Wybrzeże

Wybrzeża wysokie

Wybrzeże niskie

Wybrzeże – obszar na granicy lądu i zbiornika wodnego obejmującego część nadwodną i podwodną. Pas ten jest szerszy niż brzeg i strefa brzegowa , lecz jego zasięg nie jest precyzyjnie określony granicami. Zbiornik wodny i ląd wybrzeża są rozdzielone linią brzegową .

Wybrzeże odznacza się wpływem rzeźbotwórczego oddziaływania mórz i oceanów (m.in. fal morskich , pływów , prądów przybrzeżnych ).

Typologia

Ze względu na to czy działalność ta jest niszcząca czy budująca, wyróżnia się wybrzeża niszczone, wybrzeża narastające oraz wybrzeża wyrównywane (tj. w niektórych miejscach niszczone, w niektórych narastające). A ze względu na jego układ w stosunku do głównych linii ukształtowania terenu lub budowy geologicznej wyróżnia się wybrzeża podłużne i wybrzeża poprzeczne. Wyróżnia się także wybrzeża podwójne, czyli takie, którym towarzyszy dodatkowo lido lub mierzeja .

Zależnie od sposobu powstania wyróżnia się także wybrzeża:

• wysokie : dalmatyńskie – riasowe – fiordowe – ferdowe – fierdowe – limanowe – klifowe ,
• niskie : mierzejowe – lagunowe – namorzynowe – koralowe – szkierowe ,
• wyrównane .

Wybrzeża w Polsce

W Polsce nad Morzem Bałtyckim od zachodu wybrzeże stanowi wyspa Uznam i Wolin (mezoregion Uznam i Wolin ). Charakterystyczne wybrzeże posiada Zalew Szczeciński , będący zatoką-laguną przybrzeżną Bałtyku oraz łączące go z otwartym morzem cieśniny: Dziwna i Świna . Na wschód od Dziwny rozciąga się Wybrzeże Trzebiatowskie , a za nim Wybrzeże Słowińskie . Nad Zatoką Gdańską znajduje się Pobrzeże Kaszubskie , od którego odchodzi Mierzeja Helska . Przy południowej części zatoki ciągnie się Mierzeja Wiślana . Nad południowo-wschodnią częścią Zalewu Wiślanego leży Wybrzeże Staropruskie .

Wybrzeża na świecie

• Europa :
  • Francja : Lazurowe Wybrzeże ( Riwiera Francuska ), Côte d'Améthyste , Côte d'Argent , Côte de Jade , Côte d'Amour , Côte Sauvage , Côte d'Emeraude , Côte d'Albâtre .
  • Włochy : Riwiera Włoska
  • Hiszpania : Costa de la Luz , Costa del Sol , Costa Blanca , Costa del Azahar , Costa Dorada , Costa Brava , Costa Montanesa , Costa Vasca , Costa Verde , Rias Altas , Riasa Bajas .
  • Portugalia : Costa Dourada , Costa de Prata .
• Azja : Wybrzeże Malabarskie , Wybrzeże Koromandelskie ,
• Afryka : Wybrzeże Pieprzowe , Wybrzeże Kości Słoniowej , Złote Wybrzeże , Wybrzeże Niewolnicze .
• Antarktyda : Wybrzeże Hobbsa , Wybrzeże Walgreena , Wybrzeże Eightsa , Wybrzeże Bryana , Wybrzeże Księżniczki Marty , Wybrzeże Księżniczki Astrid , Wybrzeże Księżniczki Ragnhildy , Wybrzeże Mawsona , Wybrzeże Prawdy , Wybrzeże Knoxa , Wybrzeże Sabrina , Wybrzeże Adeli , Wybrzeże Jerzego V , Wybrzeże Oatesa .

Zobacz też

• nadbrzeże , przybrzeże