Wolne Oprogramowanie

Wolne Oprogramowanie ( ang. free software) – termin określający oprogramowanie , które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników. Oprogramowanie, aby można je było nazwać wolnym, musi spełniać kilka podstawowych założeń, które zostały zawarte w definicji Wolnego Oprogramowania opublikowanej przez Free Software Foundation . Przysługujące użytkownikowi wolności to:^[1].

wolność uruchamiania programu, w dowolnym celu (wolność 0)
wolność analizowania programu oraz dostosowywania go do swoich potrzeb (wolność 1)
wolność rozpowszechniania kopii programu (wolność 2)
wolność udoskonalania programu i publicznego rozpowszechniania własnych ulepszeń, dzięki czemu może z nich skorzystać cała społeczność (wolność 3).

Wolności pierwsza i trzecia mogą być spełnione tylko wtedy, gdy dostępny jest kod źródłowy oprogramowania.

[ edytuj ] Historia

Osobny artykuł: Historia Wolnego Oprogramowania .

Wolne Oprogramowanie istniało od początku komputerów, gdyż od samego początku programiści dzielili się kodem źródłowym swoich programów. Oficjalna nazwa narodziła się około lat 80. , kiedy oprogramowanie zaczęło być zamykane i zaczęto tworzyć oprogramowanie własnościowe , czego propagatorem był Microsoft ^[2]. Ważną przyczyną stworzenia nazwy dla oprogramowania z otwartymi źródłami było to, że zaczęło ono tracić na popularności, przestało być zjawiskiem powszechnym, jak było dawniej. Do stworzenia odrębnej nazwy przyczyniło się także skomercjalizowanie przez AT&T dostępnego wcześniej wraz z otwartymi źródłami systemu Unix , co spowodowało odcięcie dostępu do kodu oraz jego swobodnego rozwoju (zobacz BSD ).

Temu zjawisku przeciwstawił się haker z MIT ( Massachusetts Institute of Technology ), Richard M. Stallman (RMS), który zapoczątkował ruch na rzecz tworzenia „wolnego” oprogramowania. Sam termin wolne oprogramowanie jest o tyle problematyczny, że w języku angielskim słowo wolny („free”) oznacza również darmowy. Jest więc to przyczyną wielu nieporozumień, na stronach Free Software Foundation często powtarzany jest więc zwrot „free” as in „free speech, ” not as in „free beer” (Wolne jak wolność wypowiedzi, nie jak darmowe piwo).

Richard M. Stallman jest także założycielem organizacji Free Software Foundation (FSF) – fundacja zajmuje się głównie promocją wolnego oprogramowania oraz rozwijaniem projektu GNU . Zasadniczą cechą wolnego oprogramowania jest możliwość jego dalszego rozpowszechniania i modyfikacji oraz pełna dostępność jego kodu źródłowego .

Natomiast nazwa open source powstała w 1998 wraz z rozpowszechnieniem przez Netscape Communications Corporation kodu źródłowego przeglądarki Netscape Navigator na licencji gwarantującej każdemu prawa do dowolnego użytku, modyfikacji, redystrybucji kodu. Miało to związek z chęcią wciągnięcia dużych firm i korporacji do ruchu wolnego oprogramowania. Firmy te obawiały się powiązania z tego rodzaju oprogramowaniem. Ruch otwartego oprogramowania kładzie większy nacisk na kwestie techniczne i organizacyjne związane z wolnością kodu, odsuwając na nieco dalszy plan kwestie ideologiczne. Jego założycielami i orędownikami są Eric S. Raymond (ESR) i Bruce Perens .

[ edytuj ] Licencje

Wśród różnych rodzajów licencji wolnego oprogramowania można wyróżnić:

GNU GPL / GNU LGPL
BSD
X11 (popularnie zwana też MIT)
Licencja Artystyczna
Licencja Guile
Licencja modułów wykonawczych kompilatora GNU Ada
Standard ML of New Jersey Copyright License
Domena publiczna
CeCILL wersja 2
Cryptix General License

i wiele innych. Spis wszystkich licencji Wolnego Oprogramowania można znaleźć na stronie internetowej projektu GNU

[ edytuj ] Filozofia

Istnieje wyraźna rozbieżność między filozofiami free software a open source. Free software kładzie główny nacisk na strony moralne i etyczne dostępności oprogramowania, natomiast open source podkreśla znaczenie technicznej doskonałości kodu. W praktyce każde oprogramowanie typu free software jest jednocześnie open source, ale nie każde oprogramowanie typu open source jest zarazem free software (ponieważ pierwotna idea jest bardziej radykalna, a w ruchu potomnym została w pewnym sensie złagodzona). Ze względu na istniejące różnice podejścia obu ruchów określa się je nieraz zbiorczym terminem FLOSS (Free/Libre Open Source Software), spotykanym głównie w oficjalnych analizach i temu podobnych dokumentach.

[ edytuj ] Znane postacie

Osoby związane z ruchem Wolnego Oprogramowania:

Przypisy

↑ Definicja Wolnego Oprogramowania ( ang. ). [dostęp 2011-07-22].
↑ Bill Gates . An Open Letter To Hobbyists . „Homebrew Computer Club Newsletter”. 2 (1), s. 2, 1976-02-03. Mountain View, CA: Homebrew Computer Club.

[ edytuj ] Zobacz też

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

[FreeSoftware-0] Definicja Wolnego Oprogramowania ( ang. ). [dostęp 2011-07-22].

[1] Bill Gates . An Open Letter To Hobbyists . „Homebrew Computer Club Newsletter”. 2 (1), s. 2, 1976-02-03. Mountain View, CA: Homebrew Computer Club.

[1]

[2]

Wikipedia - Wolna Encyklopedia