Trójprzymierze

Trójprzymierze w 1913

Trójprzymierze – tajny układ pomiędzy trzema państwami: Cesarstwem Niemieckim , Królestwem Włoch (do 3 maja 1915 ) i C.K. Austro-Węgrami , zawiązany 20 maja 1882 .

Trójprzymierze było rozwinięciem Dwuprzymierza , czyli sojuszu Niemiec i Austro-Węgier. Sojusz ten miał chronić oba państwa przed napaścią ze strony Rosji . Jednak skierowanie go przeciw Rosji (niezgodnie z myślą polityczną Bismarcka ) spowodowało jej sojusz z Francją i sprawiło, że Niemcy znalazły się pomiędzy nieprzyjaznymi sobie państwami.

Niemcy usiłowały znaleźć równowagę na drugiej granicy i wciągnęły do sojuszu Włochy, które miały zatargi z Francją w północnej Afryce ( Tunezja ). Włochy zastrzegły jednak, że sojusz ich nie obowiązuje w przypadku wojny z Wielką Brytanią .

Jednak Włochy i Francja wkrótce podzieliły się wpływami w Afryce i dla tego kraju sojusz z Austro-Węgrami zaczął być kłopotliwy. Włochy miały wiele spraw spornych z Austrią (chodziło głównie o rejon Trydentu należący do imperium habsburskiego , zamieszkany w większości przez Włochów ). Austro-Węgry również podejrzliwie patrzyły na zachodniego sojusznika. Mimo to, po 30 latach (w 1912 ) traktat został odnowiony. Do traktatu przystąpiła później również Bułgaria .

Gdy wybuchła I wojna światowa , Niemcy i Austro-Węgry stanęły po jednej stronie. Włochy uznały, że ponieważ w wojnie przeciw Niemcom udział wzięła Wielka Brytania oraz, że to Niemcy wypowiedziały wojnę Francji, to Włochy nie obowiązuje casus foederis .

Wkrótce (w 1915 ) państwa ententy uzyskały wystąpienie tego kraju z koalicji, obiecując terytoria Austro-Węgier i Włochy wypowiedziały wojnę niedawnym sojusznikom.

Po odejściu Włoch termin "Trójprzymierze" oznacza nieraz Niemcy, Austro-Węgry i Turcję , która podpisała sojusz z Niemcami 2 sierpnia 1914 . Po przystąpieniu do wojny również Bułgarii oficjalnie Państwa Centralne nazywano "Poczwórnym Przymierzem".

Ewolucja Trójprzymierza i Trójporozumienia

• 8 kwietnia 1904 - porozumienie francusko-brytyjskie ( entente cordiale ).
• 5 października 1908 - cesarz Franciszek Józef I ogłosił aneksję Bośni i Hercegowiny , Rosja uznała to 22 marca 1909.
• 24 października 1909 - w Racconigi car Mikołaj II i król Wiktor Emanuel III (Włochy) podpisali tajny układ, dotyczący zachowania status quo na Bałkanach , a gdyby doszło do niepożądanych wydarzeń powinny domagać się zasady narodowościowej z wyłączeniem obcego panowania.
• 6 listopada 1912 - Rosja i Francja podpisały konwencję morską uzgadniająca działania obu flot w przypadku wojny.
• 2 sierpnia 1914 - układ sojuszniczy Niemiec i Turcji ( Stambuł ).
• 1 października 1914 - mimo iż od początku wojny Rumunia zajmowała postawę neutralną, zawarła układ z Rosją, w którym otrzymała zapewnienie poparcia przyłączenia ziem Austro-Węgier zamieszkanych przez ludność rumuńską.
• 2 listopada 1914 - Rosja wypowiedziała wojnę Turcji.
• 5-6 listopada 1914 - Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Turcji.
• 25 kwietnia 1915 - Włochy zawarły tajny układ z Rosją, Francją i Wielka Brytanią w Londynie, w którym zobowiązały się, że przystąpią do wojny po ich stronie w ciągu miesiąca.
• 3 maja 1915 - rząd włoski zerwał traktat Trójprzymierza.

Zobacz też

• Państwa Centralne
• Ententa

Linki zewnętrzne

• http://www.lib.byu.edu/~rdh/wwi/1914 m/triporig.html – tekst Trójprzymierza z 1882 r. w języku francuskim
• http://www.lib.byu.edu/~rdh/wwi/1914 m/tripally.html – jw., w języku angielskim
• http://members.lycos.co.uk/wielkawojna/docs/docs.php?dokument=tripally – tłumaczenie polskie