Syzyfowe prace

Syzyfowe prace
Autor	Stefan Żeromski jako Maurycy Zych
Miejsce wydania	Szablon:Państwo dane Imperium Rosyjskie
Język	polski
Data I wyd.	1897
Typ utworu	powieść
Data I wyd. polskiego	1897

Syzyfowe prace – powieść Stefana Żeromskiego , która po raz pierwszy ukazała się w Nowej Reformie od 7 lipca do 24 września 1897 roku. Żeromski opublikował ją pod pseudonimem Maurycy Zych. Pod tymże pseudonimem wydał ją w formie książkowej we Lwowie w 1898 r. Ocenzurowana i przygotowana do druku przez pisarza powieść ukazała się w zaborze rosyjskim w 1909 r. pod tytułem Andrzej Radek, czyli Syzyfowe prace.

W Syzyfowych pracach autor na podstawie własnych doświadczeń z dzieciństwa i lat młodzieńczych przedstawił obraz szkoły w rosyjskim Królestwie Polskim i walkę polskiej młodzieży z rusyfikacją . Tytułowe syzyfowe prace mają się odnosić do bezcelowych wysiłków zaborców rosyjskich mających na celu zrusyfikowanie młodzieży polskiej.

W 2000 roku powstała ekranizacja powieści ( film i serial ) w reż. Pawła Komorowskiego z Franciszkiem Pieczką , Alicją Bachledą-Curuś i Łukaszem Garlickim w rolach głównych.

Bohaterowie

• Marcin Borowicz – Poświęcony jest mu jeden z trzech wątków książki. Jest głównym bohaterem powieści Stefana Żeromskiego Jego losy opisane są na przestrzeni kilku lat.
• Andrzej Radek (lub Jędrzej Radek) – Drugi z trzech głównych bohaterów i to jemu jest poświęcony drugi wątek książki. Pochodzi z Pajęczyna Dolnego, z rodziny chłopskiej. Początkowo chodził do progimnazjum w Pyrzogłowach. Następnie przeniósł się do szkoły klasycznej w Klerykowie .
• Bernard Zygier (lub Bernard Sieger) – Trzeci i ostatni główny bohater. Jemu autor poświęcił ostatni wątek książki. Został wydalony z gimnazjum w Warszawie za patriotyzm. Przybywa do Klerykowa, by uczęszczać na lekcje w klerykowskim gimnazjum.
• nauczyciele gimnazjum w Klerykowie
  • Majewski – nauczyciel klasy wstępnej
  • Rudolf Leim – nauczyciel łaciny
  • Pietrow – nowy nauczyciel łaciny (po wakacjach)
  • Iłarion Stiepanycz Ozierskij – nauczyciel języka rosyjskiego
  • profesor Sztetter – nauczyciel nieobowiązkowego przedmiotu języka polskiego
  • profesor Nogacki – nauczyciel arytmetyki
  • Kostriulew – nauczyciel historii
  • Kriestoobriadnikow – dyrektor gimnazjum
  • inspektor Zabielskij – pomocnik dyrektora
  • ksiądz Wargulski
• Pazur
• Makowicz
• Tomasz Walecki, pseudonim: "Figa" – uczeń gimnazjum w Klerykowie. Podczas lekcji historii wystąpił w obronie katolickiej wiary, za co został surowo ukarany.
• Bracia Daleszowscy
• Anna Stogowska – zwana Birutą. Uczennica żeńskiego gimnazjum. Marcin poznał ją w 7 klasie. Córka polskiego lekarza i Rosjanki. Matka chciała wychować dzieci na prawdziwych Polaków. Po śmierci matki Anna przejęła jej domowe obowiązki. Była pracowita, zamknięta w sobie, zbuntowana. Koleżanki uważały ją za dziwaczkę. Wraz z rodziną wyjechała w głąb Rosji.
• Rodzice Marcina (Helena i Walenty) – matka Marcina, chorowita i wrażliwa kobieta. Umiera w połowie akcji książki. Przesadnie rozpieszczała jedynaka; zależało jej na wykształceniu Marcinka. Ojciec był zubożałym właścicielem ziemskim, utracił majątek po powstaniu styczniowym. Pracowity i troskliwy.
• Antoni Paluszkiewicz (Kawka) – nauczyciel dwóch młodych paniczów, był pierwszym nauczycielem Andrzeja Radka
• pani Przepiórkowska – prowadziła stancję dla chłopców, nazywana przez chłopców Przepiórzycą
• radcy Somonowicz i Grzebicki – spekulatorzy polityczni. Często odwiedzali "starą Przepiórzycę".
• Szymon Noga – mistrz w sztuce łowieckiej. Opowiedział Marcinowi o zabitym powstańcu.
• Ferdynand Wiechowski – nauczyciel w szkole, w Owczarach.
• Marcjanna Wiechowska – żona pana Wiechowskiego.
• Piotr Michcik – uczeń ze szkoły w Owczarach. Dobrze czytał po rosyjsku.
• Romek Gumowicz – bójka na przerwie.
• Jędrek – służący u Borowiczów.
• Szwarc – inaczej Buła. Kolega Marcina Borowicza.

Ciekawostki

Stefan Żeromski pod przejrzystymi kryptonimami ukrył szkołę w Pińczowie jako progimnazjum w Pyrzygłowach i gimnazjum kieleckie jako szkoła w Klerykowie. Pod osobą Andrzeja Radka ukrył swego bliskiego przyjaciela Jana Wacława Machajskiego , syna mieszczanina pińczowskiego

Linki zewnętrzne

• Syzyfowe prace w serwisie Wolne Lektury

Informacje w  siostrzanych projektach

  Teksty źródłowe   w Wikiźródłach
  Cytaty   w Wikicytatach