowaną przestępczością na wyspie i do roku 1998 mafia została znacznie osłabiona. Mimo silnego wsparcia gospodarczego władz w Rzymie Sycylia pozostaje cały czas jednym z biedniejszych regionów Włoch.

Linki zewnętrzne

• Strona internetowa regionu Sycylia