Transformacja systemowa w Polsce

Transformacja systemowa w Polsce – ogół zmian zapoczątkowanych w latach 80. XX wieku , które ukierunkowane są na budowę wolnego rynku , stworzenie społeczeństwa obywatelskiego oraz demokratyzację .

Przebudowa państwa obejmuje niemal wszystkie sfery życia społecznego, dlatego na potrzeby badawcze wyróżnia się następujące podkategorie transformacji:

transformację ustrojową (wdrażanie instytucji i procedur demokratycznych),
transformację gospodarczą (tworzenie wolnego rynku opartego na własności prywatnej),
transformację społeczną (zmiana mentalności społecznej, akceptacja nowych reguł gry).

Polska jako pierwszy kraj w obozie socjalistycznym wkroczyła na drogę transformacji. Wraz z powstaniem NSZZ "Solidarność" w 1980 roku zaczęły się tworzyć zręby społeczeństwa obywatelskiego.

[ edytuj ] Transformacja ustrojowa

Zobacz więcej w artykule Ustrój polityczny Polski , w sekcji Transformacja ustrojowa .

Obrady Okrągłego Stołu i wybory z czerwca 1989 roku stanowiły natomiast początek transformacji ustrojowej.

Pierwsze częściowo wolne wybory odbyły się 4 i 18 czerwca 1989 – w ich wyniku Komitet Obywatelski "Solidarność" otrzymał maksymalną dopuszczoną liczbę miejsc w Sejmie. 24 sierpnia 1989 powstał pierwszy demokratyczny rząd Tadeusza Mazowieckiego . Rok później przeprowadzono wybory prezydenckie , które wygrał Lech Wałęsa .

Demokratyczne władze Polski przeprowadziły w czasie pierwszych lat III Rzeczypospolitej wiele istotnych zmian i reform. Początkowo wprowadzono zmiany do Konstytucji PRL zmieniające nazwę państwa na Rzeczpospolita Polska, przywracające do godła orła w koronie i odrzucające zasady komunistycznego systemu jednopartyjnego .

Zobacz też: Rozmowy w Magdalence , Nowela kwietniowa , Nowela grudniowa , Gruba kreska i Mała Konstytucja z 1992 .

[ edytuj ] Transformacja gospodarcza

Reformy rządu Mieczysława Rakowskiego w latach 1988–1989 uznawane są za inaugurację procesu transformacji gospodarczej.

W roku 1990 przyjęto pakiet reform gospodarczych znanych jako plan Balcerowicza , polegający na wprowadzeniu wolnego rynku , obniżeniu inflacji i deficytu budżetowego oraz na dążeniu do przyspieszenia wzrostu gospodarczego .

Zobacz też: Ustawa Wilczka , Program Komercjalizacji Przedsiębiorstw Państwowych i Program Powszechnej Prywatyzacji .

[ edytuj ] Transformacja społeczna

Zobacz więcej w artykule Społeczeństwo obywatelskie , w sekcji Społeczeństwo obywatelskie w Polsce .

[ edytuj ] Zobacz też

[ edytuj ] Bibliografia

Zbigniew Blok: Transformacja jako konwersja funkcji wewnątrzsystemowych na przykładzie Polski. Wydawnictwo UAM, Poznań 2006, ISBN 83-232-1706-8
Leszek Gilejko : Polska transformacja - Próba bilansu i nowa perspektywa , Res Humana nr 3/2009, s. 17-21.

Wikipedia - Wolna Encyklopedia