Wikipedia:Strony podejrzane o naruszenie praw autorskich

Skrót : WP:NPA

Poprzez strony podejrzane o naruszenie praw autorskich (w skrócie NPA) rozumiemy artykuły, grafiki i inne materiały, które są objęte prawami autorskimi a zostały wykorzystane bez uzyskania stosownej zgody.

Jeśli natknąłeś się na stronę, co do których podejrzewasz naruszenie praw autorskich, to powinieneś ją oznaczyć szablonem {{ NPA }} i dopisać do listy, która znajduje się na stronie Wikipedia:Lista NPA . Podejrzenie takie może zachodzić, gdy tekst znajdujący się w Wikipedii, można znaleźć także na innych stronach internetowych, w książkach, artykułach itp.

Jakich stron nie wpisujemy na listę NPA?

• stron, które zostały skopiowane ze źródeł, o których już wiadomo, że ich właściciele nie wyrazili zgody na takie wykorzystanie. Dotyczy to zwłaszcza takich źródeł jak: PWN, WIEM, Encyklopedii Interii, Ściąga.pl i pokrewne, filmweb. Takie przypadki rozpatrujemy jako oczywiste NPA i zgłaszamy do ekspresowego kasowania (zob. listę stron, z których nie możemy kopiować ).
• stron wykorzystujących serwisy, które udzieliły zgody na wykorzystanie ich materiałów (zob. listę serwisów, które udzieliły zgody na wykorzystanie ich materiałów ).
• upewnij się, czy hasło lub fragment hasła, co do których podejrzewasz NPA nie zostało wcześniej skopiowane z Wikipedii (zob. Wikipedia:Korzystają z Wikipedii oraz Wikipedia:Mirrory i forki polskiej Wikipedii ).
• grafiki, co do których podejrzewasz NPA oznacz odpowiednim szablonem na Commons lub powiadom administratorów.

Postępowanie

Jeśli podejrzewasz naruszenie praw autorskich, postępuj zgodnie z poniższym schematem:

1. Upewnij się, czy osoba posiadająca prawa autorskie do danego tekstu nie zgodziła się na umieszczenie go w Wikipedii. Sprawdź historię i dyskusję strony oraz listę stron, z których możemy kopiować . Jeżeli osoba wyraziła zgodę w pasku edycji czy na stronie dyskusji, nadal nie mamy pewności, czy ktoś się pod nią nie podszył - warto wysłać tego typu zapytanie .
2. Upewnij się, czy w historii strony nie ma wersji nienaruszającej praw autorskich. Jeżeli tak, przywróć ją i przejdź do punktu 6.
3. Oczywiste NPA (z PWN, WIEM, Encyklopedia Interii itp. oraz z tych stron ) oznacz szablonem {{ek|1=NPA z http://www.przyklad.pl}} i przejdź do punktu 6.
4. Wstaw szablon:
   • {{ NPA }}, gdy cała strona jest podejrzana o NPA;
   • {{ NPAfrgm }}, gdy tylko fragment strony jest podejrzany o NPA;
   • {{ NPA }}, gdy jest to zdjęcie/grafika.

   Szablon umieść na górze strony lub przed fragmentem, naruszającym prawa autorskie.

5. Po oznaczeniu szablonem NPA artykułu lub grafiki dopisz go do listy, która znajduje się na stronie Wikipedia:Lista NPA . Przykład zgłoszenia znajduje się niżej.
6. Przejrzyj wkład autora artykułu naruszającego prawa autorskie w poszukiwaniu innych tekstów podobnego rodzaju. Często zdarza się bowiem, że osoba, która popełniła jedno naruszenie praw autorskich mogła popełnić ich więcej. Jeśli je znajdziesz, postępuj analogicznie do punktów wcześniejszych.
7. Na stronie dyskusji użytkownika kopiującego artykuł dodaj szablon {{ Kom/npa }} (lub {{ Kom/npa-usunięte }} jeśli nastąpiła sytuacja opisana w punkcie 2.). Nie zapomnij o podpisie ~~~~ (4 tyldy).

Wpis na listę NPA

Na stronie Wikipedia:Lista NPA dopisz stronę w następujący sposób:

=== [[Nazwa strony]] ===
* źródło: (adres strony)
* zapytanie: (wysłane/niewysłane)
* komunikat o NPA w dyskusji wstawiającego: (wstawiony/niewstawiony/autorem jest IP)
* uwagi: (fragment tekstu/inne)

Prosimy o podpisy z datami przy wpisach - być może będzie potrzebny kontakt.

Usuwanie haseł oznaczonych jako NPA

• Jeśli wątpliwości dotyczące praw autorskich nie zostaną wyjaśnione w ciągu 1 miesiąca, to hasło lub jego fragment oznaczony jako NPA zostanie usunięty.
• Odmowa zgody właściciela praw autorskich skutkuje natychmiastowym usunięciem artykułu (lub jego części) z Wikipedii. Zgoda oznacza rzecz jasna zostawienie artykułu (autor musi się zgodzić na CC-BY-SA 3.0).

Edytowanie haseł NPA

Jeśli chcesz, możesz tak przekształcić artykuł, aby nie naruszał praw autorskich. W praktyce oznacza to napisanie hasła na nowo. Zaleca się, aby nowe wersje artykułów tworzyć na tymczasowych podstronach Tytuł artykułu/Temp (np. jeśli chcesz napisać nową wersję hasła Pies domowy, zrób to na stronie Pies domowy/Temp ). O fakcie stworzenia takiej podstrony poinformuj w dyskusji hasła podejrzanego o NPA i na stronie Lista NPA przy odpowiednim zgłoszeniu. Można także edytować bezpośrednio artykuł podejrzany o NPA, zastępując starą wersję nową. O przerobieniu artykułu poinformuj także na liście NPA.

Hasła nieznacznie przeredagowane

Bywa, że hasło jest kopiowane z jakiegoś źródła, a następnie nieznacznie przeredagowane (niektóre słowa zamienione na synonimy, szyk zdania przestawiony, przy pozostawieniu konstrukcji tekstu bez zmian i wyraźnym podobieństwie do tekstu źródłowego). Takie materiały wciąż mogą naruszać prawo autorskie.

Same zdania brane jedno po drugim mogą nie stanowić naruszenia praw autorskich, jeśli pojedyncze zdania tekstu pierwotnego nie mają charakteru twórczego. Będzie tak np. wtedy, gdy są jedynie przedstawieniem faktów, a twórczy charakter jest warunkiem ochrony ze strony prawa autorskiego (art. 1 ustawy o PA) Jednak tekst pierwotny jako całość stanowi utwór w rozumieniu prawa autorskiego i podlega ochronie. Twórcze jest w nim zebranie, zestawienie i omówienie wydarzeń w konkretnym układzie. Jeśli zostało to przejęte i odzwierciedlone w haśle na Wikipedii, to hasło będzie uznane za opracowanie tekstu pierwotnego (dzieło zależne). Zgodnie z prawem autorskim opracowanie utworu pierwotnego jest możliwe pod dwoma warunkami:

• wyraźnym wskazaniem, że jest to opracowanie innego tekstu wraz ze wskazaniem jego autora i tytułu - samo odwołanie się do owego w sekcji źródła (bibliografia, linki zewn., itp.) jest niewystarczające bo sugeruje, że opracowanie jest jednak dziełem samodzielnym.
• zgody autora tekstu pierwotnego (art. 2 ust. 1, 2 i 5 ustawy o PA)

Wniosek: Hasło stanowi naruszenie prawa autorskiego poprzez sporządzenie opracowania innego utworu (tekstu z Internetu) bez wyraźnego zaznaczenia, że jest ono opracowaniem oraz bez zgody autora tekstu pierwotnego. Jest to NPA gatunkowo może lżejsze od plagiatu, ale wciąż jednak naruszenie.

Co należałoby zrobić? Albo uzyskać zgodę autora tekstu pierwotnego na skorzystanie z jego tekstu (albo dla dokonania opracowania albo - skoro już pytać - dla wykorzystania w oryginale), albo znaczne, głębiej idące przerobienie tekstu. W takich przypadkach jak obecny, jeśli korzysta się w zasadzie z jednego źródła dla napisania istotnej części hasła, najlepiej byłoby wziąć kartkę papieru, wypisać sobie z tekstu pierwotnego te fakty, które chce się zamieścić na Wikipedii, a później opisać je własnymi słowami. Inaczej zawsze możemy mieć problemy z prawami autorskimi oraz zarzutem nierzetelności i chodzenia na skróty.

Przypisy: