Wyspy Marshalla

	Aolepān Aorōkin M̧ajeļ; Republic of the Marshall Islands; Republika Wysp Marshalla
Flaga Wysp Marshalla	Godło Wysp Marshalla
	Dewiza : ( język marszalski ) "Jepilpilin ke ejukaan"; (Osiągnąć sukces poprzez wspólny wysiłek)
	Hymn : Forever Marshall Islands
Język urzędowy	marszalski , angielski
Stolica	Majuro
Ustrój polityczny	Demokracja parlamentarna
Głowa państwa	prezydent Christopher Loeak
Szef rządu	prezydent Christopher Loeak
Powierzchnia ; • całkowita; • wody śródlądowe	189. na świecie ; 181 km²; 0%
Liczba ludności ( 2005 ); • całkowita ; • gęstość zaludnienia	186. na świecie ; 59 071; 326 osób/km²
Jednostka monetarna	dolar amerykański (USD)
Niepodległość	od Stanów Zjednoczonych ; 21 października 1986
Religia dominująca	protestantyzm
Strefa czasowa	UTC +12
Kod ISO 3166	MH
Domena internetowa	mh
Kod samochodowy	MH
Kod samolotowy	V7
Kod telefoniczny	+692

Omelek – jedna z wysp atolu Kwajalein

Wyspy Marshalla (Republika Wysp Marshalla, mah Aolepān Aorōkin M̧ajeļ, ang. Republic of the Marshall Islands) – państwo wyspiarskie na Oceanie Spokojnym , położone na północ od Nauru i Kiribati , na wschód od Mikronezji oraz na południe od amerykańskiej wyspy Wake .

[ edytuj ] Ustrój polityczny

Prezydent Wysp Marshalla jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu. Jest on wybierany spośród członków marszalskiego parlamentu Nitijela przez członków tegoż parlamentu. Po wyborze na stanowisko wyznacza swój gabinet.

Wybory do parlamentu, w którym zasiada 33 parlamentarzystów, odbywają się co cztery lata.

[ edytuj ] Historia

Chociaż wyspy Mikronezji zasiedlone były już w 2 tysiącleciu p.n.e. , to mało wiadomo o ich wczesnej historii. Pierwszym Europejczykiem, który przybył na Wyspy Marshalla, był hiszpański odkrywca Álvaro de Saavedra Cerón w roku 1529 . Później wyspy uległy zapomnieniu na kilka kolejnych wieków. W 1788 wylądował tu angielski kapitan John Marshall , od którego nazwiska wzięły nazwę wyspy.

W 1885 otwarto niemiecką placówkę handlową na wyspach. Tym samym stały się one częścią protektoratu Nowej Gwinei Niemieckiej . Japonia zajęła je podczas I wojny światowej i administrowała nimi jako terytorium mandatowym Ligi Narodów .

Podczas II wojny światowej wyspy, w ramach Operacji Flintlock ( Walki o Wyspy Marshalla ) zostały zajęte w 1944 przez Stany Zjednoczone i włączone do Powierniczych Wysp Pacyfiku . USA zaraz po wojnie rozpoczęły na atolach Bikini i Eniwetok próby z bronią jądrową , które trwały aż do lat 60. XX wieku. Wielu mieszkańców Wysp Marshalla cierpi dzisiaj z powodu choroby popromiennej . Problem rekompensat za szkody wywołane przez Amerykanów jest nadal przedmiotem rozmów dwustronnych.

W 1979 Republika Wysp Marshalla podpisała z rządem amerykańskim układ o wolnym stowarzyszeniu , które weszło w życie w 1986 . Od tej pory Wyspy Marshalla są niezależnym państwem stowarzyszonym z USA. Od 1991 r. stały się członkiem ONZ , w 2008 po raz pierwszy uczestniczyły w igrzyskach olimpijskich.

[ edytuj ] Geografia

Osobny artykuł: Geografia Wysp Marshalla .

Republika Wysp Marshalla to 1225 wysepek rozrzuconych na zachodnim Pacyfiku (w Mikronezji), na terenie o powierzchni ponad miliona kilometrów kwadratowych. W skład państwa wchodzi 29 atoli oraz 5 izolowanych wysp, a łączna powierzchnia lądu wynosi 181 km². Najważniejsze atole i wyspy tworzą dwie główne grupy: Ratak i Ralik, które znaczą odpowiednio "wschód słońca" i "zachód słońca".

Klimat wysp jest gorący i wilgotny z porą deszczową między majem a listopadem. Wyspy nawiedzają niekiedy tajfuny .

[ edytuj ] Gospodarka

Pomoc rządowa Stanów Zjednoczonych stanowi podstawę gospodarki tej wyspiarskiej republiki. Produkcja rolnicza skupia się w małych gospodarstwach. Główne uprawy to palma kokosowa , pomidory , melony oraz drzewo chlebowe . Przemysł jest słabo rozwinięty i reprezentuje go rękodzielnictwo , przetwórstwo ryb oraz kopry . Turystyka, w której zatrudnione jest obecnie 10% siły roboczej, stanowić może ważny dział gospodarki w przyszłości. Wyspy nie posiadają znaczących zasobów naturalnych (niewielka ilość fosforytów), stąd import znacznie przewyższa eksport .

Jako że Wyspy Marshalla pozostają w wolnym stowarzyszeniu z USA, rząd tego kraju udziela im corocznej pomocy w wysokości około 65 mln dolarów. W 1999 toczyły się negocjacje nad zwiększeniem tej pomocy, bowiem w poprzedzających latach 1996-98 nastąpił znaczący spadek PKB kraju, który był m.in. następstwem kryzysu azjatyckiego.

[ edytuj ] Demografia

Ludność złożona jest głównie z Marszalezów (96, 6%). Mieszkańcy Wysp Marshalla są pochodzenia mikronezyjskiego , którzy przybyli w te rejony Oceanii kilka tysięcy lat temu z Azji oraz z napływowej ludności pochodzenia japońskiego .

Język angielski jest w powszechnym użyciu i ma status języka urzędowego , ale mieszkańcy, rząd i parlament używają na co dzień języka marszalskiego .

[ edytuj ] Religia

Osobny artykuł: Prefektura apostolska Wysp Marshalla .

Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy na Wyspach Marshalla .

Protestantyzm : 77, 2%
- Zbory Boże : 35%
- Zjednoczony Kościół Chrystusowy : 28%
- Kalwinizm : 6, 4%
Katolicyzm : 6, 1%
Mormoni : 4, 8%
Bahaizm : 1, 8%
Animizm : 1%
Świadkowie Jehowy : 0, 3%^[1]

[ edytuj ] Kultura

Mieszkańcy Wysp Marshalla znani byli w przeszłości ze swego kunsztu w budowaniu łodzi. Na wysokim poziomie stała także sztuka nawigacji , która jednak obecnie ulega zapomnieniu.

[ edytuj ] Zobacz też

Zobacz hasło Wyspy Marshalla w Wikisłowniku

Przypisy

↑ [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World"

[0] [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World"

[1]

Wikipedia - Wolna Encyklopedia