Wake

	Wake Island; Wake
Flaga Wake	Godło Wake
Język urzędowy	angielski
Status terytorium	terytorium nieinkorporowane
Zależne od	Stanów Zjednoczonych
Głowa terytorium	prezydent Barack Obama
Powierzchnia ; • całkowita; • wody śródlądowe	; 6, 5 km²; 0%
Liczba ludności (2007); • całkowita ; • gęstość zaludnienia	; 0; 0 osób/km²
Jednostka monetarna	dolar amerykański (USD)
Rok utworzenia	1898
Strefa czasowa	UTC +12
Domena internetowa	.um

Nieoficjalna flaga Wake

Zdjęcie satelitarne atolu

Wake ( ang. Wake Island) – atol na Oceanie Spokojnym , na obszarze Oceanii , położony w około dwóch trzecich odległości pomiędzy Hawajami a Marianami Północnymi stanowiący terytorium zależne Stanów Zjednoczonych . Atol obecnie nie posiada rdzennej ludności, wszyscy pierwotni mieszkańcy zostali zamordowani przez Japończyków, po zajęciu przez nich wyspy 23 grudnia 1941 .

[ edytuj ] Geografia

Pomimo, że Wake oficjalnie nazywa się wyspą, faktycznie jest to atol. Składa się on z trzech wysp koralowych otaczających lagunę: Wake, Peale, Wilkes. Powierzchnia lądowa atolu wynosi 6, 5 km², a jego linia brzegowa ma długość 33, 8 km (w tym sama wyspa Wake - 19, 3 km). Atol nie posiada stałych mieszkańców, zamieszkuje tu jednak około 200 robotników kontraktowych.

Dla celów statystycznych atol jest grupowany wraz z innymi drobnymi terytoriami amerykańskimi w tzw. Dalekie Wyspy Mniejsze Stanów Zjednoczonych .

[ edytuj ] Ustrój polityczny

Jest to niezorganizowane , nieinkorporowane terytorium należące do Stanów Zjednoczonych , zarządzane przez amerykański Departament Spraw Wewnętrznych, w praktyce kontrolowane przez Siły Powietrzne USA. Do atolu roszczenia zgłaszają Wyspy Marshalla .

[ edytuj ] Historia

Osobny artykuł: Bitwa o wyspę Wake .

Atol odkryła ekspedycja Álvaro de Mendaña de Neyra w 1568 i zaanektowała go w imieniu Hiszpanii , jednak poza aktem aneksji nie podjęto żadnych innych działań. Nazwa pochodzi od brytyjskiego kapitana Williama Wake , który dotarł do wyspy w 1796 . 4 lutego 1898 wyspy zajęły Stany Zjednoczone , a 17 stycznia 1899 formalnie ustanowiono z atolu terytorium zależne Stanów Zjednoczonych. W 1935 linie lotnicze Pan American zbudowały na wyspie małą osadę i lotnisko do obsługi połączeń lotniczych USA z Chinami . Wyspa przeszła pod administrację marynarki wojennej już w grudniu 1934 , lecz pierwsze instalacje wojskowe zaczęto wznosić kilka lat później - w styczniu 1941 otwarto na wyspie dużą amerykańską bazę wojskową. W jej skład wchodziło 517 osób personelu wojskowego i 1221 pracowników cywilnych.

W dniu ataku na Pearl Harbor - 7 grudnia 1941 , Japonia dokonała ataku lotniczego na atol. Bitwa o Wake zakończyła się 23 grudnia zajęciem atolu przez wojska japońskie. W czasie wojny atol był tylko sporadycznie bombardowany przez wojska amerykańskie i pozostawał w rękach japońskich do końca wojny - garnizon japoński skapitulował 4 września 1945 .

W czerwcu 1947 została zlikwidowana amerykańska baza lotnicza marynarki wojennej, a administracja nad atolem przeszła w ręce amerykańskiej Cywilnej Administracji Lotniczej. W latach 1962-1972 atolem administrował Departament Spraw Wewnętrznych, po czym administrację przejęły wojska lotnicze - utworzono Wake Island Air Force Base. W 1994 administracja przeszła do Departamentu Obrony (wyspa podlegała pod Organizację Balistycznych Pocisków Obronnych), a w 1997 powróciła pod administrację Departamentu Spraw Wewnętrznych.

[ edytuj ] W Kulturze

Wyspa Wake występuję w grach z serii Battlefield jako mapa multiplayer .

James Graham Ballard pisał o Wyspie Wake w jednej z swoich opowiadań z zbioru "Low-Flying Aircraft and Other Stories".

Wikipedia - Wolna Encyklopedia