Utah
| Utah | |||||
| State of Utah | |||||
|
|||||
| Przydomek: Beehive State | |||||
| Dewiza: Industry | |||||
 |
|||||
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
||||
| Stolica | Salt Lake City | ||||
| Język urzędowy | język angielski | ||||
| Mieszkańcy | Utahan, Utahn | ||||
| Gubernator | Gary R. Herbert ( R ) | ||||
| Największe miasto | Salt Lake City | ||||
| Powierzchnia • ogółem |
na 13. miejscu 220 080 km² |
||||
| Szerokość Długość |
435 km 565 km |
||||
| Szerokość geograficzna | 37° – 42°N | ||||
| Długość geograficzna | 109°W – 114°W | ||||
| Populacja ( 2000 ) |
na 34. miejscu 2 233 169 |
||||
| Gęstość ( 2000 ) |
na 41. miejscu 10, 50 os./km² |
||||
| Wejście do Unii • kolejność |
45 |
||||
| Strefa czasowa Czas letni |
UTC-7:00 UTC-6:00 |
||||
| ISO 3166-2 | US-UT | ||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Utah ( wymowa: /ˈjuːtɑː/ ) – stan na środkowym zachodzie USA .
Graniczy na północy z Idaho i Wyoming , na wschodzie z Kolorado , na południu z Arizoną , na zachodzie z Nevadą , na południowym wschodzie z Nowym Meksykiem (w jednym punkcie).
Był 45 stanem przyłączonym do Unii Stanów Zjednoczonych 4 stycznia 1896 roku.
Nazwa „Utah” pochodzi z języka Indian Ute , oznacza „ludzie gór”.
Utah jest znane z bycia jednym z najbardziej homogenicznych religijnie stanów USA. Pomiędzy 58% a 72% mieszkańców jest zdeklarowanymi mormonami.
Spis treści |
[ edytuj ] Etymologia
Pierwowzorem jest nazwa z języka Apaczów Juttahih „ten, który mieszka wyżej”, to jest w górach White Mountains „góry białe”. Mormoni kolonizując kraj nad Wielkim Jeziorem Słonym , nazwę tę przenieśli (1847) w formie Ute na tamtejsze plemiona indiańskie.
[ edytuj ] Warunki naturalne
Stan leży na obszarze Gór Skalistych , Wielkiej Kotliny i Wyżyny Kolorado . Obszar stanu jest wyżynny i górzysty. W północno-zachodniej części stanu rozpościera się bezodpływowe Wielkie Jezioro Słone i Wielka Pustynia Słona .
[ edytuj ] Klimat
Klimat stanu jest podzwrotnikowy, wybitnie suchy. Opady od 130 mm w Wielkiej Pustyni Słonej do 1500 mm w górach.
[ edytuj ] Parki narodowe
[ edytuj ] Demografia
Utah ma 2 205 530 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:
- język angielski – 85, 96%,
- język hiszpański – 9, 07% [1] .
88% ludności mieszka w aglomeracji Salt Lake City, co czyni stan szóstym najbardziej zurbanizowanym w USA. Pięć największych miast stanu Utah: Salt Lake City , Provo , Ogden , Orem , St. George .
Salt Lake City jest siedzibą Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich , którego członkowie są potocznie zwani mormonami . Stanowią oni 62, 4% ludności stanu [2] . Przyczynia się to do największego w USA współczynnika urodzeń – populacja stanu jest czwartą najszybciej rosnącą w USA – w latach 1990-2000 o 29, 6%. Innym skutkiem jest zakaz hazardu – jedyny w USA obok Hawajów. Z kolei 17% deklaruje brak przynależności religijnej, co daje 10 miejsce w USA pod względem wielkości odsetka.
[ edytuj ] Gospodarka
Najważniejszymi dziedzinami gospodarki są: górnictwo z produkcją soli, hodowla bydła oraz turystyka.
[ edytuj ] Podział administracyjny
Hrabstwa
[ edytuj ] Historia
- 1776 – hiszpańscy misjonarze Silvestre Velaz de Escalante i Francisco Atanasio Dominquez jako pierwsi badali centralną część dzisiejszego stanu.
- 1824 - 1825 – Jim Bradger odkrył Wielkie Jezioro Słone .
- 1847 – pierwsza grupa mormonów pod wodzą Brighama Younga przybyła w rejon Wielkiego Jeziora Słonego, dając początek intensywnego napływu osadników mormońskich.
- 1848 – cały obszar należał do Meksyku , który utracił go tego roku w wyniku przegranej wojny .
- 1849 – powstaje zalążek stanu – Terytorium Utah .
- 1861
- fragmenty wschodnie zostają przyłączone do Terytorium Nebraski i Terytorium Kolorado
- z zachodniego fragmentu powstaje Terytorium Nevady
- 1868 – dalsze fragmenty zachodnie przekazane już stanowi Nevada . Mały fragment północno-wschodni przeszedł do Terytorium Wyoming .
- 1890 – wprowadzenie zakazu wielożeństwa .
- 4 stycznia 1896 – data przyjęcia do Unii (jako 45 stan). Warto nadmienić, że 32 lata po tym jak Terytorium Nevady stało się stanem, mimo iż miało mniej mieszkańców niż swoja macierzysta jednostka
[ edytuj ] Uniwersytety i wyższe uczelnie
- Brigham Young University
- College of Eastern Utah
- LDS Business College
- Southern Utah University
- University of Utah
- Utah State University
- Utah Valley State College
- Weber State University
- Westminster College of Salt Lake City
[ edytuj ] Informacje dodatkowe
Dewiza stanu Utah to: Industry (Pracowitość). Inne symbole stanowe to między innymi: ul pszczeli, mewa kalifornijska , świerk kłujący , trójednik Calochortus nuttallii i wiśnia [3] .
Przypisy
- ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0, 5% ogółu ludności.
- ↑ Salt Lake Tribune – Mormon portion of Utah population steadily shrinking .
- ↑ Symbole stanu Utah ( ang. ). [dostęp 2010-04-02].
[ edytuj ] Zobacz też
- Terytorium Utah
- podział terytorialny Stanów Zjednoczonych
- historia Stanów Zjednoczonych Ameryki
- USS Utah (BB-31) – pancernik nazwany na cześć stanu
Przypisy
- ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0, 5% ogółu ludności.
- ↑ Salt Lake Tribune – Mormon portion of Utah population steadily shrinking .
- ↑ Symbole stanu Utah ( ang. ). [dostęp 2010-04-02].
|
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||
| Walka na noże w amerykańskiej kampanii prezydenckiej | ||
Zaostrza się kampania prezydencka w USA, pełna wzajemnych oskarżeń i ataków personalnych. Prezydent Barack Obama określa swego republikańskiego oponenta Mitta Romney'a mianem bezlitosnego kapitalisty, Romney natomiast oskarża go o powiększenie długu publicznego.
|
||
| Największe organizacje lekarzy powołały sztab kryzysowy | ||
Najważniejsze organizacje lekarskie w Polsce powołały sztab kryzysowy. Wezwał on medyków i świadczeniodawców do niepodpisywania umów z NFZ na wystawianie recept refundowanych.
|
||
| Nowy wiersz Grassa, tym razem na temat Grecji | ||
W niecałe dwa miesiące po opublikowaniu krytykującego Izrael wiersza niemiecki laureat literackiej nagrody Nobla Guenter Grass ponownie wdał się w poetycką polemikę na aktualny polityczny temat - tym razem postępowania UE wobec pogrążonej w kryzysie Grecji.
|
||
| Odwrócenie trendów? PO już nie traci | ||
Platforma Obywatelska zyskuje na poparciu, PiS traci. Różnica między tymi partiami wynosi 10 procent - takie są wyniki najnowszego sondażu telefonicznego TNS Polska dla programu Forum w Telewizji Polskiej.
|
||
| Kombatanci upokorzeni na granicy? PiS interweniuje | ||
Klub Parlamentarny PiS domaga się od premiera reakcji na potraktowanie kombatantów na granicy polsko-białoruskiej. Weterani, którzy jechali do Polski na zjazd łagierników-żołnierzy AK, zostali - według PiS - upokorzeni przez polską Straż Graniczną.
|
