Transport

Barka przewożąca samochody – przykład transportu wodnego

Transport ( łac. transportare przenieść; przewieźć) – przemieszczanie ludzi, ładunków (przedmiot transportu) w przestrzeni przy wykorzystaniu odpowiednich środków ( środków transportu ). Potrzeby transportowe należą do grupy potrzeb wtórnych człowieka i są związane z faktem różnego rozmieszczenia przestrzennego zasobów, skupisk ludzkich i miejsc pracy. Transport towarzyszył ludzkości od samych początków rozwoju cywilizacji . Jest to, obok łączności , dział gospodarki , które zwiększają użyteczność dóbr poprzez ich przemieszczanie w przestrzeni. Transport jest ściśle powiązany z pozostałymi działami gospodarki. Jego rozwój warunkuje ich rozwój i odwrotnie – gorszy rozwój gospodarki lub transportu wiąże się z pogorszeniem sytuacji odpowiednio w transporcie i gospodarce^[1]^[2]. W połączeniu z logistyką oraz spedycją , transport wchodzi w skład branży TSL (transport-spedycja-logistyka).

[ edytuj ] Klasyfikacje transportu

Z punktu widzenia ekonomii transport polega na odpłatnym świadczeniu usług, których rezultatem jest najczęściej przemieszczenie osób i ładunków. Stąd też bierze się podstawowy podział transportu na transport pasażerski (komunikację) i transport towarowy (ładunków)^[1].

Inna często stosowana klasyfikacja transportu obejmuje podział ze względu na środowisko, w którym dany rodzaj transportu się odbywa^[3]. Obejmuje ona:

transport powietrzny (lotniczy) oraz
transport powierzchniowy, w skład którego wchodzą:

transport lądowy
transport wodny

Transport lądowy można podzielić dalej na:

Inny sposób podziału transportu lądowego obejmuje:

transport podziemny (np. metro )
transport naziemny
transport nadziemny

Transport wodny można podzielić dalej na:

transport śródlądowy
transport morski (bliski oraz daleki)

Dodatkowo wyróżnić można transport mieszany, czyli odbywający się więcej, niż jedną gałęzią transportu. W transporcie mieszanym wyróżnić można:

Z kolei pojęcie transport współmodalny oznacza transport realizowany w zgodzie z europejską polityką współmodalności.

Określenie transport używane jest również odnośnie przesyłu informacji i energii , choć nie jest w pełnym znaczeniu transportem.

[ edytuj ] Funkcje transportu

Rozróżnia się podział funkcji transportu na pierwotne i wtórne. Do funkcji pierwotnych należą funkcje przewozowe i związane z tym funkcje przeładunkowe. Do funkcji wtórnych zalicza się przede wszystkim funkcję zabezpieczania dróg (czyli budowy i utrzymania dróg) jak również funkcję odpowiedzialności.

[ edytuj ] Wpływ na środowisko

Transport należy do sektorów gospodarki o najbardziej szkodliwym wpływie na środowisko naturalne i zdrowie. Przykładowo w 2005 roku w UE-27 sektor ten był odpowiedzialny za wygenerowanie 19% dwutlenku węgla (około 984 megaton )^[4]. Dlatego też Unia Europejska w ramach polityki zrównoważonego rozwoju transportu podejmuje skoordynowane działania na rzecz ograniczenia tego szkodliwego wpływu poprzez integrację polityki transportowej z polityką ekologiczną. Efektem tych działań jest m.in.: zaostrzanie norm dotyczących emisji spalin, promocja alternatywnych źródeł energii ( biopaliwa , CNG , LPG ), oraz promocja środków transportu o mniejszym stopniu zużycia paliwa na tonę przewożonego ładunku (np. transport multimodalny, transport współmodalny , transport wodny śródlądowy).

[ edytuj ] Zobacz też

Portal :
Transport

Wikiprojekt :
Transport

Zobacz portal z wiadomościami w serwisie Wikinews na temat Transport

Historia: transport i podróże w I Rzeczypospolitej , Muzeum Transportu w Bratysławie
Organizacja i ekonomika transportu: ekonomika transportu , koszty transportu , giełda transportowa
Optymalizacja w transporcie: problem najkrótszej ścieżki , problem komiwojażera , problem chińskiego listonosza , problem marszrutyzacji , problem transportowy
Terminologia: system transportowy , środki transportu , infrastruktura
Inne: inżynieria transportowa , zarządzanie taborem

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 Włodzimierz Rydzkowski (red.), Krystyna Wojewódzka-Król (red.), aut: Henryk Babis [et al.]: Transport. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN , 2008, s. 1. ISBN 9788301142605 .
↑ Wykres ukazujący powiązanie Produktu Krajowego Brutto krajów UE-25 z transportem ładunków i pasażerów na przestrzeni lat 1995-2005 w "Glen Campbell. Panorama of Transport, 1990-2005 . „Statistical books”, s. 3, 2007-08-28. Eurostat . ISSN 1725-275X ( ang. ). "
↑ Jacek Żak: Transport. W: Danuta Kisperska-Moroń, Stanisław Krzyżaniak (red.): Logistyka. Poznań: ILiM , 2009, s. 142-144, seria: Biblioteka Logistyka. ISBN 978-83-87344-09-2 .
↑ Europejska Agencja ds. Środowiska Naturalnego: Energy and environment report 2008. 2008, s. 17. ISBN 978-92-9167-980-5 .

[transp-0] 1,0 ^1,1 Włodzimierz Rydzkowski (red.), Krystyna Wojewódzka-Król (red.), aut: Henryk Babis [et al.]: Transport. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN , 2008, s. 1. ISBN 9788301142605 .

[1] Wykres ukazujący powiązanie Produktu Krajowego Brutto krajów UE-25 z transportem ładunków i pasażerów na przestrzeni lat 1995-2005 w "Glen Campbell. Panorama of Transport, 1990-2005 . „Statistical books”, s. 3, 2007-08-28. Eurostat . ISSN 1725-275X ( ang. ). "

[logistyka-2] Jacek Żak: Transport. W: Danuta Kisperska-Moroń, Stanisław Krzyżaniak (red.): Logistyka. Poznań: ILiM , 2009, s. 142-144, seria: Biblioteka Logistyka. ISBN 978-83-87344-09-2 .

[3] Europejska Agencja ds. Środowiska Naturalnego: Energy and environment report 2008. 2008, s. 17. ISBN 978-92-9167-980-5 .

[1]

[2]

[3]

[4]

Wikipedia - Wolna Encyklopedia