Zatoka (geografia)

Niewielka zatoka morska (caletta)

Zatoka Biskajska na zdjęciu satelitarnym

Zatoka – część zbiornika wodnego ( oceanu , morza , jeziora ) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami , przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.

Zatoka w nawigacji morskiej

Polskie słowo "zatoka" jest bardzo mało precyzyjne dla żeglugi, ponieważ jest stosowane bez względu na właściwości i wielkość akwenu. To samo określenie stosuje się dla Zatoki Perskiej będącej z punktu widzenia hydrologii oddzielnym morzem śródlądowym , jak i dla Zatoki Biskajskiej , która jest stosunkowo niewielkim wcięciem w linii brzegowej . Z powodów historycznych język polski nie wykształcił odpowiednich określeń, dlatego w praktyce, w nawigacji morskiej stosuje się precyzyjne określenia angielskie:

• bight – zatoka między dwoma przylądkami, płytkowodna i niezbyt głęboko wcięta w ląd (np. Bight of Bonny – Zatoka Bonny )
• gulf – część oceanu lub morza dowolnie głęboko wcięta w ląd, swobodnie wymieniająca wody z główną częścią akwenu (np. Gulf of Mexico – Zatoka Meksykańska )
• bay – niewielka zatoka wyraźnie oddzielona od otwartego morza przylądkami i/lub wyspami (np. Gdańsk Bay – Zatoka Gdańska )
• cove – niewielka zatoka, wgięcie linii brzegowej, najczęściej o stromych i urwistych brzegach, z wąskim wyjściem (np. Anzac Cove – Zatoka Anzac )
• sound – wąska zatoka lub cieśnina łącząca sąsiednie obszary wodne o odmiennym reżimie hydrologicznym (np. Prince William Sound – Zatoka Księcia Williama )
• creek – estuarium rzeki lub strumienia wpadającego do morza (np. Wootton Creek)
• inlet – wąska, mała zatoka, głęboko wcinająca się w ląd (np. Burrard Inlet)

Należy mieć na uwadze, że tradycyjne nazwy części zatok mogą nie odpowiadać powyższej klasyfikacji lub występować w różnych źródłach pod różnymi nazwami (np. Gulf of Oman – Oman Sound, Mould Inlet – Mould Bay).

Zatoki morskie świata

• Ocean Atlantycki : Biskajska , Kadyksu , Gwinejska , Biała , Wenezuelska , Moskitów , Meksykańska , Honduraska , Chesapeake , Fundy , Świętego Wawrzyńca , Ungava , Hudsona , Jamesa , Trondheimsfjord .
  • Ocean Arktyczny : Kandałaksza , Oneska , Dwińska , Bajdaracka , Obska , Amundsena , Boothia .
  • Morze Północne : Waddenzee
  • Morze Irlandzkie : Zatoka Dublińska
  • Morze Barentsa : Zatoka Czoska , Zatoka Mezeńska
  • Morze Bałtyckie : Kilońska , Meklemburska , Pomorska , Zalew Szczeciński , Gdańska , Pucka , Zalew Wiślany , Zalew Kuroński , Ryska , Fińska , Botnicka , Hanöbukten .
  • Morze Śródziemne : Walencka , Lwia , Genueńska , Tarencka , Wenecka , Rijecka , Zatoka Koryncka , Wielka Syrta , Mała Syrta
  • Morze Czarne : Karkinicka , Taganroska

• Ocean Spokojny : Tajlandzka , Tonkińska , Zatoka Szelichowa , Alaska , Kalifornijska , Panamska , Karpentaria ,

• Ocean Indyjski : Sueska , Akaba , Adeńska , Perska , Omańska , Kambajska , Bengalska , Wielka Australijska .

Zobacz też

• zalew
• liman
• laguna
• fiord