Trypolis
| Trypolis طرابلس الغرب |
|
 |
|
| Państwo |  Libia |
| Gmina | Trypolis |
| Ludność (2005) • liczba ludności |
1 150 990 |
| Nr kierunkowy | +218 21 |
| Kod pocztowy | nie używa się |
| Tablice rejestracyjne | TRP |
| Miasta partnerskie |  Algier  Sarajewo  Belgrad  Belo Horizonte  Madryt |
|
Położenie na mapie Libii
  Trypolis
طرابلس الغرب |
|
| Na mapach: | |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa miasta | |
Trypolis ( arab. طرابلس – Ţarābulus al-Gharb) – stolica i największe miasto Libii , położone w północno-zachodniej części kraju, w Trypolitanii , nad Morzem Śródziemnym .
Miasto liczy 1, 5 mln mieszkańców ( 2003 ), podczas gdy w 1973 mieszkało tu ponad 481 tys. osób.
Trypolis to największe miasto kraju, a także główny port i ośrodek przemysłowy. Rozwinęły się tu takie gałęzie przemysłu jak spożywczy, meblarski, włókienniczy, metalowy, gumowy (produkcja opon) i poligraficzny. Znajdują się tu także zakłady odsalania wody morskiej, montownie samochodów i rafineria ropy naftowej . Międzynarodowy port lotniczy ma regularne połączenia z takimi miastami jak Rzym , Tunis , Bengazi , Akra , Kano czy Brazzaville .
Miasto jest siedzibą założonego w 1973 roku uniwersytetu Al-Fatih . Dużą część miasta zajmują tereny archeologiczne.
Spis treści |
[ edytuj ] Geografia
Trypolis jest położony nad Morzem Śródziemnym . Klimat ma typowo śródziemnomorski: gorące, suche lata oraz ciepłe zimy. Opady deszczu są bardzo małe.
[ edytuj ] Historia
[ edytuj ] Starożytność, średniowiecze, czasy nowożytne
Miasto leżące na gruzach starożytnej Oei, zostało nazwane od trzech fenickich portów z VII w. p.n.e. – leżących na wybrzeżu Trypolitanii: Oea, Sabrata i Leptis Magna. Około III w. p.n.e został stolicą Trypolitanii . Był on ważnym centrum handlowym. W 642 - 643 n.e. został zdobyty przez Arabów .
Jako stolica wilajatu Trypolis (należącego do Imperium Osmańskiego ) był ważnym centrum handlowym. Krzyżowały się tu drogi z najróżniejszych osad na Saharze (m.in. z Fazzanu , Ghadamisu i Ghatu ).
W latach 1510 - 1530 miasto okupowali Hiszpanie, następnie, do 1551 joannici , którzy wnieśli wkład do fortyfikowania najstarszej części Trypolisu. W 1551 miasto zostało podbite przez Turków Osmańskich i włączone do Imperium Osmańskiego jako stolica paszałyku - regionu administracyjnego zarządzanego przez paszę. Stało się wtedy ważnym portem dla piratów siejących strach wśród chrześcijan.
W 1714 roku na tron wszedł pasza Ahmed Karamanli, który rozpoczął okres rządów dynastii Karamanli. Miasto było wtedy w zasadzie niezależne od Porty Osmańskiej do 1835 roku, kiedy Stambuł na nowo narzucił kontrolę Trypolisowi. To w tym okresie miasto zaczyna się stopniowo powiększać i powstają obiekty wznoszone poza obrębem murów najstarszej części miasta.
[ edytuj ] XIX i XX wiek
W XIX wieku nastąpił wielki rozkwit piractwa w tym mieście. Panujący pasza w 1796 roku wystosował żądanie do USA . Chciał, za cenę 83 000 USD zabezpieczyć amerykańską flotę przed atakami ze strony piratów. Stany Zjednoczone nie zgodziły się na taki układ i wysłały wojska do miasta. Wojna trwała do 1803 roku. Amerykanie stracili dużo cennych okrętów wojskowych. Jednak pasza uległ i bez płacenia pieniędzy przez USA trzymał pieczę na bezpieczeństwem ich okrętów handlowych. 3 czerwca 1805 roku kolejny pasza zerwał pokój z USA, żądając 60 000 USD za uwolnienie amerykańskich ludzi. W 1815 Stany Zjednoczone znów okupywały miasto i pasza musiał ulec woli USA.
W latach 1842 i 1844 wybuchały liczne bunty przeciwko Turkom. Kiedy Francja rozpoczęła okupację Tunezji w 1881 Turcy znacznie powiększyli swoje wojska w Trypolisie.
W 1911 roku Włochy pod pretekstem ochrony swoich obywateli mieszkających w Trypolisie wypowiedziały wojnę Turcji i okupowały miasto. 1 października 1911 roku rozegrała się decydująca bitwa włosko-turecka, zakończona zwycięstwem Włochów .
Trypolis był kontrolowany przez Włochy do 1943 roku. Później nastąpiła okupacja brytyjska zakończona w 1951 roku niepodległością Libii .
15 kwietnia 1986 roku siły wojskowe USA zbombardowały miasto, gdyż rząd USA twierdził, że Libia wspiera terroryzm. W 2003 roku ONZ zniosła sankcje nałożone na Libię. Przyczyniło się do wzrostu gospodarczego miasta i rozwoju portu.
[ edytuj ] Zabytki
Liczne są zabytki z okresu rzymskiego. Do najbardziej znanych należy łuk triumfalny Marka Aureliusza . Ważnymi zabytkami są położone w najstarszej części miasta liczne meczety: An-Naka مسجد الناقة z XVII w. , uważany za najstarszy w Trypolisie, Karamanli مسجد قرمانلي ( XVIII w. ), Gurdżi مسجد قرجي(1 poł. XIX w. ), czyli meczet Gruzina, ponieważ jego fundator pochodził z Gruzji. Na uwagę zasługuje cytadela, zwana As-saraj al-hamra (arab. "pałac czerwony" السراي الحمراء), zapewne od koloru tynku, w której obecnie mieści się muzeum historii i historii naturalnej), przy Placu Zielonym (As-saha al-chadra الساحة الخضراء) oraz pozostałości domów, świątyni i murów obronnych.
[ edytuj ] Religia w Trypolisie
Oprócz zdecydownej większości muzułmanów w mieście istnieją również małe grupy chrześcijan .
[ edytuj ] Chrześcijanie w Trypolisie
W dzielnicy Ad-Dahra الضحرة, niedaleko centrum miasta, mieści się niewielki kościół rzymskokatolicki , pod wezwaniem św. Franciszka, w którym nabożeństwa odbywają się dla katolików wszystkich obrządków, po angielsku , włosku i arabsku . W parafii tej posługę duszpasterską odprawiają franciszkanie , których obecność w Trypolisie datuje się od co najmniej początku XVII w.; początkowo działali jako duszpasterze wśród jeńców chrześcijańskich, następnie wśród imigrantów z Włoch i Malty . Okazała katedra rzymskokatolicka przy Placu Algierskim w centrum Trypolisu, przypominająca niechlubny okres kolonizacji włoskiej, obecnie służy za meczet . Jedyny biskup obsługuje społeczność włoską.
W Trypolisie istnieje również kilka małych wspólnot chrześcijańskich, składających się głównie lub wyłącznie z obcokrajowców. Koptyjski Kościół Ortodoksyjny jest największym i najbardziej historycznym chrześcijańskich kościołem w Libii, obsługuje egipskich Koptów . Ma jeden kościół w Trypolisie (kościół św. Marka). Istnieją również małe wspólnoty prawosławne ( Serbski Kościół Prawosławny , Rosyjski Kościół Prawosławny i małe grupy grekokatolików ).
Wspólnoty anglikańskie , składające się głównie z afrykańskich imigrantów w Trypolisie, jako część anglikańskiej diecezji Egiptu. W stolicy jest jeden zbór . Działa tu mała grupa zielonoświątkowców w jednym z dwóch libijskich zborów.
Świadkowie Jehowy w mieście są obecni od 1950 roku prowadzą obecnie działalność zdelegalizowaną, a spotkania religijne odbywają się w mieszkaniach prywatnych. Ich liczba wynosi kilkadziesiąt osób, w tym wielu obcokrajowców, w jednym stołecznym zborze .
[ edytuj ] Buddyzm w Trypolisie
Trypolis posiada największą liczbę buddystów ze wszystkich krajów Afryki Północnej. Jednakże nie istnieją tu żadne ich świątynie. Grupa ta składa się z zagranicznych pracowników ze Sri Lanki , Korei i Chin .
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
